Η Ευρώπη δεν έχει έλλειψη επιχειρηματικότητας.
Δημιουργεί νέες εταιρείες, διαθέτει ισχυρά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, μηχανικούς, κεφάλαια και μια ενιαία αγορά περίπου 450 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Κι όμως, όταν η συζήτηση φτάνει στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κόσμου, η εικόνα αλλάζει δραματικά.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δημιουργήσει μέσα στις τελευταίες δεκαετίες εταιρείες που εξελίχθηκαν σε παγκόσμιους γίγαντες της τεχνολογίας, του cloud, των ημιαγωγών, της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών υπηρεσιών.
Η Ευρώπη έχει πολύ λιγότερες αντίστοιχες περιπτώσεις.
Μια νέα ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υποστηρίζει ότι αυτή η διαφορά δεν αποτελεί απλώς επιχειρηματικό πρόβλημα.
Είναι πρόβλημα παραγωγικότητας για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.
Και ο αριθμός που παρουσιάζει η ΕΚΤ είναι εντυπωσιακός: εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε παρόμοια κατανομή μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων με τις ΗΠΑ, θα μπορούσε –υπό τις υποθέσεις της ανάλυσης– να καλύψει περίπου το ένα τρίτο του χάσματος παραγωγικότητας εργασίας μεταξύ των δύο οικονομιών.
Το πρόβλημα αρχίζει μετά τη δημιουργία της εταιρείας
Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα συχνά επικεντρώνεται στην ανάγκη δημιουργίας περισσότερων startups.
Τα στοιχεία της ΕΚΤ δείχνουν όμως ότι αυτό δεν είναι όλη η ιστορία.
Οι ρυθμοί εισόδου νέων επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε γενικές γραμμές συγκρίσιμοι με εκείνους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το μεγάλο χάσμα εμφανίζεται αργότερα.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται περισσότερο να μετατραπούν από μικρές εταιρείες σε μεγάλους, διεθνείς ομίλους.
Και αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη οικονομική σημασία απ’ όσο φαίνεται.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις τείνουν να επενδύουν περισσότερο σε έρευνα και ανάπτυξη, να υιοθετούν νέες τεχνολογίες ταχύτερα, να δραστηριοποιούνται σε περισσότερες αγορές και να έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα χρηματοδότησης μακροπρόθεσμων επενδύσεων.
Το scale, επομένως, δεν αφορά απλώς το μέγεθος.
Αφορά την παραγωγικότητα.
Το ένα τρίτο του χάσματος
Η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει περίπου 20% χαμηλότερη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η νέα ανάλυση.
Το εντυπωσιακό εύρημα της ΕΚΤ είναι ότι δεν χρειάζεται καν να υποθέσουμε πως οι ευρωπαϊκές εταιρείες γίνονται ξαφνικά πιο παραγωγικές.
Οι ερευνητές εξέτασαν ένα θεωρητικό σενάριο στο οποίο η παραγωγικότητα κάθε κατηγορίας επιχειρήσεων παραμένει ίδια, αλλά η Ευρώπη αποκτά κατανομή εταιρικών μεγεθών αντίστοιχη με εκείνη των ΗΠΑ.
Μόνο αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να περιορίσει το χάσμα παραγωγικότητας κατά περίπου ένα τρίτο.
Με άλλα λόγια, μέρος του ευρωπαϊκού προβλήματος δεν βρίσκεται μόνο μέσα στις επιχειρήσεις.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι πολύ λίγες από αυτές καταφέρνουν να γίνουν πραγματικά μεγάλες.
Μία αγορά στα χαρτιά, πολλές αγορές στην πράξη
Θεωρητικά, μια ευρωπαϊκή startup έχει πρόσβαση σε μία από τις μεγαλύτερες ενιαίες αγορές στον κόσμο.
Στην πράξη, όμως, όταν αρχίσει να επεκτείνεται πέρα από την εγχώρια αγορά της, συναντά ένα πολύ πιο περίπλοκο περιβάλλον.
Διαφορετικά εταιρικά καθεστώτα, φορολογικοί κανόνες, εργασιακές ρυθμίσεις και διοικητικές διαδικασίες δημιουργούν πρόσθετο κόστος όσο μια επιχείρηση περνά από τη μία χώρα στην άλλη.
Η ΕΚΤ εστιάζει ιδιαίτερα στον κατακερματισμό του εταιρικού δικαίου.
Μια εταιρεία που θέλει να λειτουργεί σε πολλές χώρες της ΕΕ μπορεί να χρειάζεται να προσαρμόζεται σε διαφορετικά εθνικά νομικά συστήματα, κάτι που αυξάνει το κόστος της διασυνοριακής ανάπτυξης.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τεράστιο συνολικό μέγεθος.
Δεν καταφέρνει όμως πάντοτε να μετατρέπει αυτό το μέγεθος σε πραγματική κλίμακα για τις επιχειρήσεις της.
Το δεύτερο εμπόδιο: Τα χρήματα
Υπάρχει όμως και μια άλλη μεγάλη διαφορά με τις ΗΠΑ.
Η χρηματοδότηση.
Μια νέα επιχείρηση χρειάζεται σχετικά περιορισμένα κεφάλαια για να ξεκινήσει. Όταν όμως θέλει να μετατραπεί σε εταιρεία με παρουσία σε δεκάδες χώρες, να προσλάβει χιλιάδες εργαζομένους, να κατασκευάσει υποδομές ή να επενδύσει δισεκατομμύρια σε R&D, οι ανάγκες αλλάζουν εντελώς.
Και ακριβώς σε αυτή τη φάση εμφανίζεται ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά κενά.
Στοιχεία που έχει παρουσιάσει η ΕΚΤ με βάση έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων δείχνουν ότι στα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής τους οι ευρωπαϊκές scale-ups και αντίστοιχες επιχειρήσεις του San Francisco αντλούν σχετικά παρόμοια κεφάλαια.
Μέχρι το δέκατο έτος όμως,
