Η εξέλιξη της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο
Γράφει ο Χρίστος Παπαδημητρίου, Ph.D.
Αναπληρωτής Καθηγητής Διοίκησης και Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού
Διευθυντής της Μονάδας Παιδαγωγικού Σχεδιασμού και Μαθησιακής Διαδικασίας
Συντονιστής του Εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακού Προγράμματος στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (DMBA) στο Πανεπιστήμιο Νέαπολις Πάφος
Η Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού (ΔΑΔ) στην Κύπρο βρίσκεται σε φάση σημαντικού μετασχηματισμού, καθώς η οικονομία του νησιού προσαρμόζεται στις παγκόσμιες τάσεις, την τεχνολογική καινοτομία και τις νέες απαιτήσεις στον χώρο εργασίας. Παραδοσιακά, η ΔΑΔ θεωρείτο ένας καθαρά διοικητικός τομέας, υπεύθυνος για τη μισθοδοσία, τις προσλήψεις και τα αρχεία προσωπικού. Σήμερα, όμως, έχει εξελιχθεί σε στρατηγικό μοχλό ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Την τελευταία δεκαετία, η Κύπρος κατέγραψε σημαντική ανάπτυξη σε τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η ναυτιλία, ο τουρισμός, η πληροφορική και οι επαγγελματικές υπηρεσίες. Αυτή η διαφοροποίηση δημιούργησε νέες ανάγκες για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν πλέον ότι η προσέλκυση, διατήρηση και ανάπτυξη ταλέντου, δεν είναι μόνο θέμα ανθρώπινου δυναμικού, αλλά κρίσιμος παράγοντας εθνικής ανταγωνιστικότητας. Ως εκ τούτου, τα τμήματα ΔΑΔ βρίσκονται ολοένα και περισσότερο στο επίκεντρο της στρατηγικής των οργανισμών.
Μία από τις πιο αξιοσημείωτες τάσεις στην Κύπρο είναι η άνοδος των ψηφιακών πρακτικών ΔΑΔ. Η πανδημία επιτάχυνε την υιοθέτηση της εξ αποστάσεως εργασίας και των διαδικτυακών εργαλείων συνεργασίας, αναγκάζοντας τους επαγγελματίες του χώρου να προσαρμοστούν γρήγορα σε υβριδικά μοντέλα απασχόλησης. Σήμερα, πολλές εταιρείες επενδύουν σε τεχνολογίες ΔΑΔ, όπως συστήματα ηλεκτρονικών προσλήψεων, πλατφόρμες αυτοεξυπηρέτησης εργαζομένων και λογισμικό διαχείρισης απόδοσης. Αυτές οι λύσεις δεν βελτιώνουν μόνο την αποδοτικότητα, αλλά καθιστούν και το χώρο εργασίας πιο ελκυστικό για τις νεότερες γενιές εργαζομένων, οι οποίες αναμένουν τεχνολογικά εξελιγμένες λύσεις.
Παράλληλα, η ευημερία των εργαζομένων αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα. Τα τελευταία χρόνια, οι κυπριακές επιχειρήσεις συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο τη σύνδεση ανάμεσα στην ικανοποίηση και την παραγωγικότητα των εργαζομένων. Πρωτοβουλίες που εστιάζουν στην ψυχική υγεία, την ευελιξία του ωραρίου και την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής κερδίζουν έδαφος. Οι πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο νησί, θέτουν νέα πρότυπα, ενώ ακόμη και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις υιοθετούν προγράμματα ευημερίας, προκειμένου να διατηρήσουν πολύτιμο προσωπικό σε μια όλο και πιο ανταγωνιστική αγορά εργασίας.
Η ποικιλομορφία και η ένταξη (diversity & inclusion) αποκτούν επίσης μεγαλύτερη σημασία στην ατζέντα της ΔΑΔ. Η Κύπρος λειτουργεί ως κόμβος διεθνών επιχειρήσεων και προσελκύει πολυπολιτισμικό εργατικό δυναμικό. Οι εταιρείες μαθαίνουν να αξιοποιούν τα οφέλη της ποικιλίας και εφαρμόζουν εκπαιδευτικά προγράμματα για τη μείωση των προκαταλήψεων, καλλιεργώντας κουλτούρες ένταξης, όπου διαφορετικές οπτικές γωνίες εκτιμώνται. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε τομείς όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία, όπου οι διεθνείς ομάδες αποτελούν τον κανόνα.
Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν. Η έλλειψη δεξιοτήτων είναι εμφανής, ιδιαίτερα σε τεχνολογικά πεδία όπως η πληροφορική, οι χρηματοοικονομικές τεχνολογίες και η μηχανική. Οι διευθυντές ΔΑΔ, προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα με στενότερη συνεργασία με τα Πανεπιστήμια, επενδύοντας στην εκπαίδευση προσωπικού και στρατολογώντας εργαζομένους από το εξωτερικό. Την ίδια στιγμή, δίνεται έμφαση στη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη, ώστε οι εργαζόμενοι να αποκτούν νέες δεξιότητες και να ανταποκρίνονται σε αναδυόμενους ρόλους.
Σημαντικό ρόλο επίσης διαδραματίζουν οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες οι οποίες αποτελούν πολιτικές που στηρίζουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ενθαρρύνουν τις ξένες επενδύσεις και ενισχύουν την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Όλα αυτά έχουν άμεσο αντίκτυπο στον χώρο της ΔΑΔ. Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων καθώς και διάφοροι επαγγελματικοί φορείς στην Κύπρο, προωθούν προγράμματα που αφορούν όχι μόνο τη διά βίου μάθηση αλλά ταυτόχρονα ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν σύγχρονες πρακτικές.
Το Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος, γνωρίζει πολύ καλά το συγκεκριμένο μοντέλο εργασίας και είναι έτοιμο να βοηθήσει τόσο την κοινότητα όσο και τους νεοεισερχόμενους φοιτητές να το αντιληφθούν και να το κατανοήσουν εις βάθος. Τα προγράμματα Σπουδών του εν λόγω Πανεπιστημίου, προσφέρουν τη δυνατότητα άριστης σταδιοδρομίας και άμεσης επαγγελματικής ανέλιξης, παρέχοντας εφαρμοσμένη και καινοτόμα γνώση αιχμής προς την φοιτητική του κοινότητα.
Κοιτάζοντας μπροστά, το μέλλον της ΔΑΔ στην Κύπρο θα καθοριστεί από την προσαρμοστικότητα, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και ο αυτοματισμός μετασχηματίζουν τις βιομηχανίες. Έτσι, οι επαγγελματίες του χώρου θα χρειαστεί να ισορροπήσουν την τεχνολογική πρόοδο με τον ανθρώπινο παράγοντα. Οι επιχειρήσεις που θα επιτύχουν θα είναι αυτές που θα αντιμετωπίζουν το εργατικό δυναμικό όχι απλώς ως υπαλλήλους, αλλά ως συνεργάτες στην καινοτομία και την ανάπτυξη.
Στην Κύπρο, η Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού έχει μετακινηθεί οριστικά από το «παρασκήνιο» στο επίκεντρο. Δεν αφορά πλέον μόνο τη διαχείριση του προσωπικού, αλλά την ενδυνάμωση, την εμπλοκή και την προετοιμασία του για τις προκλήσεις του αύριο. Για αυτό, η ΔΑΔ συμβάλλει όχι μόνο στη δημιουργία ισχυρότερων επιχειρήσεων, αλλά και σε μια πιο ανθεκτική και δυναμική οικονομία.
