Συνεχή συγκράτηση της αύξησης του ρυθμού πληθωρισμού από 1,5% τον Αύγουστο σε 0,7% τον Σεπτέμβριο και 0,6% τον Οκτώβριο, η οποία οφείλεται βασικά στις μειώσεις στα πετρελαιοειδή, τον ηλεκτρισμό και τα γεωργικά προϊόντα καταγράφει το Παρατηρητήριο Βασικών Καταναλωτικών Αγαθών της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή για τον μήνα Οκτώβριο 2024.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, το Παρατηρητήριο Τιμών Καταναλωτικών Προϊόντων παρουσιάζει τη μέση σταθμισμένη τιμή για 250 βασικά καταναλωτικά προϊόντα (τρόφιμα και άλλα προϊόντα) με βάση τις ποσότητες και τιμές ανά ημέρα, στις οποίες τα προϊόντα αυτά διατέθηκαν σε 400 καταστήματα λιανικής πώλησης παγκύπρια καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα.
Εξηγείται ότι σκοπός του Παρατηρητηρίου είναι η διάθεση στον καταναλωτή μιας αντικειμενικής συγκριτικής αποτύπωσης των τιμών αγοράς από όλα τα καταστήματα λιανικής πώλησης, υπεραγορές, αρτοποιεία, φούρνους, περίπτερα κ.ά.
Αναφέρεται ότι συμπερασματικά, η αποτίμηση που γίνεται για τον μήνα Οκτώβριο καταδεικνύει μια συνεχή συγκράτηση της αύξησης του ρυθμού πληθωρισμού από 1,5% τον Αύγουστο σε 0,7% τον Σεπτέμβριο και 0,6% τον Οκτώβριο, η οποία οφείλεται βασικά στις μειώσεις στα πετρελαιοειδή (-1,23%), τον ηλεκτρισμό (-1,96%) και τα γεωργικά προϊόντα κατά -2,17%. Η μεγαλύτερη μεταβολή ανά κατηγορία συγκριτικά με τον Οκτώβριο του 2023 καταγράφηκε στα πετρελαιοειδή με ποσοστό -12,75%, στον ηλεκτρισμό με -7,94% και στα γεωργικά προϊόντα με ποσοστό +8,92%.
Η συγκρατημένη αύξηση του πληθωρισμού τον Οκτώβριο αντικατοπτρίζεται και στις τιμές των περισσότερων κατηγοριών προϊόντων που καταγράφει το Παρατηρητήριο της Υπηρεσίας, εκτός των τροφίμων, ο πληθωρισμός των οποίων έφτασε την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου στο 2,79% έναντι της αντίστοιχης περσινής περιόδου.
Όπως καταγράφεται στον Πίνακα της Υπηρεσίας με τους δείκτες τιμών για τον μήνα Οκτώβριο, σε σύνολο 45 κατηγοριών βασικών προϊόντων, 21 κατηγορίες κατέγραψαν αύξηση, εκ των οποίων οι οκτώ σε ποσοστό κάτω του 1,0%, 23 κατηγορίες παρουσίασαν μείωση και μία κατηγορία, ο ντοματοχυμοί/πελτές, καμία μεταβολή.
Σημειώνεται ότι σημαντικότερες αυξήσεις έναντι του προηγούμενου μήνα κατέγραψαν οι βρεφικές πάνες κατά +17,4% (+23,9% έναντι Οκτωβρίου 2023), ο κυπριακός καφές κατά +9,2% (+3,7% έναντι Οκτωβρίου 2023), το γάλα εβαπορέ και ζαχαρούχο κατά +8,8% (+12,2% έναντι Οκτωβρίου 2023), τα φρέσκα ψάρια και μαλάκια κατά +8,8% (+3,7% έναντι Οκτωβρίου 2023), τα αυγά κατά +7,0% (+8,3% έναντι Οκτωβρίου 2023), το φρέσκο γάλα κατά 4,5% (+3,4% έναντι Οκτωβρίου 2023), ο στιγμιαίος καφές κατά +4,1% (+0,6% έναντι Οκτωβρίου 2023), το ψωμί κατά 4,1% (+3,0% έναντι Οκτωβρίου 2023), ο κύλινδρος υγραερίου κατά +3% (+1,7% έναντι Οκτωβρίου 2023) και το φρέσκο κρέας κατά +2,2% (+2,4% έναντι Οκτωβρίου 2023).
Προστίθεται ότι μείωση έναντι του προηγούμενου μήνα κατέγραψαν 25 κατηγορίες με σημαντικότερες τα λαχανικά και χόρτα κατά -16,7% (+2,6% έναντι Οκτωβρίου 2023), το βρεφικό γάλα κατά -4,7% (-3,6% έναντι Οκτωβρίου 2023), τα κατεψυγμένα ψάρια κατά -2,8% (+0,7% έναντι Οκτωβρίου 2023), οι ζωμοί κατά -2,3% (+2,6% έναντι Οκτωβρίου 2023), τα μαλακτικά ρούχων κατά -2,0% (+8,5% έναντι Οκτωβρίου 2023), η ζάχαρη κατά -1,7% (-20,2% έναντι Οκτωβρίου 2023), το πουργούρι κατά -1,5% (-1,8% έναντι Οκτωβρίου 2023), το ρύζι κατά -1,3% (+2,4% έναντι Οκτωβρίου 2023), το χαρτί υγείας κατά -1,3% (-2,5% έναντι Οκτωβρίου 2023) και το γιαούρτι κατά -1,3% (-0,1% έναντι Οκτωβρίου 2023).
Καθολική εφαρμογή μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ
Πρόσθετα, αναφέρεται ότι δεδομένης της απόφασης για επαναφορά του μέτρου του μηδενικού συντελεστή ΦΠA, η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή προέβη καθ’ όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου εντατικά σε ελέγχους στην αγορά, έτσι ώστε να καταγράψει τις τιμές και τυχόν αυξήσεις πριν την εκ νέου εφαρμογή του μέτρου σε συγκεκριμένα προϊόντα ήτοι παιδικές πάνες, πάνες ενηλίκων, παιδικό γάλα, είδη γυναικείας υγιεινής και φρούτα και λαχανικά. Από τους ελέγχους στις τιμές 46 προϊόντων σε έντεκα διαφορετικές υπεραγορές παγκύπρια, διαφαίνεται ότι υπήρξε καθολική εφαρμογή και οι τιμές αντανακλούν ακριβή μείωση σε ποσοστό 92%.
Καταγραφή τιμών εν όψει «e-kalathi»
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της συνεχούς παρακολούθησης της αγοράς και καταγραφής των τάσεων όπως εξελίσσονται από τις διεθνείς και εγχώριες συνθήκες και ενόψει της επικείμενης εφαρμογής της ψηφιακής πλατφόρμας «e-kalathi», η Υπηρεσία έχει προβεί στις 14/11/2024 στην καταγραφή τιμών 28 κοινών, πολύ σημαντικών για το νοικοκυριό προϊόντων σε πέντε υπεραγορές της Λευκωσίας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του συγκριτικού Παρατηρητηρίου, η διαφορά στην αξία του ακριβότερου καλαθιού από το φθηνότερο ανέρχεται σε €10,50 (9,25%), ως ακολούθως: Υπεραγορά 1 στα €124,02, Υπεραγορά 2 στα €122,14, Υπεραγορά 3 στα €113,52, Υπεραγορά 4 στα €119,15 και Υπεραγορά 5 στα €117,05.
Αναφέρεται ότι η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή διευκρινίζει ότι τα Παρατηρητήρια Τιμών ετοιμάζονται αποκλειστικά για σκοπούς πληροφόρησης των καταναλωτών και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν συμβουλές.
«Τα Παρατηρητήρια Τιμών δεν προορίζονται και ούτε μπορούν να υποκαταστήσουν την έρευνα αγοράς που πρέπει να κάνει ο κάθε καταναλωτής βάσει των δικών του προτιμήσεων, δεδομένων και αναγκών, ούτε αποσκοπούν να υποδείξουν στους καταναλωτές τα σημεία πώλησης που θα επιλέξουν ή συγκεκριμένα προϊόντα», επισημαίνεται.
Ιδιαίτερα σημειώνεται ότι κάποια από τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στο Παρατηρητήριο υφίστανται ποιοτικές διαφορές, οι οποίες δεν μπορούν να καθοριστούν. Για τον σκοπό αυτό, η Υπηρεσία παροτρύνει τους καταναλωτές όπως κάνουν ουσιαστική έρευνα αγοράς πριν προχωρήσουν σε αγορές, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου Παρατηρητηρίου.
Τέλος, αναφέρεται ότι τα αναλυτικά στοιχεία του Παρατηρητηρίου παρέχονται στην ιστοσελίδα της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή.
