- Ο Λαβρόφ χαρακτηρίζει τις κατηγορίες για το drone στη Λειψία ως «αρχή πραγματικού πολέμου» μεταξύ Ρωσίας και Γερμανίας.
- Η Γερμανία αποδίδει τη ρωσική ευθύνη για την απόπειρα επίθεσης με drone, χωρίς να δημοσιοποιεί πλήρη αποδεικτικά στοιχεία.
- Το Βερολίνο απαντά με διπλωματικά μέτρα, όπως το κλείσιμο ρωσικού προξενείου και αυστηρότερους ελέγχους εισόδου Ρώσων πολιτών.
- Η Μόσχα απαντά με το κλείσιμο γερμανικών πολιτιστικών κέντρων, εντείνοντας την πολιτιστική αντιπαράθεση.
- Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ εκφράζουν αλληλεγγύη στη Γερμανία, υποστηρίζοντας την αξιοπιστία των γερμανικών κατηγοριών κατά της Ρωσίας.
Σε νέα κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με το Βερολίνο προχώρησε την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου ο Σεργκέι Λαβρόφ, χαρακτηρίζοντας τις δυτικές κατηγορίες για ρωσική εμπλοκή στην απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε ως την «αρχή πραγματικού πολέμου». Η δήλωση προσθέτει πολεμική ρητορική σε μια κρίση που έχει ήδη προκαλέσει διπλωματικά αντίμετρα και παρεμβάσεις από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε την υπόθεση με την επιδίωξη του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς να ενισχύσει τη στρατιωτική ισχύ της Γερμανίας. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS, υποστήριξε ότι οι εξαγγελίες αυτές υλοποιούνται και ισοδυναμούν, κατά τη δική του ερμηνεία, με κήρυξη πολέμου κατά της Ρωσίας.
Η διατύπωση αποτελεί πολιτική κατηγορία του Λαβρόφ, όχι ανακοίνωση έναρξης γερμανορωσικού πολέμου. Το Βερολίνο έχει δηλώσει ρητά ότι δεν βρίσκεται σε πόλεμο, αλλά αντιμετωπίζει υβριδικές επιθέσεις.
Το περιστατικό που πυροδότησε την κρίση
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόπειρα της 4ης Αυγούστου στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Όπως μεταδίδει το Associated Press, drone με εκρηκτικά εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό αεροσκάφος και εξουδετερώθηκε. Το αεροδρόμιο αποτελεί σημαντικό κόμβο εμπορευματικών μεταφορών που χρησιμοποιείται και για την υποστήριξη της Ουκρανίας.
Την 1η Σεπτεμβρίου, η γερμανική κυβέρνηση απέδωσε την ευθύνη στη Ρωσία. Στην επίσημη ενημέρωση της επόμενης ημέρας εξήγησε ότι η αξιολόγηση βασίζεται σε αστυνομικά ευρήματα, πληροφορίες των υπηρεσιών και στον τρόπο εκτέλεσης της ενέργειας. Δεν δημοσιοποίησε, ωστόσο, το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων, επικαλούμενη την προστασία της έρευνας και των εμπλεκομένων.
Η Μόσχα απορρίπτει την κατηγορία. Η διάκριση έχει σημασία: η ρωσική ευθύνη είναι το επίσημο συμπέρασμα της γερμανικής κυβέρνησης, το οποίο η ρωσική πλευρά αμφισβητεί. Δεν παρουσιάζεται εδώ ως ανεξάρτητο πόρισμα έρευνας του Strategist.
Τα μέτρα του Βερολίνου και η απάντηση της Μόσχας
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ ανακοίνωσε το κλείσιμο του ρωσικού γενικού προξενείου στη Βόννη από τις 18 Σεπτεμβρίου, αυστηρότερους ελέγχους εισόδου για Ρώσους υπηκόους και προτάσεις για νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις σε πρόσωπα που συνδέονται με υβριδικές επιθέσεις. Στα μέτρα περιλαμβάνονται επίσης εντονότερη πίεση στον ρωσικό «σκιώδη στόλο» και κινήσεις στον τομέα των πληροφοριών.
Στην επίσημη ανακοίνωσή του, ο Βάντεφουλ τόνισε ότι η Γερμανία θα συνεχίσει την πολιτική και στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας, παράλληλα με την ενίσχυση της άμυνάς της. Η γραμμή του Βερολίνου είναι ότι τα αντίμετρα υπηρετούν την ασφάλεια και την αποτροπή, όχι την εγκατάλειψη της προσπάθειας για ειρήνη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο Ρωσικό Σπίτι του Βερολίνου. Η κυβέρνηση διευκρίνισε στις 2 Σεπτεμβρίου ότι καταγγέλλει τη συμφωνία πολιτιστικών κέντρων του 2011, με τη λειτουργία βάσει αυτής να λήγει στα μέσα του 2027. Παράλληλα, ζητά την αναχώρηση του προσωπικού που έχει αποσταλεί από τη Ρωσία. Επομένως, δεν πρόκειται απλώς για μια ανακοίνωση άμεσου κλειδώματος του κτιρίου.
Η ρωσική ανταπάντηση έχει ήδη περάσει και στον πολιτισμό. Στις 3 Σεπτεμβρίου, ο Λαβρόφ ανακοίνωσε ότι θα κλείσουν τα κέντρα του Goethe-Institut στη Μόσχα, την Αγία Πετρούπολη και το Γεκατερίνμπουργκ, σύμφωνα με το Associated Press.
Η επίσημη στήριξη από ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, μετά από επικοινωνία με τον Μερτς, εξέφρασε στις 1 Σεπτεμβρίου πλήρη αλληλεγγύη στη Γερμανία και υποστήριξε ότι τα στοιχεία είναι σαφή. Η ανάρτηση αποτυπώνει τη θέση της Συμμαχίας υπέρ του Βερολίνου.
Η επίσημη τοποθέτηση του Μαρκ Ρούτε για τη Λειψία και τη στήριξη του ΝΑΤΟ στη Γερμανία.
Αντίστοιχη ήταν η παρέμβαση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν. Μετά τη δική της συνομιλία με τον Γερμανό καγκελάριο, διαβεβαίωσε για την αλληλεγγύη της ΕΕ και έδωσε έμφαση στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ενότητας απέναντι στις ενέργειες που αποδίδονται στη Ρωσία.
Η επίσημη τοποθέτηση της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τη Γερμανία.
Γιατί η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται σε ένα drone
Η στρατηγική διάσταση βρίσκεται στην απόσταση ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις. Το Βερολίνο περιγράφει μια ενέργεια υπονόμευσης σε κρίσιμη υποδομή και απαντά με διπλωματικά και διοικητικά μέτρα. Ο Λαβρόφ μεταφέρει τη συζήτηση στο ενδεχόμενο πολέμου και στη γερμανική στρατιωτική ενίσχυση.
Η πολεμική ρητορική αυξάνει την ένταση, αλλά δεν καταργεί τη διάκριση ανάμεσα σε μια υβριδική επίθεση, στα αντίμετρα και σε μια ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην επίσημη κυβερνητική ενημέρωση της 2ας Σεπτεμβρίου το Βερολίνο επέμεινε πως «δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο», χαρακτηρίζοντας τα μέτρα του αναλογικά και χωρίς στόχο την κλιμάκωση.
Το επόμενο ουσιαστικό τεστ δεν είναι ποια πλευρά θα χρησιμοποιήσει τη σκληρότερη φράση. Είναι ποια πρόσθετα στοιχεία θα δημοσιοποιηθούν, πώς θα εφαρμοστούν τα αντίμετρα και αν θα διατηρηθούν λειτουργικοί δίαυλοι διπλωματικής επικοινωνίας. Η Λειψία έχει γίνει πλέον σημείο αναφοράς για το πώς η Ευρώπη αποδίδει ευθύνη και απαντά σε απειλές που εξελίσσονται κάτω από το όριο ενός ανοιχτού πολέμου.
