Ο 13ος μισθός στην Κύπρο μπορεί να είναι υποχρεωτικός ακόμη κι αν το ατομικό συμβόλαιο δεν τον αναφέρει. Στον ιδιωτικό τομέα, το δικαίωμα μπορεί να προκύπτει από ατομική συμφωνία, από συλλογική σύμβαση που καλύπτει τον εργαζόμενο ή από καθιερωμένη πρακτική του εργοδότη. Για όσους καλύπτονται από τους κανονισμούς εργασίας στα ξενοδοχεία ισχύει ειδική υποχρέωση, με πληρωμή το αργότερο στις 20 Δεκεμβρίου.
Το Υπουργείο Εργασίας διευκρίνισε στις 21 Δεκεμβρίου 2023 ότι ο 13ος, όταν προβλέπεται από συμφωνία ή πρακτική, αποτελεί μέρος του μισθού. Ο γενικός κανόνας στον ιδιωτικό τομέα δεν επιβάλλει ενιαία καταβολή για όλους. Ανακοίνωση Υπουργείου Εργασίας, 21 Δεκεμβρίου 2023. Οδηγίες Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων.
Πότε υπάρχει δικαίωμα χωρίς ρητή αναφορά στο συμβόλαιο
| Περίπτωση | Τι να ελέγξεις |
|---|---|
| Ατομική συμφωνία | Τους όρους εργοδότησης, τυχόν συμπληρωματική συμφωνία ή έγγραφο που ορίζει τις ετήσιες απολαβές και τον τρόπο καταβολής τους. |
| Συλλογική σύμβαση | Αν η σύμβαση που προβλέπει 13ο μισθό καλύπτει τη συγκεκριμένη εργασιακή σχέση και με ποιους όρους. |
| Καθιερωμένη πρακτική | Αν ο εργοδότης κατέβαλλε τον 13ο τα προηγούμενα έτη. Εκκαθαριστικά μισθοδοσίας και γραπτές ενημερώσεις βοηθούν να φανεί πώς χαρακτήριζε και πώς υπολόγιζε την πληρωμή. |
Η γραπτή ενημέρωση για τους όρους εργασίας πρέπει να περιλαμβάνει τον 13ο μισθό όπου αυτός παρέχεται, σύμφωνα με το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων. Αν λείπει η σχετική αναφορά, ελέγχεται κατά πόσο το δικαίωμα προκύπτει από συλλογική σύμβαση, άλλη συμφωνία ή την πρακτική της επιχείρησης. Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, γραπτοί όροι εργοδότησης.
13ος μισθός και μπόνους Χριστουγέννων
Αν ο εργοδότης καταβάλλει τον 13ο ως μέρος των συμφωνημένων ετήσιων απολαβών ή βάσει καθιερωμένης πρακτικής, το Τμήμα αναφέρει ότι οφείλει να συνεχίσει την πληρωμή. Αν έδωσε ένα προαιρετικό φιλοδώρημα που δεν συνδέεται με τον μισθό, η προηγούμενη καταβολή του από μόνη της δεν δημιουργεί υποχρέωση επανάληψης. Χρήσιμα στοιχεία είναι η περιγραφή στο εκκαθαριστικό και οι όροι υπό τους οποίους δόθηκε το ποσό. Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, επανάληψη καταβολής.
Μερική απασχόληση, συμβάσεις ορισμένου χρόνου και αποχώρηση
Αν σε μια επιχείρηση παίρνουν 13ο μισθό συγκρίσιμοι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης, το Τμήμα αναφέρει ότι οι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης πρέπει να τον λαμβάνουν κατ’ αναλογία. Όταν τον λαμβάνουν συγκρίσιμοι εργαζόμενοι αορίστου χρόνου, για τους εργαζομένους ορισμένου χρόνου το Τμήμα αναφέρει καταβολή 13ου ή άλλου αντισταθμιστικού ωφελήματος. Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, μερική απασχόληση και συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Αν η εργασία λήξει πριν από την κανονική ημερομηνία πληρωμής, το Τμήμα αναφέρει ότι ο εργοδότης οφείλει αναλογία όταν ο 13ος ήταν συμφωνημένος και αποτελούσε μέρος του μισθού, εκτός αν οι γραπτοί όροι ή η συλλογική σύμβαση προβλέπουν ρητά το αντίθετο. Για τους εργαζομένους που καλύπτονται από τους ξενοδοχειακούς κανονισμούς εφαρμόζεται η ειδική ρύθμιση παρακάτω. Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, λήξη εργασιακής σχέσης.
Σε περίπτωση άδειας ασθενείας ή γονικής άδειας, το Τμήμα παραπέμπει στους γραπτούς όρους και στην πρακτική του εργοδότη για το αν η περίοδος συνυπολογίζεται. Για άδεια μητρότητας, παραπέμπει στο Τμήμα Εργασίας για ενημέρωση. Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, υπολογισμός σε περιόδους άδειας.
Τι ισχύει ειδικά στα ξενοδοχεία
Οι τροποποιητικοί κανονισμοί που δημοσιεύθηκαν στις 25 Ιουλίου 2025 (Κ.Δ.Π. 228/2025) θέσπισαν από 1η Αυγούστου 2025 υποχρέωση καταβολής 13ου μισθού για τους εργαζομένους που καλύπτονται από τους κανονισμούς των ξενοδοχείων.
- Ο πλήρης 13ος αντιστοιχεί σε έναν μηνιαίο μισθό. Για υπηρεσία κάτω των 12 μηνών καταβάλλεται αναλογία με βάση την υπηρεσία μέσα στο έτος.
- Σε αποχώρηση ή απόλυση, καταβάλλεται αναλογία για την περίοδο υπηρεσίας στο ξενοδοχείο, εφόσον ο εργαζόμενος συμπλήρωσε τουλάχιστον έναν μήνα στον εργοδότη.
- Η προθεσμία ετήσιας καταβολής είναι η 20ή Δεκεμβρίου.
Ενδεικτικά, αν ο πλήρης 13ος υπολογίζεται σε €1.500 μικτά και αντιστοιχεί αναλογία για έξι μήνες υπηρεσίας, το ποσό είναι €750 μικτά. Για τους υπόλοιπους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, ο χρόνος πληρωμής κρίνεται από τους όρους που ισχύουν στη δική τους εργασία. Επίσημη Εφημερίδα, Κ.Δ.Π. 228/2025, Κανονισμός 25.
Τι μπορείς να κάνεις αν δεν πληρωθείς
- Συγκέντρωσε τους γραπτούς όρους εργοδότησης, την τυχόν συλλογική σύμβαση και εκκαθαριστικά προηγούμενων ετών.
- Ζήτησε γραπτώς από τη μισθοδοσία να διευκρινίσει τη βάση υπολογισμού, την ημερομηνία πληρωμής ή τον λόγο για τον οποίο δεν καταβλήθηκε το ποσό.
- Αν το ζήτημα παραμένει, επικοινώνησε με το αρμόδιο Επαρχιακό Γραφείο του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων. Η κυβερνητική πύλη διαθέτει και ηλεκτρονικές υπηρεσίες υποβολής παραπόνων για Κύπριους και άλλους κοινοτικούς εργαζομένους.
Όπου ο 13ος οφείλεται ως μέρος του μισθού, η μη καταβολή του συνιστά, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, παράβαση του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου. Περί Προστασίας των Μισθών Νόμος. Υπηρεσίες για εργασιακές σχέσεις και δικαιώματα.
The post 13ος μισθός στην Κύπρο: Πότε τον δικαιούσαι ακόμη κι αν δεν αναφέρεται στο συμβόλαιο appeared first on moneymatters.cy.
