Η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει τους κανόνες στο ηλεκτρονικό εμπόριο, βάζοντας τέλος στο καθεστώς αδασμολόγητης εισαγωγής εκατομμυρίων μικροδεμάτων από ασιακές πλατφόρμες.
Μια σημαντική αλλαγή για εκατομμύρια Ευρωπαίους καταναλωτές και για τους κολοσσούς του ηλεκτρονικού εμπορίου τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιούλιο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην επιβολή νέων τελωνειακών χρεώσεων στα μικροδέματα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η απόφαση στοχεύει κυρίως στις μαζικές εισαγωγές προϊόντων μέσω πλατφορμών όπως η Temu και η Shein, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν κατακλύσει την ευρωπαϊκή αγορά με εξαιρετικά χαμηλού κόστους προϊόντα που αποστέλλονται απευθείας από την Ασία.
Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι το υφιστάμενο καθεστώς έχει δημιουργήσει σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, επιτρέποντας σε ξένες πλατφόρμες να λειτουργούν με σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Η «έκρηξη» των μικροδεμάτων
Τα τελευταία χρόνια, οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες χαμηλού κόστους αξιοποίησαν το καθεστώς απαλλαγής μικρών αποστολών από τελωνειακούς δασμούς, αποστέλλοντας εκατομμύρια δέματα απευθείας σε καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το μοντέλο αυτό επέτρεψε στις εταιρείες να προσφέρουν εξαιρετικά χαμηλές τιμές σε ρούχα, ηλεκτρονικά είδη, αξεσουάρ και χιλιάδες άλλα προϊόντα, ασκώντας έντονες πιέσεις στους παραδοσιακούς λιανοπωλητές.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, καθημερινά εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκατομμύρια μικροδέματα από τρίτες χώρες, με μεγάλο μέρος αυτών να προέρχεται από κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου.
Γιατί παρεμβαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι το σημερινό σύστημα δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες υπόκεινται σε αυστηρότερες φορολογικές, περιβαλλοντικές και καταναλωτικές υποχρεώσεις.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αρχές εκφράζουν αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια των προϊόντων που εισάγονται μέσω αυτών των πλατφορμών.
Έρευνες των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών έχουν εντοπίσει επανειλημμένα προϊόντα που δεν πληρούν τα πρότυπα ασφαλείας της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένων παιδικών παιχνιδιών, ηλεκτρικών συσκευών και φορτιστών.
Επιπλέον, οι Βρυξέλλες συνδέουν την ανεξέλεγκτη αύξηση των μικροαποστολών με περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις λόγω των τεράστιων όγκων μεταφορών και συσκευασιών.
Τι αλλάζει από τον Ιούλιο
Με το νέο πλαίσιο, τα μικροδέματα που μέχρι σήμερα εισέρχονταν αδασμολόγητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα υπόκεινται πλέον σε τελωνειακές διαδικασίες και πρόσθετες χρεώσεις.
Στόχος των νέων κανόνων είναι να διασφαλιστεί ότι τα προϊόντα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά αντιμετωπίζονται με παρόμοιους όρους ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσης ή του επιχειρηματικού μοντέλου που χρησιμοποιούν οι πωλητές.
Η αλλαγή αναμένεται να επηρεάσει άμεσα το τελικό κόστος πολλών προϊόντων που αγοράζονται μέσω διεθνών ηλεκτρονικών πλατφορμών.
Πιέσεις σε Temu και Shein
Η απόφαση αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα για τις δύο εταιρείες, οι οποίες βρίσκονται ήδη στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών αρχών για ζητήματα ασφάλειας προϊόντων, προστασίας καταναλωτών και συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς ψηφιακούς κανονισμούς.
Οι πλατφόρμες έχουν βασίσει μεγάλο μέρος της ανάπτυξής τους στην ικανότητα να προσφέρουν προϊόντα σε τιμές που συχνά είναι σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες των ανταγωνιστών τους στην Ευρώπη.
Η επιβολή δασμών και πρόσθετων ελέγχων ενδέχεται να περιορίσει μέρος αυτού του πλεονεκτήματος.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιχειρεί απλώς να αυξήσει τα τελωνειακά έσοδα. Η απόφαση σηματοδοτεί μια ευρύτερη προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των κανόνων του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου και προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς απέναντι στην ταχεία άνοδο των ασιατικών πλατφορμών. Το ερώτημα πλέον είναι αν οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να αγοράζουν με τον ίδιο ρυθμό όταν οι εξαιρετικά χαμηλές τιμές αρχίσουν να επιβαρύνονται με νέες χρεώσεις και ελέγχους.