Παρά τις εξωτερικές προκλήσεις, η κυπριακή οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα, δήλωσε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, εκφράζοντας τη θέση ότι η Κύπρος είναι καλά προετοιμασμένη για να διατηρήσει την ανάπτυξη της απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και των γεωπολιτικών κινδύνων.
Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας ήταν ο κεντρικός ομιλητής κατά την μηνιαία συνάντηση των μελών του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, όπου παρουσίασε το θέμα «Κύπρος και Ευρωζώνη: Πλοηγώντας την ανάπτυξη, τη σταθερότητα και τις ευκαιρίες».
Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο κ. Πατσαλίδης, η κυπριακή οικονομία συνεχίζει να παρουσιάζει ισχυρή ανάπτυξη, παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζει επίμονες εξωτερικές προκλήσεις σε ένα ταραγμένο και αβέβαιο παγκόσμιο περιβάλλον.
«Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, όπως ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι αυξανόμενες διεθνείς εντάσεις, έχουν αυξήσει την οικονομική αβεβαιότητα», είπε, σημειώνοντας ότι «μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η κυπριακή οικονομία επιδεικνύει σταθερά αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και ευελιξία».
Αυτό, συνέχισε, αντικατοπτρίζεται ξεκάθαρα στις πρόσφατες αναβαθμίσεις της από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, στην κατηγορία «Α», ενισχύοντας περαιτέρω τη φήμη της στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. «Αυτές οι αναβαθμίσεις υπογραμμίζουν την αυξανόμενη εμπιστοσύνη στις δημοσιονομικές πολιτικές της Κύπρου και τις σταθερές προοπτικές για τα οικονομικά και τραπεζικά της συστήματα», συμπλήρωσε.
Υπενθυμίζοντας ότι το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί σημαντικά, από 114% του ΑΕΠ το 2020, σε 74% το 2023, ανέφερε πως οι προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι αυτή η πτωτική τροχιά θα συνεχιστεί, με το δημόσιο χρέος ν’ αναμένεται να πέσει κάτω από το 50% του ΑΕΠ έως το 2028.
«Αυτή η πρόοδος ενισχύει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και ενισχύει την ικανότητα της χώρας να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές προκλήσεις, αντανακλώντας μια ισχυρή δέσμευση για μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα», υπέδειξε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.
Ο κ. Πατσαλίδης είπε, επίσης, ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2024 της Κεντρικής Τράπεζας, η οικονομική ανάπτυξη για το 2024 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,7%, σημαντικά υψηλότερη από τον προβλεπόμενο μέσο όρο της Ευρωζώνης του 0,7%.
Επίσης, ηεπέκταση παραγωγικών τομέων, όπως η τεχνολογία, το εμπόριο, ο τουρισμός, οι χρηματοοικονομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες, η ναυτιλία και οι κατασκευές με μεγάλα έργα υποδομής του ιδιωτικού τομέα, υπήρξαν βασικός μοχλός ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τον κ. Πατσαλίδη, για την περίοδο 2025-2027, το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 3% ετησίως, λόγω της προβλεπόμενης αύξησης της εγχώριας ζήτησης και, σε μικρότερο βαθμό, της εξωτερικής ζήτησης.
Επιπρόσθετα, συνέχισε, η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να υποστηριχθεί από την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και της συνεχιζόμενης ανθεκτικότητας της αγοράς εργασίας, ενώ θα επωφεληθεί από συνεχιζόμενες ιδιωτικές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, έργα υποδομής που στοχεύουν στην υποστήριξη της ψηφιακής και πράσινης ανάπτυξης και άλλα έργα μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σε σχέση με την ναυτιλία, είπε πως ο τομέας κατάφερε να παραμείνει συγκεντρωμένος και ισχυρός, παρά τις πρωτόγνωρες προκλήσεις που αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια, δηλαδή την πανδημία του κορωνοϊού, τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Γάζα καθώς και τις εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα.
«Με βάση στοιχεία του 2023, ο κλάδος της ναυτιλίας κατέχει την τρίτη θέση με μερίδιο 17,2% της συνολικής αξίας εξαγωγών υπηρεσιών, μετά τον κλάδο Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών, τον κλάδο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και τον τουρισμό, με μερίδια 30,2%, 20,3% και 11,5% αντίστοιχα», συμπλήρωσε.
Σημείωσε, ακόμη, ότι η ανεργία μειώθηκε στο 5% τους πρώτους εννέα μήνες του 2024, έναντι 5,8% το 2023 και πως προβλέπεται να παραμείνει στο 5% για ολόκληρο το έτος και να μειωθεί περαιτέρω στο 4,6% έως το 2027, πλησιάζοντας τα επίπεδα της πλήρους απασχόλησης. Τα στοιχεία αυτά, υπέδειξε, συγκρίνονται ευνοϊκά με την ευρωζώνη, όπου η ανεργία προβλέπεται να σταθεροποιηθεί στο 6,1% έως το 2027.
Αναφέροντας πως οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν υποχωρήσει σημαντικά, με τον πληθωρισμό να υποχωρεί στο 2,2% τους πρώτους έντεκα μήνες του 2024, έναντι 4,1% την αντίστοιχη περίοδο του 2023, είπε πως, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΚΤΚ, από τον Δεκέμβριο του 2024, ο πληθωρισμός σταθεροποιείται κοντά στο 2%, ενώ το 2025 αναμένεται να κυμανθεί στο 1.9%, στο 2.1% το 2026 και στο 2% το 2027.
Σε ό,τι αφορά στον τραπεζικό τομέα της χώρας, ο κ. Πατσαλίδης είπε πως αυτός έχει επιδείξει απτή πρόοδο και ανθεκτικότητα, με βασικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες να αντικατοπτρίζουν ισχυρές και υγιείς επιδόσεις, ενώ σημείωσε ότι, παρά τις προκλήσεις που θέτουν οι αλλεπάλληλες κρίσεις, δεν έχουν παρατηρηθεί σημάδια επιδείνωσης της πιστωτικής ποιότητας τους.
Υπογράμμισε, ωστόσο, πως αν και ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων σημείωσε σημαντική πτωτική πορεία και τον Σεπτέμβριο του 2024 έφτασε το 6,5%, σε σύγκριση με 7,9% τον Δεκέμβριο του 2023, «υπάρχει ακόμη αρκετός δρόμος να διανυθεί, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι ο μέσος όρος των ΜΕΔ στην ΕΕ ανερχόταν, τον Σεπτέμβριο του 2024 στο 1,9%».
Επιπλέον, συνέχισε, η βελτίωση στον τραπεζικό τομέα της Κύπρου δεν ήταν ομοιογενής σε όλα τα ιδρύματα, με ορισμένες τράπεζες να υστερούν σημειώνοντας ότι αυτές πρέπει να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για να ευθυγραμμιστούν με τις εξελίξεις σε ολόκληρο τον κλάδο.
Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας ανέφερε πως ο τραπεζικός τομέας θα έχει να αντιμετωπίσει προκλήσεις όπως η προσαρμογή στην τεχνητή νοημοσύνη, ο μετριασμός των κινδύνων στον κυβερνοχώρο, η αντιμετώπιση γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων και η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία και τόνισε πως «η αντιμετώπιση αυτών των προτεραιοτήτων είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της θετικής πορείας του κλάδου, που παραμένει στο επίκεντρο της εποπτικής μας ατζέντας».
Μεταξύ άλλων, ο Χριστόδουλος Πατσαλίδης ανέλυσε τις οικονομικές εξελίξεις στην ευρωζώνη και την νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και κατέληξε εκφράζοντας την αισιοδοξία του για την πορεία της κυπριακής οικονομίας.
Συγκεκριμένα, ανέφερε πως «η κυπριακή οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα, υποστηριζόμενη από ισχυρές επιδόσεις, συνετές δημοσιονομικές πολιτικές και σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα, με βασικές συνεισφορές από τον τραπεζικό τομέα και τη ναυτιλία» και εκτίμησε πως μπορεί προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι ν’ απαιτούν στρατηγική πρόβλεψη, «αλλά η Κύπρος είναι καλά προετοιμασμένη να διατηρήσει την ανάπτυξη».
