ΕΚΤΑΚΤΟ – Ιράν προς ΗΠΑ: Πρόταση για άνοιγμα του Ορμούζ σε 7 ημέρες με όρους

Πρόταση για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μέσα σε επτά ημέρες, εφόσον εκπληρωθούν συγκεκριμένοι όροι, έχει διαβιβάσει το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω μεσολαβητών. Αυτό δήλωσε στη Νέα Υόρκη ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, επιχειρώντας να συνδέσει την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας με την επανέναρξη των συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία για το άνοιγμα του περάσματος.

Ο Αραγτσί είπε σε δημοσιογράφους ότι η πρόταση παραδόθηκε στην Ουάσιγκτον μέσω μεσολαβητών και ότι, αν πληρωθούν οι προϋποθέσεις της, το στρατηγικό πέρασμα θα μπορούσε να ανοίξει «εντός επτά ημερών» και να αρχίσουν συνομιλίες. Η προθεσμία αυτή αφορά το σενάριο αποδοχής και εφαρμογής των όρων· δεν είναι ανακοινωμένη ημερομηνία επαναλειτουργίας των Στενών.

Τι ζητά η Τεχεράνη

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε ο Guardian από τις δηλώσεις και τις επαφές στη Νέα Υόρκη, η ιρανική πλευρά συνδέει την πρόταση με άρση των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου, αποδέσμευση μέρους των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, με ρητή αναφορά στις επιχειρήσεις στον Λίβανο. Σε προηγούμενες τοποθετήσεις της, η Τεχεράνη έχει θέσει επίσης ζήτημα αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Έχουν γίνει αναφορές σε επτά ιρανικές προϋποθέσεις, αλλά ο πλήρης κατάλογός τους δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Το Ιράν υποστηρίζει ότι έχει ήδη καταλήξει με το Ομάν σε τεχνική συνεννόηση για προσωρινή διαδρομή διέλευσης. Αυτή η ιρανική εκτίμηση δεν ισοδυναμεί με αποδοχή της συνολικής πρότασης από τις ΗΠΑ ή με ασφαλή, γενικευμένη επανέναρξη της εμπορικής κίνησης. Εκκρεμούν πολιτικά και πρακτικά ζητήματα για τον έλεγχο της διαδρομής και την ασφάλεια των πλοίων.

Γιατί η διαπραγμάτευση αφορά και την Κύπρο

Η έκβαση έχει άμεση σημασία για τη διεθνή ναυτιλία, τις ενεργειακές αγορές και, κατ’ επέκταση, για την Κύπρο ως ναυτιλιακό και εισαγωγικό κόμβο. Μια αξιόπιστη επαναλειτουργία θα μπορούσε να μειώσει την αβεβαιότητα στις μεταφορές και στην προμήθεια καυσίμων. Όμως οι τιμές και τα ναύλα εξαρτώνται από την πραγματική ασφάλεια της διέλευσης, όχι μόνο από μια διπλωματική εξαγγελία.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός είχε ανακοινώσει στις 16 Σεπτεμβρίου ότι έχει επαληθεύσει 80 επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στην περιοχή από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, με τουλάχιστον 22 νεκρούς ναυτικούς. Η ασφάλεια των πληρωμάτων και η δυνατότητα σταθερής διέλευσης παραμένουν το κρίσιμο τεστ οποιασδήποτε συμφωνίας.

Προς το παρόν, η νέα κίνηση του Αραγτσί είναι διπλωματική πρόταση υπό όρους. Η απάντηση της Ουάσιγκτον και η εφαρμογή ενός αποδεκτού πλαισίου ναυσιπλοΐας θα κρίνουν αν ο ορίζοντας των επτά ημερών μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Διαβάστε επίσης

• Ιράν και Ομάν ξαναχαράζουν το Ορμούζ: Πώς σχεδιάζεται ο προσωρινός διάδρομος
• Εννέα διελεύσεις πλοίων την Πέμπτη από Στενά Ορμούζ
• ΕΚΤΑΚΤΟ – Ιράν: «Το Ορμούζ θα μείνει κλειστό» – Οι όροι προς τις ΗΠΑ