MoneyMatters Ai · AI Takeaways
- Η κλαδική έκθεση της 25ης Σεπτεμβρίου 2026 εξετάζει κυρίως την περίοδο 22/7/2022–25/7/2023.
- Πέντε τυροκομεία συγκεντρώνουν 74,6% στο στάδιο αγοράς που αναλύεται στα συμπεράσματα.
- Η λιανική εξαιρείται· δεν διαπιστώθηκαν ενδείξεις ότι το συγκεκριμένο Πλαίσιο Συμφωνίας στρέβλωσε τον ανταγωνισμό.
Η κυπριακή αλυσίδα γάλακτος εμφανίζει μια έντονη ασυμμετρία: πολλοί κατακερματισμένοι παραγωγοί συναντούν έναν συγκεντρωμένο κύκλο μεγάλων αγοραστών. Η κλαδική έρευνα της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού, ημερομηνίας 25 Σεπτεμβρίου 2026, καταγράφει στα συμπεράσματά της ότι πέντε τυροκομεία κατέχουν το 74,6% της σχετικής αγοράς που εξετάζει.
Το εύρημα αφορά την έρευνα για το νωπό αιγινό, πρόβειο και αγελαδινό γάλα, με κύρια περίοδο 22 Ιουλίου 2022 έως 25 Ιουλίου 2023. Η εικόνα περιγράφει εκείνη την περίοδο και δεν αποτελεί νέο μερίδιο αγοράς μετρημένο τον Οκτώβριο του 2026.
Η ισχύς αλλάζει από στάδιο σε στάδιο
Στην πρωτογενή παραγωγή η ΕΠΑ χαρακτηρίζει την αγορά ανταγωνιστική: δεν εντοπίζει κτηνοτροφική μονάδα με μερίδιο που να της εξασφαλίζει πλεονεκτική θέση. Η διαπραγμάτευση, ωστόσο, αλλάζει όταν παρεμβάλλονται οργανώσεις παραγωγών και μεγάλοι αγοραστές.
Στο αιγοπρόβειο γάλα, μόλις 20% των πωλήσεων πραγματοποιούνταν μέσω Ομάδων Παραγωγών. Το υπόλοιπο διατιθόταν απευθείας σε τυροκομεία. Στο αγελαδινό γάλα ο Π.Ο.Α. διέθετε μερίδιο 30%–40% στη χονδρική εμπορία και η ΕΝ.Α.Κ. 10%–20%, σύμφωνα με τα εύρη που δημοσιοποιούνται στην έκθεση.
Η Επιτροπή συνδέει την ισχυρότερη οργάνωση με μεγαλύτερη δυνατότητα διαπραγμάτευσης. Στους αιγοπροβατοτρόφους ο κατακερματισμός περιορίζει αυτή τη δυνατότητα, ενώ το κόστος της καθημερινής παραγωγής παραμένει απαιτητικό.
Περιθώρια κέρδους με μεγάλες αποκλίσεις
Οι κοστολογικές αναλύσεις δείχνουν ότι η παραγωγή αιγινού και πρόβειου γάλακτος απέφερε χαμηλό κέρδος έως και ζημιά. Για συγκεκριμένα μεγάλα τυροκομεία η ανάλυση καταγράφει καθαρά περιθώρια 4%–14%, ενώ για μικρότερες επιχειρήσεις από κέρδη 1% έως ζημιές 8%.
Οι διαφορές αυτές δεν αποτελούν γενικό περιθώριο κέρδους όλων των γαλακτοκομικών προϊόντων. Η έρευνα εξαιρεί τη λιανική και τη διάθεση από τα τυροκομεία στα τελικά σημεία πώλησης. Συνεπώς, δεν υπολογίζει ποιος εισπράττει κάθε ευρώ του καταναλωτή στο ράφι.
Το εύρημα για τη συμφωνία και το διαρθρωτικό πρόβλημα
Η ΕΠΑ αναφέρει ότι, με βάση τα στοιχεία που εξέτασε, δεν διαπιστώθηκαν ενδείξεις ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου Πλαισίου Συμφωνίας οδήγησε σε στρέβλωση ή περιορισμό του ανταγωνισμού. Καταγράφει επίσης τόσο παράπονα για δυσκολία αλλαγής αγοραστή όσο και απαντήσεις τυροκομείων ότι δεν θέτουν τέτοια εμπόδια.
Στις προτάσεις της περιλαμβάνει καλύτερο προγραμματισμό παραγωγής, περιορισμό απωλειών, οικονομίες κλίμακας και εγχώρια παραγωγή ζωοτροφών. Οι τελευταίες αντιπροσωπεύουν περίπου 70% του κόστους παραγωγής στις αναλύσεις της. Για τη βιωσιμότητα της φάρμας, η μείωση αυτού του βάρους και η αποτελεσματικότερη διαπραγμάτευση έχουν σημασία πέρα από κάθε πρόσκαιρη επιδότηση.
Ο υπουργός Γεωργίας Χρίστος Σενέκης σε συνάντηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 29 Σεπτεμβρίου 2026. Φωτογραφία αρχείου της κυπριακής αγροτικής πολιτικής. Φωτογραφία: Ευρωπαϊκή Ένωση / Jennifer Jacquemart / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου.
The post Γάλα στην Κύπρο: Το 74,6% σε πέντε τυροκομεία και η πίεση στη φάρμα appeared first on moneymatters.cy.
