Αλλαγές φέρνει στα ταξίδια προς την Ευρώπη το νέο σύστημα εισόδου/εξόδου της Ευρωπαϊκή Ένωση, γνωστό ως Entry/Exit System (EES), το οποίο τίθεται σε πλήρη εφαρμογή από τις 10 Απριλίου 2026.
Το σύστημα, που είχε ξεκινήσει πιλοτικά τον Οκτώβριο σε 29 χώρες, περνά πλέον σε κανονική λειτουργία, αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές σφραγίδες διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή των εισόδων και εξόδων ταξιδιωτών από χώρες εκτός ΕΕ.
Τι αλλάζει για τους ταξιδιώτες
Με το νέο σύστημα:
- Καταργούνται οι σφραγίδες διαβατηρίων
- Καταγράφονται ψηφιακά οι είσοδοι, έξοδοι και τυχόν αρνήσεις εισόδου
- Συλλέγονται βιομετρικά δεδομένα, όπως φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα
Τα στοιχεία αυτά θα συνδέονται με το ταξιδιωτικό έγγραφο κάθε επισκέπτη.
Ποιος είναι ο στόχος
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το EES στοχεύει:
- στον εκσυγχρονισμό των ελέγχων στα σύνορα
- στη μείωση της απάτης και της παράνομης εισόδου
- στην ενίσχυση της ασφάλειας
Ήδη, κατά τη δοκιμαστική λειτουργία, απορρίφθηκαν πάνω από 24.000 ταξιδιώτες λόγω προβλημάτων με τα έγγραφά τους ή αδυναμίας αιτιολόγησης του ταξιδιού, ενώ εκατοντάδες άτομα εντοπίστηκαν ως πιθανοί κίνδυνοι.
Ποιοι επηρεάζονται
Το σύστημα αφορά ταξιδιώτες εκτός ΕΕ και ζώνης Σένγκεν που επισκέπτονται την Ευρώπη για σύντομη διαμονή (έως 90 ημέρες σε περίοδο 180 ημερών), είτε για τουρισμό είτε για επαγγελματικούς λόγους.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:
- πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου
- ταξιδιώτες χωρίς υποχρέωση βίζας
- ιδιοκτήτες ακινήτων στην ΕΕ χωρίς άδεια παραμονής
Ποιοι εξαιρούνται
Από το EES εξαιρούνται:
- πολίτες της ΕΕ και της Σένγκεν
- κάτοχοι άδειας διαμονής ή μακροχρόνιας βίζας
- μέλη οικογένειας πολιτών της ΕΕ με σχετική άδεια
- πληρώματα μεταφορών και στρατιωτικό προσωπικό (π.χ. σε αποστολές NATO)
- πολίτες μικρών ευρωπαϊκών κρατών όπως Μονακό και Βατικανό
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κύπρος και η Ιρλανδία δεν εφαρμόζουν το σύστημα και θα συνεχίσουν τους παραδοσιακούς ελέγχους.
Καθυστερήσεις στα αεροδρόμια
Κατά τους πρώτους μήνες εφαρμογής, αναμένονται αυξημένοι χρόνοι αναμονής στα αεροδρόμια. Οργανισμοί όπως το ACI Europe και το Airlines for Europe προειδοποιούν ότι οι καθυστερήσεις μπορεί να φτάσουν έως και τις δύο ώρες σε ώρες αιχμής.
Από τις 10 Απριλίου, δεν θα υπάρχει πλέον η δυνατότητα χαλάρωσης των ελέγχων σε περιόδους αυξημένης κίνησης, γεγονός που σημαίνει ότι οι ταξιδιώτες θα πρέπει να προσέρχονται στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 1,5 έως 2 ώρες νωρίτερα από το συνηθισμένο.
Τι ισχύει για τα βιομετρικά στοιχεία
- Το βιομετρικό διαβατήριο δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά επιταχύνει τη διαδικασία μέσω αυτόματων πυλών
- Όσοι δεν διαθέτουν, θα περνούν από χειροκίνητο έλεγχο
- Τα δεδομένα θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια
- Άρνηση παροχής βιομετρικών στοιχείων σημαίνει άρνηση εισόδου
Τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν δίνουν αποτυπώματα, αλλά φωτογραφίζονται.
Τι να προσέξετε
Το νέο σύστημα αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο εισόδου στην Ευρώπη, με έμφαση στην ψηφιοποίηση και την ασφάλεια. Αν και αρχικά θα υπάρξουν δυσκολίες και καθυστερήσεις, εκτιμάται ότι με την πάροδο του χρόνου η διαδικασία θα γίνει πιο γρήγορη και αποτελεσματική.
Για όσους ταξιδεύουν το επόμενο διάστημα, η έγκαιρη άφιξη στο αεροδρόμιο και η σωστή προετοιμασία θα είναι το «κλειδί» για ένα ομαλό ταξίδι.
