Η αγορά των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας εξελίσσεται ταχύτατα σε έναν από τους πιο κερδοφόρους τομείς της παγκόσμιας φαρμακοβιομηχανίας. Μετά από χρόνια εκρηκτικής ανάπτυξης στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι δύο κυρίαρχοι παίκτες του κλάδου, η Novo Nordisk και η Eli Lilly, στρέφουν πλέον το βλέμμα τους στις διεθνείς αγορές, αναζητώντας το επόμενο κύμα ανάπτυξης.
Πίσω από αυτή τη στρατηγική βρίσκεται μια τεράστια επιχειρηματική ευκαιρία. Παρότι τα φάρμακα GLP-1 έχουν ήδη μεταμορφώσει την αγορά υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, η διείσδυσή τους στον υπόλοιπο κόσμο παραμένει εξαιρετικά χαμηλή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Eli Lilly, μόλις 1% έως 2% των ανθρώπων που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τις νέες θεραπείες λαμβάνουν σήμερα κάποιο σχετικό φάρμακο.
Αυτό δημιουργεί μια δυνητική αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων ασθενών παγκοσμίως.
Η μάχη μεταφέρεται εκτός Αμερικής
Η αμερικανική αγορά αποτέλεσε μέχρι σήμερα το επίκεντρο της επανάστασης των GLP-1. Σύμφωνα με στοιχεία του KFF, περίπου ένας στους οκτώ Αμερικανούς έχει χρησιμοποιήσει κάποια στιγμή φάρμακο αυτής της κατηγορίας.
Ωστόσο, η αγορά των ΗΠΑ αρχίζει να ωριμάζει, ενώ ο ανταγωνισμός εντείνεται. Ως αποτέλεσμα, οι δύο φαρμακευτικοί κολοσσοί αναζητούν νέες πηγές ανάπτυξης σε περιοχές όπως η Λατινική Αμερική, η Μέση Ανατολή, η Ευρώπη και η Ασία.
Η Eli Lilly κινείται ιδιαίτερα επιθετικά. Η εταιρεία έχει ήδη υποβάλει αιτήσεις έγκρισης για το νέο χάπι κατά της παχυσαρκίας Foundayo σε περίπου 40 χώρες, επιδιώκοντας ταχύτερη παγκόσμια εξάπλωση.
Όπως δήλωσε ο επικεφαλής του τομέα καρδιομεταβολικής υγείας της εταιρείας, Κεν Κάστερ, η στρατηγική πλέον δεν περιορίζεται στην αμερικανική αγορά αλλά αφορά τη συνολική βελτίωση της παγκόσμιας υγείας.
Η πιο προσεκτική στρατηγική της Novo Nordisk
Η Novo Nordisk ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση.
Η δανέζικη εταιρεία έχει ήδη παρουσιάσει την από του στόματος μορφή του Wegovy στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ προχωρά παράλληλα στις διαδικασίες έγκρισης στην Ευρώπη και σε άλλες αγορές.
Η διοίκηση της εταιρείας επισημαίνει ότι δεν σκοπεύει να επεκταθεί επιθετικά χωρίς να διασφαλίσει πρώτα επαρκή παραγωγική ικανότητα.
Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε τα προηγούμενα χρόνια, όταν η παγκόσμια ζήτηση για Wegovy και Ozempic ξεπέρασε τις δυνατότητες παραγωγής, δημιουργώντας ελλείψεις σε πολλές χώρες.
Τα γενόσημα αλλάζουν τις ισορροπίες
Ένας ακόμη παράγοντας που αναμένεται να μεταμορφώσει την αγορά είναι η εμφάνιση γενόσημων εκδόσεων της σεμαγλουτίδης, της βασικής δραστικής ουσίας των Wegovy και Ozempic.
Μέσα στο 2026 αναμένεται να κυκλοφορήσουν φθηνότερες εκδόσεις σε αγορές όπως η Ινδία, η Βραζιλία και ο Καναδάς.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιταχύνει σημαντικά τη διείσδυση των θεραπειών σε χώρες όπου το υψηλό κόστος αποτελεί μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο εμπόδιο.
Για τους αναλυτές, η είσοδος γενόσημων δεν σημαίνει απαραίτητα απώλεια της αγοράς για τους μεγάλους παίκτες. Αντιθέτως, ενδέχεται να διευρύνει σημαντικά τη συνολική αγορά, αυξάνοντας τον αριθμό των ασθενών που έχουν πρόσβαση σε θεραπεία.
Το κόστος παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο
Παρά την αυξανόμενη διαθεσιμότητα των φαρμάκων, το οικονομικό ζήτημα εξακολουθεί να αποτελεί βασικό περιορισμό.
Στην Ουγγαρία, όπου περίπου ένας στους πέντε ενήλικες είναι παχύσαρκος, μια μηνιαία θεραπεία με Ozempic μπορεί να κοστίζει περίπου 118 δολάρια χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.
Σε χώρες όπως το Μεξικό, πολλοί γιατροί αναγκάζονται να προσαρμόζουν τις θεραπείες χρησιμοποιώντας χαμηλότερες δόσεις ή παλαιότερα φάρμακα ώστε να μειώσουν το κόστος για τους ασθενείς.
Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και σε αρκετές ασιατικές αγορές, όπου οι μέσοι μισθοί δεν επιτρέπουν σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού να καλύψει μακροχρόνια θεραπεία.
Οι κοινωνικές αντιλήψεις φρενάρουν την ανάπτυξη
Πέρα από την οικονομική διάσταση, οι φαρμακευτικές εταιρείες καλούνται να αντιμετωπίσουν και βαθιά ριζωμένες κοινωνικές αντιλήψεις.
Σε χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν, η παχυσαρκία συχνά δεν αντιμετωπίζεται ως χρόνια νόσος αλλά ως ζήτημα αισθητικής ή προσωπικής επιλογής. Σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες, τα υπέρβαρα παιδιά εξακολουθούν να θεωρούνται ένδειξη καλής υγείας και ευημερίας.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η ενημέρωση και η αλλαγή νοοτροπίας θα αποτελέσουν εξίσου σημαντικούς παράγοντες με την τιμολόγηση και την ασφαλιστική κάλυψη για τη μελλοντική ανάπτυξη της αγοράς.
Strategist View
Η πραγματική μάχη για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας δεν αφορά πλέον την αποτελεσματικότητα των προϊόντων. Η αποτελεσματικότητα έχει ήδη αποδειχθεί. Το νέο πεδίο ανταγωνισμού είναι η πρόσβαση. Οι εταιρείες που θα καταφέρουν να μειώσουν το κόστος, να εξασφαλίσουν ασφαλιστική κάλυψη και να ξεπεράσουν κοινωνικά στερεότυπα θα είναι εκείνες που θα κυριαρχήσουν σε μια αγορά που αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 150 δισ. δολάρια ετησίως μέσα στην επόμενη δεκαετία. Για τη Novo Nordisk και την Eli Lilly, η επόμενη μεγάλη ευκαιρία δεν βρίσκεται πλέον στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά στον υπόλοιπο κόσμο.
