Strategist Ai · AI Takeaways
- Η ΡΑΕΚ παρουσίασε υπό όρους έλλειμμα περίπου 720 MW το 2030.
- Το σενάριο προϋποθέτει χωρίς φυσικό αέριο και χωρίς διασύνδεση, με απόσυρση παλαιών μονάδων.
- Ενεργοποιήθηκε διαδικασία άρθρου 34, όχι ακόμη συγκεκριμένος διαγωνισμός ή υπουργικό διάταγμα.
- Τυχόν μηχανισμός διαθεσιμότητας έχει κόστος που τελικά αφορά καταναλωτές.
Η Κύπρος ξεκίνησε διαδικασία για πρόσθετη διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύ, επειδή το σύστημα μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρό κενό προς το τέλος της δεκαετίας. Ο πρόεδρος της ΡΑΕΚ Πολύβιος Λεμονάρης ανέφερε ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής Ενέργειας ένα δυσμενές σενάριο ελλείμματος περίπου 720 μεγαβάτ το 2030. Δεν πρόκειται για πρόβλεψη βέβαιου μπλακάουτ, αλλά για σενάριο σχεδιασμού που απαιτεί αποφάσεις εγκαίρως.
Οι δύο κρίσιμες προϋποθέσεις
Το σενάριο της ΡΑΕΚ εξετάζει την περίπτωση όπου μέχρι το 2030 δεν έχει φτάσει φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή και δεν λειτουργεί ηλεκτρική διασύνδεση με άλλη χώρα. Συνυπολογίζει την υποχρεωτική απόσυρση συμβατικών μονάδων που δεν πληρούν ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανόνες. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ για την ενημέρωση της Βουλής, ο συνδυασμός δημιουργεί το δυνητικό κενό των 720 MW. Αν οι υποδομές ή η διαθεσιμότητα μονάδων εξελιχθούν διαφορετικά, θα αλλάξει και η ανάγκη κάλυψης.
Το υπουργείο Ενέργειας ενεργοποίησε το άρθρο 34 του νόμου που ρυθμίζει την αγορά ηλεκτρισμού. Η ενεργοποίηση ανοίγει δρόμο για μηχανισμό ισχύος, με πληρωμή πόρων που είναι διαθέσιμοι όταν χρειάζονται, ακόμη και όταν δεν παράγουν συνεχώς ενέργεια. Ανάλογα με τον σχεδιασμό, τέτοιοι πόροι μπορεί να είναι μονάδες παραγωγής, αποθήκευση ή διαχείριση ζήτησης. Η ΡΑΕΚ θα υλοποιήσει τις αποφάσεις πολιτικής, αλλά τα ακριβή τεχνολογικά και οικονομικά κριτήρια δεν έχουν οριστικοποιηθεί.
Από την ενεργοποίηση στον λογαριασμό
Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη στη διαβούλευση. Δεν έχει εκδοθεί υπουργικό διάταγμα που να καθορίζει μέγεθος ισχύος, όρους προσφορών και τον τρόπο διάθεσής της, ούτε έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός. Αυτά είναι τα σημεία που θα καθορίσουν αν ο μηχανισμός προσφέρει επαρκή ασφάλεια με ανταγωνιστικό κόστος. Ο ίδιος ο ρυθμιστής προειδοποίησε ότι η υλοποίηση συνεπάγεται δαπάνη η οποία τελικά θα βαρύνει καταναλωτές, χωρίς να έχει δημοσιευθεί σήμερα συγκεκριμένη πρόσθετη χρέωση.
Η στρατηγική επιλογή δεν είναι ανάμεσα σε «καμία δαπάνη» και «νέο τέλος». Είναι ανάμεσα σε διαφορετικούς τρόπους εξασφάλισης ισχύος, με διαφορετικό κόστος, χρόνο εγκατάστασης και κίνδυνο μη επάρκειας. Η ζήτηση ανεβαίνει και ο χρόνος κατασκευής υποδομών είναι μεγάλος. Γι’ αυτό το χρονοδιάγραμμα του διατάγματος και η ανοιχτή σύγκριση τεχνολογιών έχουν μεγαλύτερη σημασία για την αγορά από έναν αριθμό που παρουσιάζεται αποκομμένος από τις προϋποθέσεις του.
Φωτοβολταϊκή εγκατάσταση στην Ινδία, Ιανουάριος 2026. Φωτογραφία: Dr. Chinchu C. / CC BY 4.0.
