Η πτώση περίπου 83% στο νέο ελληνικό ενδιαφέρον για ακίνητα που συνδέονται με Golden Visa αποκαλύπτει τα όρια μιας πολιτικής που επιχειρεί ταυτόχρονα να προσελκύσει κεφάλαιο και να περιορίσει την πίεση στη στέγη. Για την Κύπρο, όπου η επενδυτική διαμονή παραμένει σημαντικός μοχλός ζήτησης, η εξέλιξη είναι προειδοποίηση και ευκαιρία επανασχεδιασμού.
Η Ελλάδα αύξησε το όριο έως τις €800.000 σε περιοχές υψηλής ζήτησης και απαγόρευσε τη βραχυχρόνια μίσθωση για τα ακίνητα του προγράμματος. Η Κύπρος διατηρεί διαφορετικό μοντέλο μόνιμης διαμονής, με νέα ακίνητη επένδυση από €300.000 συν ΦΠΑ και πρόσθετα εισοδηματικά κριτήρια.
- Η αύξηση κατωφλίων περιόρισε τη νέα ζήτηση, χωρίς να επιλύσει αυτόματα το πρόβλημα προσιτής στέγης.
- Κινέζοι και Τούρκοι παραμένουν οι μεγαλύτερες ομάδες, με 11.921 και 4.543 άδειες αντίστοιχα.
- Η Κύπρος είναι φθηνότερη ως σημείο εισόδου, αλλά αντιμετωπίζει εντονότερο κίνδυνο πίεσης σε μικρότερη αγορά.
- Η βιώσιμη πολιτική χρειάζεται ανταποδοτική επένδυση σε προσιτή κατοικία και διαφανή αξιολόγηση επιπτώσεων.
Τα υψηλότερα όρια δεν είναι στεγαστική πολιτική
Η αύξηση του κατωφλίου μειώνει τον αριθμό των επενδυτών και μεταφέρει τη ζήτηση σε ακριβότερα ή ειδικά ακίνητα. Δεν δημιουργεί από μόνη της νέες κατοικίες για μεσαία εισοδήματα. Μπορεί επίσης να αυξήσει τις τιμές σε συγκεκριμένες κατηγορίες, καθώς οι πωλητές προσαρμόζουν τα προϊόντα τους στο νέο όριο.
Η απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης περιορίζει ένα κίνητρο κερδοσκοπικής χρήσης, αλλά λειτουργεί μόνο αν υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος. Χωρίς προσφορά, υποδομές και ταχεία αδειοδότηση, η πίεση απλώς μετακινείται.
Η κυπριακή ευαισθησία
Η κυπριακή αγορά είναι μικρότερη και η ξένη ζήτηση μπορεί να αλλάξει γρηγορότερα τις τιμές, ιδίως σε Λεμεσό και Πάφο. Η μόνιμη διαμονή μέσω νέου ακινήτου στηρίζει την οικοδομική δραστηριότητα, αλλά ενθαρρύνει την παραγωγή μονάδων προσαρμοσμένων στο κατώφλι και όχι κατ’ ανάγκη στις ανάγκες των τοπικών νοικοκυριών.
Η δημόσια πολιτική θα μπορούσε να συνδέσει το επενδυτικό όφελος με υποχρεωτική συνεισφορά σε ταμείο προσιτής στέγης, χωρική διαφοροποίηση, αυστηρή τεκμηρίωση προέλευσης κεφαλαίων και ετήσια δημοσίευση στοιχείων για τιμές, ενοίκια και πραγματική χρήση των ακινήτων.
Από την πώληση αδειών στη στρατηγική ανάπτυξης
Το βασικό ερώτημα είναι τι επιδιώκει το κράτος: απλές συναλλαγές ακινήτων ή μόνιμη εγκατάσταση κεφαλαίου, επιχειρήσεων και ανθρώπινου δυναμικού. Ένα πρόγραμμα που μετρά μόνο την αξία αγοράς υποτιμά την ποιότητα της επένδυσης και το κοινωνικό της κόστος.
Η εμπειρία της Ελλάδας δείχνει ότι όταν ένα πρόγραμμα γίνει πολύ ακριβό, η ζήτηση μπορεί να εξαφανιστεί γρήγορα. Η Κύπρος δεν χρειάζεται να αντιγράψει το ελληνικό όριο. Χρειάζεται να μετατρέψει την επενδυτική διαμονή από μηχανισμό τόνωσης τιμών σε εργαλείο που χρηματοδοτεί περισσότερη στέγη, καλύτερες υποδομές και παραγωγική εγκατάσταση.
