Του Θεόδωρου Λουκαΐδη*
Το European Researchers’ Night επιστρέφει για 19η χρονιά στην Κύπρο, φέτος υπό τον τίτλο «Mission Possible: The Sequel». Μια εκδήλωση που καταφέρνει να γεφυρώσει την επιστήμη με την κοινωνία και να αναδείξει, με τρόπο βιωματικό, πώς η έρευνα αλλάζει την καθημερινότητά μας.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η εκδήλωση διεξάγεται ταυτόχρονα σε περισσότερες από 450 πόλεις της Ευρώπης, προσελκύοντας πέραν του 1,5 εκατομμυρίου επισκεπτών. Είναι μια υπενθύμιση ότι η επιστήμη έχει κοινωνικό αντίκτυπο και δεν περιορίζεται σε ένα εργαστήριο, αλλά ανήκει σε όλους.
Στις 26 Σεπτεμβρίου, στο χώρο της Κρατικής Έκθεσης στη Λευκωσία, μικροί και μεγάλοι θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε διαδραστικά πειράματα, να περιηγηθούν σε περισσότερα από 70 περίπτερα, να συνομιλήσουν με διάσημους επιστήμονες από το παρελθόν, σε μορφή ολογράμματος, και να απολαύσουν ένα πλούσιο πρόγραμμα δράσεων. Είναι μια εμπειρία που ψυχαγωγεί αλλά και εμπνέει, καλλιεργώντας μια κουλτούρα επιστημονικής αναζήτησης και καινοτομίας.
Η φετινή θεματική ενσωματώνει τις πέντε αποστολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU Missions), για την αντιμετώπιση των βασικών κοινωνικών προκλήσεων: 1. Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, 2. Καταπολέμηση του καρκίνου, 3. Υγιείς ωκεανοί, θάλασσες και ύδατα, 4. Κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες Πόλεις, 5. Υγιή εδάφη και τρόφιμα. Μέσα από αυτές, γίνεται ξεκάθαρο ότι η επιστήμη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά ένα εργαλείο που μπορεί να βελτιώσει τη ζωή μας και να εμπνεύσει τους νέους να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός καλύτερου αύριο.
Έμφαση στη νέα γενιά
Για το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ), το European Researchers’ Night δεν είναι απλώς μία ακόμη εκδήλωση. Είναι η αντανάκλαση της αποστολής μας να επενδύουμε στη νέα γενιά και να καλλιεργούμε μια κουλτούρα που δίνει όλο και περισσότερο χώρο σε φρέσκες ιδέες. Μέσα από τα προγράμματα και τις δράσεις που υλοποιούμε τα τελευταία χρόνια, δίνουμε ευκαιρίες σε όλους και όλες.
Στόχος μας είναι να ενθαρρύνουμε τους νέους και τις νέες να ακολουθήσουν τον δρόμο της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτόμου επιχειρηματικότητας, να τολμήσουν να κάνουν τη διαφορά, να πρωτοστατήσουν και να διαμορφώσουν το μέλλον.
Προς αυτή την κατεύθυνση, προκηρύξαμε φέτος -για πρώτη φορά- το πρόγραμμα Future Founders Academy, δίνοντας σε νέους αποφοίτους τη δυνατότητα να λάβουν χρηματοδότηση €25.000 και συμβουλευτική υποστήριξη, με στόχο την εκπαίδευση στην καινοτόμο επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη νέων προϊόντων.
Παράλληλα, τα τελευταία τέσσερα χρόνια υλοποιείται το πρόγραμμα R&I Internships, μέσα από το οποίο 189 φοιτητές και φοιτήτριες είχαν συνολικά την ευκαιρία να εργαστούν σε επιχειρήσεις και οργανισμούς, αποκτώντας πρακτική εμπειρία και ενισχύοντας τις δεξιότητές τους σε πραγματικές συνθήκες. Το πρόγραμμα βοήθησε επίσης να κτιστούν γέφυρες με καινοτόμες επιχειρήσεις, ενώ αρκετοί συμμετέχοντες βρήκαν εργοδότηση μετά την απόκτηση του πτυχίου τους.
Επιπλέον, η νέα πρόσκληση του προγράμματος Post-doc (Μεταδιδάκτωρ) που θα προκηρυχθεί μέσα στην επόμενη περίοδο, στοχεύει τόσο στη στήριξη υφιστάμενων επιστημόνων, όσο και στη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας για νέους ερευνητές/τριες, μειώνοντας ταυτόχρονα το φαινόμενο του brain drain, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει επιδεινωθεί.
Επιπλέον, είδαμε νέους να τολμούν, να κάνουν τη διαφορά και σήμερα να έχουμε καινοτόμες επιχειρήσεις όπως μεταξύ πολλών άλλων οι Malloc, The Mighty Kitchen, Soula, Nodes & Links και Freyia Labs, που με τη στήριξη του ΙδΕΚ έχουν διεισδύσει στις διεθνείς αγορές, εργοδοτούν νέους και νέες και μεγαλώνουν από την Κύπρο. Την ίδια ώρα, επιχειρήσεις με πολυετή παρουσία στην αγορά, όπως η Odyssey, η Dynamic Works, η Elysee, η Engino και πολλές άλλες, αξιοποιούν τη στήριξη του ΙδΕΚ για να αναπτύξουν νέα προϊόντα ή να ενισχύσουν υφιστάμενα, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφειά τους. Για λόγους διαφάνειας, το ΙδΕΚ έχει αναρτήσει στη διαδικτυακή του πύλη τον πλήρη κατάλογο όλων των δικαιούχων του.
Στο ΙδΕΚ πιστεύουμε ότι η Κύπρος έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο έρευνας και καινοτομίας. Οι φετινές προσκλήσεις του ΙδΕΚ συνολικού προϋπολογισμού ύψους άνω των €48 εκατ. για το 2025, η ενίσχυση της συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα και η προσέλκυση νέων ταλέντων, είναι βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Ακριβώς γι’ αυτό, το European Researchers’ Night αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν είναι μόνο μια γιορτή της επιστήμης, αλλά και μια αφορμή να θυμηθούμε ότι η έρευνα και η καινοτομία είναι ο δρόμος για ένα καλύτερο αύριο. Για ένα μέλλον που δεν το περιμένουμε απλώς, αλλά το δημιουργούμε.
*Γενικός Διευθυντής Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ)
