Όταν ο Τζένσεν Χουάνγκ λέει ότι η γενική τεχνητή νοημοσύνη έφτασε, δεν περιγράφει απλώς μια νέα έκδοση λογισμικού. Παρεμβαίνει στον τρόπο με τον οποίο επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και κοινωνίες αντιλαμβάνονται ένα τεχνολογικό ορόσημο. Η τοποθέτηση του επικεφαλής της Nvidia για το Astra της OpenAI, την οποία μεταφέρει το Moneyreview, επαναφέρει ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος έχει την εξουσία να ανακηρύξει ότι περάσαμε αυτό το κατώφλι;
- Ο χαρακτηρισμός AGI παραμένει εκτίμηση και όχι ενιαία διεθνής πιστοποίηση.
- Η υψηλή επίδοση σε δοκιμασίες δεν απαντά από μόνη της σε όλα τα ερωτήματα αξιοπιστίας και ελέγχου.
- Η δυνατότητα εκτέλεσης εργασιών κάνει τα όρια εξουσιοδότησης και τη λογοδοσία πιο σημαντικά.
Η απάντηση δεν βρίσκεται σε έναν κοινό διακόπτη που αλλάζει από «όχι» σε «ναι». Η AGI, δηλαδή η γενική τεχνητή νοημοσύνη, χρησιμοποιείται για να περιγράψει πολύ ευρείες δυνατότητες, αλλά η συζήτηση αφορά διαφορετικά κριτήρια και προσδοκίες. Η εκτίμηση ενός επιχειρηματικού ηγέτη δεν ισοδυναμεί με καθολικά αποδεκτή επιστημονική πιστοποίηση.
Η οικονομική ικανότητα δεν είναι συνείδηση
Στο καταστατικό πλαίσιο της OpenAI, η AGI συνδέεται με συστήματα υψηλής αυτονομίας που ξεπερνούν τους ανθρώπους στις περισσότερες οικονομικά πολύτιμες εργασίες. Πρόκειται για λειτουργικό ορισμό. Δεν απαιτεί απόδειξη ότι μια μηχανή αισθάνεται, διαθέτει ανθρώπινη εμπειρία ή σκέφτεται με τον ίδιο τρόπο με εμάς.
Αυτό αλλάζει και τη δημόσια συζήτηση. Ένα σύστημα δεν χρειάζεται να είναι άνθρωπος για να επηρεάσει τον καταμερισμό εργασίας, την πρόσβαση στη γνώση ή τη δυνατότητα ενός οργανισμού να δρα σε μεγάλη κλίμακα. Από την άλλη, η επιτυχία σε ορισμένες δύσκολες δοκιμασίες δεν επιλύει αυτομάτως ζητήματα αξιοπιστίας σε κάθε πραγματικό περιβάλλον.
Το άλμα από τη συμβουλή στη δράση
Η επίσημη παρουσίαση του Astra προβάλλει, μεταξύ άλλων, δυνατότητες χειρισμού υπολογιστή και εκτέλεσης επαγγελματικών εργασιών με πολλά βήματα. Είναι εταιρική αξιολόγηση που πρέπει να διαβάζεται ως τέτοια. Η ευρύτερη στρατηγική συνέπεια είναι πάντως σαφής: όσο η AI μπορεί να ενεργεί και όχι μόνο να απαντά, τόσο σημαντικότερο γίνεται το ποιος ορίζει την αποστολή της.
Σε έναν δημόσιο οργανισμό, άλλο είναι η αναζήτηση της σχετικής εγκυκλίου και άλλο η αλλαγή ενός μητρώου. Σε μια εταιρεία, άλλο η προετοιμασία ενός συμβολαίου και άλλο η αποστολή δεσμευτικής προσφοράς. Η διαφορά δεν μετριέται μόνο σε τεχνική επίδοση. Μετριέται σε εξουσιοδότηση, συνέπειες και ευθύνη απέναντι σε τρίτους.
Ο ορισμός επηρεάζει και την ισχύ
Εάν η κοινή γνώμη θεωρήσει ότι μια τεχνολογία έχει ήδη περάσει ένα ιστορικό κατώφλι, αυξάνεται η πίεση για ταχύτερη υιοθέτηση. Ταυτόχρονα ενισχύεται η θέση όσων ελέγχουν μοντέλα, υπολογιστική ισχύ και κανάλια διανομής. Αυτό δεν ακυρώνει την τεχνολογική πρόοδο. Εξηγεί γιατί οι εμπορικές ανακοινώσεις χρειάζονται ανεξάρτητη εξέταση.
Η στρατηγική αποτίμηση οφείλει να κοιτάζει πέρα από την επίδειξη. Πόσο εύκολα μεταφέρεται μια επιτυχία σε άγνωστες συνθήκες; Πώς εντοπίζεται μια αποτυχία πριν αποκτήσει συνέπειες; Ποιος μπορεί να διακόψει μια διαδικασία και ποιος διατηρεί αρχείο των ενεργειών; Πρόκειται για κριτήρια που μπορούν να ελεγχθούν, ακόμη κι όταν οι συνομιλητές διαφωνούν για τη λέξη AGI.
Τι σημαίνει για μικρότερες οικονομίες
Για χώρες όπως η Κύπρος, το ουσιαστικό στοίχημα δεν είναι να επιλέξουν στρατόπεδο στον ορισμό. Είναι να αποκτήσουν ικανότητα αξιολόγησης των συστημάτων που αγοράζουν: τεχνική γνώση μέσα στους οργανισμούς, σαφείς όρους προμήθειας και δυνατότητα να κρατούν τον έλεγχο κρίσιμων αποφάσεων. Η εξάρτηση από έναν προμηθευτή γίνεται πιο σημαντική όταν η υπηρεσία αγγίζει ολόκληρες διαδικασίες.
Η συζήτηση που άνοιξε ο Χουάνγκ είναι επομένως μεγαλύτερη από ένα σύνθημα. Όσο πιο ισχυρή γίνεται η τεχνολογία, τόσο λιγότερο αρκεί να μας διαβεβαιώνει ο δημιουργός ή ο προμηθευτής της ότι είναι έτοιμη. Η πραγματική πρόοδος χρειάζεται αποτελέσματα που επαληθεύονται και ευθύνη που δεν χάνεται ανάμεσα στον χρήστη, το μοντέλο και την υποδομή.
