Καλό είναι για ένα τραπεζικό σύστημα να διαθέτει αρκετά τραπεζικά ιδρύματα αλλά και να συγχωνεύονται μικρές τράπεζες, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο οικονομολόγος Μάριος Κληρίδης, με αφορμή την εξαγορά της AstroBank από την Alpha Bank S.A.
«Θα ανησυχούσα αν μια τέτοια εξαγορά γινόταν σε μια από τις μεγάλες τράπεζες διότι τότε αυξάνεται ο κίνδυνος στην περίπτωση που συμβεί κάτι αρνητικό σε μια μεγάλη τράπεζα να αντιμετωπίσει θέματα και η οικονομία», υπογράμμισε.
Ταυτόχρονα, εξέφρασε την άποψη ότι δεν θα τεθεί θέμα ανταγωνισμού όπως δεν υπήρξε τέτοιο θέμα με την εξαγορά της Ελληνικής Τράπεζας από την Eurobank, ενώ σημείωσε ότι και άλλες τραπεζικές αγορές στην Ευρώπη είναι με τέτοιο τρόπο συγκεντρωμένες ωθούμενες σε αυτό από τις μεγάλες επενδύσεις που χρειάζονται για να ακολουθήσουν την τεχνολογία και θέματα ασφάλειας.
Συγκεκριμένα, αναφέροντας ότι «βλέπουμε τελευταίως την κάθοδο των ελληνικών τραπεζών οι οποίες ενδιαφέρονται περισσότερο για την κυπριακή τραπεζική αγορά», ο κ. Κληρίδης είπε ότι από τη μια, είναι θετικό το ότι μεγαλώνει ακόμη μια τράπεζα και «έχουμε στην οικονομία, αντί δύο μεγάλες τράπεζες, μια τρίτη τράπεζα μεγαλύτερη».
Η ανησυχία που έχουμε συνήθως, όταν υπάρχουν υπερβολικά μεγάλες τράπεζες σε ένα τραπεζικό σύστημα, όπως είπε, είναι στην περίπτωση που συμβεί κάτι στις μεγάλες αυτές τράπεζες και θα είναι καταστροφικό για την οικονομία.
Σε αυτές τις περιπτώσεις διαδραματίζει ρόλο ο επόπτης των τραπεζών ο οποίο θέτει στις τράπεζες την ανάγκη για αυξημένα κεφάλαια γιατί είναι συστημικές τράπεζες, πρόσθεσε.
Για αυτό το ενδεχόμενο «είναι καλύτερα να έχεις διασπορά τραπεζών», σημείωσε.
Από πλευράς ανταγωνισμού, ο κ. Κληρίδης εξέφρασε την άποψη ότι δεν θα ασχοληθεί η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού με το θέμα, λόγω του, όπως εξήγησε, όταν η Eurobank εξαγόρασε την Ελληνική Τράπεζα δεν υπήρξαν οποιαδήποτε θέματα ανταγωνισμού.
Κληθείς να σχολιάσει τη δήλωση του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Χρίστου Πατσαλίδη ότι στην κυπριακή τραπεζική αγορά «κοντεύουμε στο ολιγοπώλιο παρά στον τέλειον ανταγωνισμό», ο κ. Κληρίδης είπε ότι όλες τις τραπεζικές αγορές είναι με τέτοιο τρόπο συγκεντρωμένες και πρόσθεσε πως μπορεί τέσσερις με πέντε μεγάλες τράπεζες να ελέγχουν την τραπεζική αγορά π.χ. στην Αγγλία ή στην Γαλλία.
Πολλές φορές αυτές οι τράπεζες είναι τοπικές, δηλαδή όπως εξήγησε, στην Γερμανία είναι γερμανικών συμφερόντων και στην Γαλλία, γαλλικών συμφερόντων.
Ο κ. Κληρίδης είπε στο ΚΥΠΕ ότι «ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του τραπεζικού τομέα είναι – επειδή υπάρχουν πάρα πολλά ψηλά έξοδα τεχνολογίας και άλλα – να έχεις πολλές μικρές τράπεζες» και πρόσθεσε πως αυτό είναι μεν πιο υγιές καθώς αν καταρρεύσει μια μικρή τράπεζα μπορεί να σωθεί.
Από την άλλη, συνέχισε, οι επενδύσεις που χρειάζονται για τον τραπεζικό τομέα, για την τεχνολογία, για την τεχνική νοημοσύνη και για συστήματα ασφάλειας διαδικτύου, «είναι τέτοιες που σπρώχνουν τον τομέα να είναι πιο συγκεντρωτικός και να συγκεντρώνονται οι τραπεζικές εργασίες σε τρεις με τέσσερις μεγάλες τράπεζες».
Δεν συζητούμε σωστά το θέμα των επιτοκίων
Κληθείς αν μετά τις τελευταίες εξαγορές τραπεζών στην Κύπρο θα δούμε περισσότερο ανταγωνισμό μεταξύ τους που θα οδηγήσει σε μειώσεις επιτοκίων, ο κ. Κληρίδης είπε ότι εξέφρασε την άποψη ότι βλέπουμε να υπάρχει ανταγωνισμός γιατί αυτό ανέφερε και η Επιτροπή ανταγωνισμού όταν επέτρεψε την εξαγορά της Ελληνικής Τράπεζας.
«Το θέμα που έχουμε με τις μειώσεις επιτοκίων και άλλα για μένα είναι και ένα κομμάτι το οποίο δεν συζητούμε σωστά. Μιλούμε για μειώσεις επιτοκίων, διότι η σκέψη μας είναι στους δανειζόμενους», πρόσθεσε.
Ανέφερε, ωστόσο, ότι υπάρχουν και μειώσεις επιτοκίων που πλήττουν τους καταθέτες.
Εξήγησε ότι το πρόβλημα αυτήν τη στιγμή στην Κύπρο είναι ότι «έχουμε υπερβάλλουσα ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα και ότι ακόμη έχουμε προβληματικά δάνεια τα οποία κρύψαμε με το να τα πωλούμε».
«Άρα ένα μεγάλο πρόβλημα έφυγε από το τραπεζικό σύστημα αλλά οι υπερδανεισμένοι, εταιρείες και φυσικά πρόσωπα, είναι εκεί και οι τράπεζες δυσκολεύονται πολύ να βρουν καλούς δανειζόμενους, ενώ υπάρχει μεγάλη ρευστότητα στο σύστημα και στο τέλος αυτό οδηγεί σε κάποιες πιέσεις στα καταθετικά επιτόκια», πρόσθεσε.
Και οι πιέσεις αυτές, όπως είπε, «είναι επικίνδυνες γιατί σιγά – σιγά θα χάσει το κίνητρο ο Κύπριος να αποταμιεύει για το μέλλον του».
«Είναι επικίνδυνο γιατί κάποιοι αφυπηρετούν και δεν έχουν αποταμιεύσεις και καταλήγουν να ζουν μόνο με την κρατική σύνταξη», πρόσθεσε.
Υπάρχει παρεξήγηση με το επιτοκιακό περιθώριο
Αναφορικά με το κατά πόσον το επιτοκιακό περιθώριο (η διαφορά καταθετικών και δανειστικών επιτοκίων) είναι μεγάλη, ο κ. Κληρίδης εξέφρασε την αντίθεση του αναφέροντας ότι υπάρχει και κάποια παρεξήγηση σε αυτό το θέμα.
Ανέφερε ότι κάποιες τράπεζες έχουν ως βασικό τους επιτόκιο το Euribor και όταν αυτό αυξομειώνεται κάποιες τράπεζες προχωρούν στην αύξηση των δανειστικών επιτοκίων και στην περίοδο που αυτό ήταν μηδενικό για καταθέσεις που γίνονταν από τις τράπεζες στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα «κάποιες τράπεζες κατέγραφαν και ζημιά καθώς έδιωχνα καταθέσεις που δεν τις χρειάζονταν».
Είπε ακόμη ότι το 2024 οι τράπεζες ήταν “τυχερές και έβγαλαν πολλά κέρδη”, αλλά από το 1983 οι μέτοχοι των τραπεζών είχαν χάσει πολλά χρήματα.
Πρόσθεσε ότι οι μέτοχοι των τραπεζών, ιδίως των μεγάλων τραπεζών, ήταν και κουρεμένοι καταθέτες και πήραν και το ρίσκο – κάποιος μπορεί να πει καλά έπαθαν – και αγόρασαν μετοχές στις τράπεζες και έχασαν.
«Τώρα είναι μια περίοδος που αυτοί που πήραν ρίσκο βγάζουν κάποια χρήματα» και «δεν πρέπει να λέμε τώρα που βγάζουν χρήματα να φορολογήσω τα κέρδη αλλά την ώρα που έχουν πρόβλημα οι τράπεζες κουρεύω τους καταθέτες, κατέληξε.
