Σε συνέχεια της πρώτης ανακοίνωσης, ο Δήμος Λεμεσού παρουσιάζει αναλυτικά τα αποτελέσματα των συνεργαστηρίων «Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους: Συν-σχεδιάζοντας ένα πρότυπο κτήριο και δημόσιο χώρο για όλους», τα οποία ολοκληρώθηκαν με επιτυχία και αποτελούν πλέον τον βασικό άξονα διαμόρφωσης των όρων του Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για την Προσιτή Στέγη.
Η συμμετοχική αυτή διαδικασία συγκέντρωσε περισσότερους από 30 πολίτες, επαγγελματίες, επιστήμονες και εκπροσώπους φορέων, οι οποίοι συνεργάστηκαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση ρεαλιστικών λύσεων με κοινωνικό αντίκτυπο.
Ο σχεδιασμός της προσιτής στέγης ξεκίνησε από τις ανάγκες των ανθρώπων και όχι από τους τεχνικούς όρους δόμησης, επιβεβαιώνοντας ότι η κοινωνική πολιτική του Δήμου φέρει τη σφραγίδα των ίδιων των πολιτών.
Μέσα από τα συνεργαστήρια αναδείχθηκαν οι πιο κάτω ανάγκες:
- Συνύπαρξη και συμβίωση ατόμων από διαφορετικές ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες, με στόχο τη μείωση της μοναξιάς και την ενίσχυση της αλληλεγγύης.
- Δημιουργία κοινόχρηστων χώρων που ενθαρρύνουν την καθημερινή κοινωνική αλληλεπίδραση.
- Σχεδιασμός που προάγει την αίσθηση του «ανήκειν» και της κοινότητας.
- Καθολικός σχεδιασμός με πλήρη προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία και άτομα τρίτης ηλικίας.
- Ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας μέσω χωρικών λύσεων (φωτισμός, ορατότητα, ημι-ιδιωτικοί χώροι).
- Ευέλικτες κατοικίες που προσαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των νοικοκυριών.
- Λειτουργικές διαρρυθμίσεις που εξοικονομούν χρόνο και διευκολύνουν την καθημερινή ζωή.
- Έμφαση στην άνεση, τον φυσικό φωτισμό και τον αερισμό.
- Ενεργειακά αποδοτικά κτίρια με χαμηλό λειτουργικό κόστος για τους ενοίκους.
- Αξιοποίηση βιοκλιματικών αρχών και κυκλικού σχεδιασμού.
- Ανθεκτικότητα των υλικών και χαμηλό κόστος συντήρησης.
Τα αποτελέσματα αυτά δεν παραμένουν σε θεωρητικό επίπεδο. Μεταφράστηκαν μέσα από τα συνεργαστήρια σε συγκεκριμένες προτάσεις και χωρικά παραδείγματα, τα οποία αποτυπώνουν έμπρακτα το πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα μοντέλο προσιτής στέγης με επίκεντρο τον άνθρωπο και την καθημερινότητά του.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η πρόταση για διαγενεακή συγκατοίκηση και αλληλοϋποστήριξη, μέσα από τη συνύπαρξη ατόμων τρίτης ηλικίας με μονογονεϊκές οικογένειες. Η ιδέα αυτή αναδείχθηκε ως μια πρακτική απάντηση τόσο στο αίσθημα μοναξιάς που βιώνουν πολλοί ηλικιωμένοι όσο και στην έλλειψη καθημερινής στήριξης που αντιμετωπίζουν οι μονογονείς. Μέσα από ένα κατάλληλα σχεδιασμένο περιβάλλον, μπορεί να ενισχυθεί η αλληλοφροντίδα, η παρουσία και η ασφάλεια, δημιουργώντας ένα μικρό δίκτυο υποστήριξης εντός της ίδιας οικιστικής κοινότητας.
Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη για χώρους δημιουργίας και πολιτιστικής έκφρασης, ιδιαίτερα για καλλιτέχνες και δημιουργικούς επαγγελματίες που συχνά εργάζονται σε ακατάλληλους ή απομονωμένους χώρους. Προτάθηκε η ενσωμάτωση κοινόχρηστων χώρων που να επιτρέπουν πρόβες, εργαστήρια, μικρές εκθέσεις ή παρουσιάσεις, δίνοντας τη δυνατότητα στους δημιουργούς να εκφράζονται και να αλληλεπιδρούν με την υπόλοιπη κοινότητα. Η τέχνη αναγνωρίστηκε ως στοιχείο που ενισχύει την ταυτότητα του χώρου και τη ζωντάνια της καθημερινής ζωής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στη διαμόρφωση ζωνών κοινωνικοποίησης και καθημερινής συνεύρεσης. Προτάθηκαν κοινόχρηστοι χώροι, όπως κοινή κουζίνα και τραπεζαρία, καθιστικά, ταράτσες με πράσινο και κήποι, όπου μπορούν να πραγματοποιούνται συναντήσεις ενοίκων, κοινά γεύματα ή μικρές εκδηλώσεις. Οι χώροι αυτοί λειτουργούν ως φυσικά σημεία συνάντησης που ενθαρρύνουν την αυθόρμητη επικοινωνία και ενισχύουν το αίσθημα του «ανήκειν».
Επιπλέον, αναδείχθηκε η ανάγκη για κοινόχρηστους χώρους εργασίας (co-working), ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η τηλεργασία αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα. Η πρόβλεψη ήσυχων, λειτουργικών και τεχνολογικά εξοπλισμένων χώρων δίνει τη δυνατότητα στους κατοίκους να εργάζονται κοντά στο σπίτι τους χωρίς να απομονώνονται εντός του διαμερίσματος, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη διασύνδεση μεταξύ των χρηστών του κτιρίου.
Σημαντική θεωρήθηκε και η δημιουργία ασφαλών χώρων παιχνιδιού με καθαρή ορατότητα, ώστε τα παιδιά να μπορούν να απασχολούνται με ασφάλεια, ενώ οι γονείς να τα επιβλέπουν χωρίς συνεχή άγχος. Η πρόταση περιλαμβάνει εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους παιχνιδιού, σχεδιασμένους με τρόπο που μειώνει τους κινδύνους και διευκολύνει την καθημερινότητα των οικογενειών.
Παράλληλα, προτάθηκε η διαμόρφωση ζωνών ηρεμίας και αποφόρτισης, με έμφαση στο πράσινο, τον φυσικό φωτισμό και τη δημιουργία ήσυχων γωνιών. Οι χώροι αυτοί απαντούν στην έντονη καθημερινή πίεση που βιώνουν διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και λειτουργούν ως σημεία ψυχικής ανακούφισης και ξεκούρασης για όλες τις ηλικίες.
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στη δημιουργία ενός χώρου υποδοχής και συντονισμού, που θα λειτουργεί ως σημείο πληροφόρησης και αναφοράς για τους ενοίκους. Η παρουσία φυσικού προσώπου ή ψηφιακών εργαλείων ενημέρωσης μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ασφάλειας, να διευκολύνει την οργάνωση της καθημερινότητας και να ενδυναμώσει τη συνοχή της κοινότητας.
Ο Δήμος Λεμεσού προχωρεί άμεσα στην ενσωμάτωσή τους στους όρους και τα κριτήρια αξιολόγησης, διασφαλίζοντας ότι οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα ανταποκρίνονται σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ποιότητας ζωής, ευθυγραμμισμένο με τις αξίες της ομορφιάς, της βιωσιμότητας και της συμπερίληψης.
Το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει την οριστικοποίηση του φακέλου διαγωνισμού και την προκήρυξή του, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τη φάση του συμμετοχικού σχεδιασμού στη φάση της υλοποίησης. Παράλληλα, ο Δήμος θα συνεχίσει τη διαβούλευση και την ενημέρωση των πολιτών, διατηρώντας ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας μέχρι και την εφαρμογή του έργου.
