Μαύρο βαν: Η έρευνα σταματά, η διαφάνεια μπαίνει στο απόρρητο

Η Αρχή δείχνει τη Νομική Υπηρεσία, η Νομική Υπηρεσία την Αρχή. Οι εξηγήσεις αναζητούνται.

Τελικά, στην υπόθεση του μαύρου βαν μάθαμε κάτι καινούργιο. Όχι για την ίδια την υπόθεση. Για το πώς μπορεί να τερματίζεται μια έρευνα με δημόσια ανακοίνωση, αλλά χωρίς δημόσια πρόσβαση στην αλληλογραφία που εξηγεί τον τερματισμό της.

Διαφάνεια με φιμέ τζάμια.

Η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς ανακοίνωσε ότι σταματά την έρευνα που είχε αποφασίσει να διεξαγάγει. Η καταγγελία βρισκόταν ενώπιόν της από το 2023. Ακολούθησαν παρακολούθηση εξελίξεων, προκαταρκτική εξέταση και ετοιμασία όρων εντολής. Όταν έφτασε η ώρα της έρευνας, η Νομική Υπηρεσία ενημέρωσε ότι οι συγκεκριμένες πτυχές είχαν ήδη διερευνηθεί. Η Αρχή επικαλείται το άρθρο 10 της νομοθεσίας και κατεβάζει ρολά. Η ανακοίνωση της Αρχής.

Θα πει κάποιος: αφού ερευνήθηκαν, γιατί να ξαναερευνηθούν; Εύλογο. Μόνο που εξίσου εύλογο είναι να ζητούν οι πολίτες μια κατανοητή εξήγηση: τι ακριβώς εξετάστηκε, ποια ήταν τα συμπεράσματα και γιατί καλύπτουν όσα σκόπευε να ερευνήσει τώρα η Αρχή;

Όχι προσωπικά δεδομένα ούτε ευαίσθητα τεκμήρια στη φόρα. Μια ουσιαστική αιτιολόγηση. Κάτι περισσότερο από το «τα εξετάσαμε, εμπιστευθείτε μας».

Η συνέχεια έκανε την εικόνα ακόμη ωραιότερη. Η Νομική Υπηρεσία διευκρίνισε ότι η προτεινόμενη έρευνα δεν αφορούσε τους δικούς της χειρισμούς, ότι τις επίμαχες πτυχές είχαν εξετάσει η Αστυνομία και ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής και ότι την απόφαση τερματισμού έλαβε η ίδια η Αρχή. Πρόσθεσε, μάλιστα, πως η Αρχή είχε χαρακτηρίσει απόρρητη την αρχική επιστολή της. Η απάντηση του Γενικού Εισαγγελέα.

Άρα, για να συνεννοούμαστε: η μία πλευρά εξηγεί γιατί δεν μπορούσε να συνεχίσει και η άλλη διευκρινίζει ποιος αποφάσισε να σταματήσει.

Οι θεσμοί ξεκαθαρίζουν μεταξύ τους τις ευθύνες. Οι πολίτες εξακολουθούν να μην μπορούν να αξιολογήσουν την ουσία.

Το πιο εντυπωσιακό; Η Αρχή αναγνωρίζει ότι πρόκειται για θέμα δημόσιου ενδιαφέροντος, αλλά ενημερώνει ταυτόχρονα ότι δεν θα δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες ούτε θα υπάρξει άλλη τοποθέτησή της.

Δημόσιο ενδιαφέρον, λοιπόν. Μέχρι εκεί που αρχίζουν οι δημόσιες ερωτήσεις.

Το απόρρητο μπορεί να έχει νόμιμο λόγο ύπαρξης. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνο του πειστική απάντηση στην κοινωνική δυσπιστία. Ούτε ο τερματισμός μιας διαδικασίας ισοδυναμεί με δημόσια διαλεύκανση όσων την προκάλεσαν.

Η υπόθεση δεν προσφέρεται για αυθαίρετες ετυμηγορίες ενοχής. Προσφέρεται, όμως, για ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα: όταν μια ανεξάρτητη αρχή αποφασίζει ότι χρειάζεται έρευνα και τελικά δεν την πραγματοποιεί, ποιος αναλαμβάνει να εξηγήσει πειστικά στους πολίτες γιατί;

Το βαν παραμένει μαύρο. Τώρα και η διαφάνεια είναι απόρρητη.

Μπαλτάσαρ