Το φως που φτάνει στα μάτια βοηθά τον εγκέφαλο να ξεχωρίζει την ημέρα από τη νύχτα. Η πληροφορία αυτή ρυθμίζει ένα εσωτερικό ρολόι που επηρεάζει πότε νυστάζουμε και πότε είμαστε σε εγρήγορση. Αν το ωράριο ύπνου μετακινείται συνεχώς, ο οργανισμός μπορεί να δέχεται αντικρουόμενα σήματα.
Ο κιρκαδικός ρυθμός είναι ένας κύκλος διάρκειας περίπου 24 ωρών. Συμμετέχει στη ρύθμιση του ύπνου, της θερμοκρασίας και ορμονών. Το κεντρικό ρολόι βρίσκεται στον εγκέφαλο και συγχρονίζεται με το περιβάλλον. Παράλληλα, όσο μένουμε ξύπνιοι αυξάνεται η πίεση για ύπνο. Οι δύο μηχανισμοί συνεργάζονται και εξηγούν γιατί η υπνηλία δεν εξαρτάται μόνο από το πόσες ώρες πέρασαν από το πρωί.
Το φως έχει και ώρα
Εκθεση σε έντονο φως αργά το βράδυ μπορεί να καθυστερήσει την έκκριση μελατονίνης, μιας ορμόνης που συμμετέχει στην προετοιμασία για ύπνο. Η φωτεινότητα του χώρου, η διάρκεια της έκθεσης και το φως που φτάνει στα μάτια επηρεάζουν την απόκριση. Μια οθόνη είναι μία από τις πιθανές πηγές μέσα σε ένα φωτισμένο δωμάτιο.
Το πρωινό και το βραδινό φως μπορούν να μετακινούν το ρολόι προς διαφορετική κατεύθυνση. Γι’ αυτό η φωτοθεραπεία για μια διαγνωσμένη διαταραχή κιρκαδικού ρυθμού χρειάζεται συγκεκριμένο σχεδιασμό. Ο σωστός χρονισμός εξαρτάται από το πότε κοιμάται και ξυπνά ο άνθρωπος και από το ποια μετατόπιση επιδιώκεται.
Γιατί οι βάρδιες δυσκολεύουν τον συγχρονισμό
Κάποιος που επιστρέφει από νυχτερινή εργασία συναντά συχνά φως την ώρα που θέλει να κοιμηθεί. Τα γεύματα, η κοινωνική ζωή και οι επόμενες βάρδιες μπορεί να ακολουθούν διαφορετικά ωράρια. Η κόπωση σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται να εξεταστεί μαζί με το πραγματικό πρόγραμμα εργασίας.
Ενα ημερολόγιο με τις ώρες ύπνου, αφύπνισης και εργασίας μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να διακρίνει μια μετατόπιση του ρυθμού από άλλες αιτίες κακού ύπνου. Η σταθερότητα του ωραρίου και η έκθεση στο φως αξιολογούνται μαζί με τη συνολική υγεία.
Η μελατονίνη χρησιμοποιείται σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά η ώρα λήψης και η καταλληλότητά της χρειάζονται ιατρική καθοδήγηση. Επίμονη υπνηλία, δυσκολία στον ύπνο ή νύστα κατά την οδήγηση αξίζουν αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν επηρεάζουν τη λειτουργία και την ασφάλεια μέσα στην ημέρα.
Της Ολοίβιας
The post Πώς το φως ρυθμίζει τον ύπνο μας appeared first on SciNews.eu.
