Οι ηγέτες της ΕΕ σημείωσαν «πρόοδο στις συζητήσεις μας για την οικοδόμηση της Ευρώπης της Άμυνας» δήλωσε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά την ολοκλήρωση της άτυπης συνοδού κορυφής στις Βρυξέλλες το βράδυ της Δευτέρας, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Πολωνό Πρωθυπουργό Ντόναλτ Τουσκ.
«Μας οδηγεί η κοινή αίσθηση του επείγοντος. Δεν συζητάμε πλέον το “αν”. Συζητάμε για το πώς θα το κάνουμε», τόνισε ο κ. Κόστα.
«Σήμερα, δώσαμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Συμβούλιο πολιτική καθοδήγηση σχετικά με τις δυνατότητες, τη χρηματοδότηση και τη σχέση μας με το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο», σημείωσε.
«Προσβλέπουμε στην επικείμενη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου και θα διατηρήσω την άμυνα στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», πρόσθεσε.
«Έχουν ήδη γίνει πολλά» προς την κατεύθυνση η Ευρώπη να αναλάβει περισσότερη ευθύνη για την άμυνα της, όπως αποφασίστηκε στην σύνοδο κορυφής των Βερσαλλιών το 2022, «αλλά πρέπει να κάνουμε περισσότερα», τόνισε ο κ. Κόστα.
Αναφερόμενος στις πολλαπλές προκλήσεις για την ΕΕ, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και οι υβριδικές επιθέσεις, και η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ο Αντόνιο Κόστα εξήγησε πως οι συζητήσεις των 27 για την άμυνα επικεντρώθηκαν στις δυνατότητες της ΕΕ που πρέπει να αναπτυχθούν κατά προτεραιότητα, τη χρηματοδότηση και εταιρικές σχέσεις.
Τα πιο κρίσιμα κενά που εντοπίζουν τα κράτη μέλη, επεσήμανε, ήταν όπως προέκυψε και μέσα από τη συζήτηση η αεράμυνα και η πυραυλική άμυνα, καθώς και τη στρατιωτική κινητικότητα και τους στρατηγικούς παράγοντες. Επίσης οι ηγέτες συμφώνησαν για την ανάγκη της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Όσον αφορά την χρηματοδότηση, ο κ. Κόστα αναφέρθηκε στις προσπάθειες που έχουν γίνει σε επίπεδο κρατών μελών για αύξηση των αμυντικών δαπανών και πως «πρέπει να συνεχίσουμε προς την ίδια κατεύθυνση».
«Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει τις ευελιξίες στο πλαίσιο των νέων κανόνων οικονομικής διακυβέρνησης, ώστε να επιτρέψει περισσότερες εθνικές δαπάνες για την άμυνα», δήλωσε.
Τονίζοντας πως χρειάζονται ευρωπαϊκές προσπάθειες για την κινητοποίηση περισσότερων ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, ο Αντόνιο Κόστα αναφέρθηκε στις ενέργειες που έχει κάνει ήδη η ΕΤΕπ και στο ότι μπορουν να γίνουν περισσότερα.
Σε σχέση με τις αμυντικές δαπάνες, συνέχισε, «η άμυνα θα αποτελέσει σημαντικό θέμα στις συζητήσεις για τον επόμενο κύκλο του προϋπολογισμού της ΕΕ από το 2028», αλλά παρόλα αυτά όλοι αντιλαμβάνονται πως χρειάζονται ταχύτερες κινήσεις.
Αν και δεν αναφέρθηκε στον κοινό δανεισμό μέσω της ΕΤΕπ, ο κ. Κόστα σημείωσε πως συζητήθηκαν και άλλες ιδέες «συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων κοινών επιλογών και πιο καινοτόμων».
Σε σχέση με τις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις, αναφέρθηκε στη συζήτηση με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατά την οποία Ρούτε και 27 συμφώνησαν ότι «μια ισχυρότερη Ευρώπη της Άμυνας ενισχύει επίσης τη διατλαντική εταιρική σχέση».
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι φίλος, σύμμαχος και εταίρος μας» συνέχισε, προσθέτοντας πως «προβλήματα και διαφορές απόψεων μπορεί να προκύψουν και μεταξύ φίλων» και «όταν εμφανίζονται, πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε, να συζητάμε και να βρίσκουμε λύσεις – φυσικά, υπερασπιζόμενοι τις αξίες μας και τηρώντας τις αρχές μας, και χωρίς να διακυβεύουμε τα δικά μας συμφέροντα».
Στο πλαίσιο των εταιρικών σχέσεων ο κ. Κόστα παρέπεμψε και στη συζήτηση στο δείπνο με τον Πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, προσθέτοντας ότι «η συνάντησή μας επιβεβαίωσε ότι υπάρχει μια νέα θετική ενέργεια στη σχέση μας».
Όπως τέλος ανέφερε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η προγραμματισμένη σύνοδος κορυφής του Μαρτίου θα είναι αφιερωμένη στην ευρωπαϊκή οικονομία.
