Νέα πίεση στις παγκόσμιες ροές σιτηρών προκαλεί η διακοπή των φορτώσεων στους μεγαλύτερους ρωσικούς τερματικούς σταθμούς της Μαύρης Θάλασσας, την ώρα που η ναυσιπλοΐα στη Θάλασσα του Αζόφ παραμένει ήδη περιορισμένη.
Η αναστολή λειτουργίας του τερματικού σταθμού KSK σημαίνει ότι και οι τρεις βασικοί τερματικοί σταθμοί σιτηρών στο Νοβοροσίσκ έχουν πλέον σταματήσει προσωρινά τις δραστηριότητές τους. Οι εγκαταστάσεις NZT και NKHP είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας νωρίτερα, μετά τη μαζική επίθεση ουκρανικών drones στην περιοχή.
Η εξέλιξη περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες της Ρωσίας να εξάγει σιτηρά μέσω θαλάσσης και ενισχύει τις ανησυχίες για την προσφορά στις διεθνείς αγορές. Η Ρωσία αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα σιταριού παγκοσμίως και οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή στους βασικούς λιμένες της μπορεί να επηρεάσει τις τιμές, τα ναύλα και την τροφοδοσία χωρών που εξαρτώνται από τις εισαγωγές.
Εκτός λειτουργίας οι τρεις βασικοί τερματικοί σταθμοί
Ο KSK, ένας από τους μεγαλύτερους θαλάσσιους τερματικούς σταθμούς σιτηρών της Ρωσίας, ανακοίνωσε την αναστολή των δραστηριοτήτων του, συμπληρώνοντας την εικόνα πλήρους διακοπής των φορτώσεων στις τρεις κύριες εγκαταστάσεις του Νοβοροσίσκ.
Οι τερματικοί σταθμοί NZT και NKHP είχαν αναστείλει τις δραστηριότητές τους μετά την ουκρανική επίθεση της Τετάρτης. Οι αρμόδιες εταιρείες επιβεβαίωσαν ότι οι εγκαταστάσεις υπέστησαν ζημιές, χωρίς να δημοσιοποιήσουν λεπτομέρειες για την έκτασή τους ή για τον χρόνο που θα απαιτηθεί μέχρι την επαναλειτουργία τους.
Το Νοβοροσίσκ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους εξαγωγής ρωσικών αγροτικών προϊόντων. Μέσω του λιμανιού διακινείται περίπου το ένα τρίτο των εξαγωγών σιτηρών της χώρας, γεγονός που καθιστά τη διακοπή λειτουργίας των τερματικών ιδιαίτερα σημαντική για την αγορά.
Η άμεση επίπτωση θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της αναστολής. Μια σύντομη διακοπή μπορεί να οδηγήσει κυρίως σε καθυστερήσεις φορτώσεων. Εάν, όμως, οι ζημιές απαιτούν μεγαλύτερο διάστημα αποκατάστασης, τότε ο αντίκτυπος στις μηνιαίες εξαγωγές θα μπορούσε να είναι αισθητά μεγαλύτερος.
Περιορισμένες και οι εναλλακτικές μέσω Αζόφ
Το πρόβλημα επιτείνεται από τους περιορισμούς που εφαρμόζονται από τις 10 Ιουλίου στη ναυσιπλοΐα στη Θάλασσα του Αζόφ και στο θαλάσσιο δίκτυο που συνδέεται με το Στενό του Κερτς.
Οι περιορισμοί επιβλήθηκαν μετά από επιθέσεις ουκρανικών drones εναντίον ρωσικών πλοίων. Μέχρι τότε, μέσω της συγκεκριμένης περιοχής διακινούνταν έως και το ένα τέταρτο των ρωσικών εξαγωγών σιτηρών.
Μετά τον περιορισμό της κίνησης στην Αζοφική, φορτία από τις παραγωγικές περιοχές της νότιας Ρωσίας άρχισαν να μεταφέρονται οδικώς και σιδηροδρομικώς προς τους τερματικούς σταθμούς βαθέων υδάτων της Μαύρης Θάλασσας. Η μετατόπιση αυτή αύξησε ακόμη περισσότερο την εξάρτηση από το Νοβοροσίσκ.
Η διακοπή των δραστηριοτήτων και εκεί δημιουργεί πλέον διπλό περιορισμό. Οι εξαγωγείς δεν χάνουν απλώς έναν βασικό προορισμό φόρτωσης, αλλά διαθέτουν και λιγότερες άμεσα προσβάσιμες εναλλακτικές λύσεις.
Μείωση 20,3% στις θαλάσσιες εξαγωγές
Οι επιπτώσεις είχαν αρχίσει να αποτυπώνονται στα στοιχεία πριν από τη νέα επίθεση. Τον Ιούλιο, οι θαλάσσιες εξαγωγές σιτηρών της Ρωσίας μειώθηκαν κατά 20,3% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σύμφωνα με στοιχεία από πηγές του κλάδου.
Για τον Αύγουστο, οι προβλέψεις ήταν ήδη ιδιαίτερα υποτονικές. Αναλυτές εκτιμούσαν ότι οι ρωσικές εξαγωγές σιτηρών θα μπορούσαν να υποχωρήσουν στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας για τον συγκεκριμένο μήνα.
Μέχρι τα μέσα Αυγούστου υπολογίζεται ότι είχαν εξαχθεί περίπου 1 εκατ. τόνοι σιτηρών. Ορισμένες εκτιμήσεις τοποθετούσαν τις συνολικές εξαγωγές σιταριού του μήνα μεταξύ 3 και 3,4 εκατ. τόνων, αισθητά χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών, ο οποίος βρίσκεται κοντά στα 5 εκατ. τόνους.
Η νέα διακοπή στο Νοβοροσίσκ αυξάνει τον κίνδυνο οι τελικές ποσότητες να κινηθούν ακόμη χαμηλότερα, ανάλογα με την ταχύτητα αποκατάστασης των εγκαταστάσεων και τη δυνατότητα μεταφοράς των φορτίων σε άλλα λιμάνια.
Το 88% περνά από Μαύρη Θάλασσα και Αζόφ
Η σημασία των συγκεκριμένων διαδρομών αποτυπώνεται στη μεγάλη συγκέντρωση των ρωσικών εξαγωγών στη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας του Αζόφ.
Κατά την προηγούμενη εμπορική περίοδο, περίπου το 88% των θαλάσσιων εξαγωγών σιτηρών της Ρωσίας διακινήθηκε μέσω λιμένων της συγκεκριμένης λεκάνης. Περισσότεροι από 29 εκατ. τόνοι φορτώθηκαν μόνο από τους τερματικούς σταθμούς της Μαύρης Θάλασσας.
Αυτό σημαίνει ότι η αναδρομολόγηση των φορτίων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Άλλα ρωσικά λιμάνια μπορεί να απορροφήσουν μέρος των ποσοτήτων, όμως ενδέχεται να διαθέτουν μικρότερη δυναμικότητα, διαφορετικές σιδηροδρομικές συνδέσεις ή μεγαλύτερη απόσταση από τις κύριες αγροτικές περιοχές.
Το ρωσικό Υπουργείο Γεωργίας συγκρότησε ειδική ομάδα για τον συντονισμό της μεταφοράς των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων σε εναλλακτικές διαδρομές. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της προσπάθειας θα κριθεί από τη διαθέσιμη χωρητικότητα, τις υποδομές και το πρόσθετο μεταφορικό κόστος.
Οι επιπτώσεις στη διεθνή αγορά
Οι τιμές του σιταριού αντέδρασαν ανοδικά μετά τις επιθέσεις στο Νοβοροσίσκ, καθώς η αγορά άρχισε να ενσωματώνει τον κίνδυνο παρατεταμένου περιορισμού των φορτώσεων. Τα συμβόλαια σιταριού στο Σικάγο κατέγραψαν άνοδο περίπου 3% μετά τις αρχικές αναφορές για τις ζημιές. Reuters
Η άνοδος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει άμεση παγκόσμια έλλειψη. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της διακοπής, τα αποθέματα άλλων εξαγωγικών χωρών και τη δυνατότητα των αγοραστών να στραφούν σε εναλλακτικούς προμηθευτές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, όμως, το γεγονός ότι προβλήματα καταγράφονται ταυτόχρονα και στις ουκρανικές εξαγωγές. Οι επιθέσεις σε λιμάνια και πλοία στη Μαύρη Θάλασσα έχουν περιορίσει δραστικά τις αποστολές της Ουκρανίας, ενισχύοντας την αβεβαιότητα γύρω από δύο από τους σημαντικότερους προμηθευτές σιτηρών διεθνώς.
MoneyMatters Insight
Η διακοπή στο Νοβοροσίσκ δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πρόβλημα σε έναν ρωσικό λιμένα. Αναδεικνύει τη μεγάλη εξάρτηση του διεθνούς εμπορίου σιτηρών από λίγους θαλάσσιους διαδρόμους και κρίσιμες υποδομές. Όταν οι διαδρομές μέσω Αζόφ περιορίζονται και οι βασικοί τερματικοί σταθμοί της Μαύρης Θάλασσας σταματούν ταυτόχρονα, το πρόβλημα μεταφέρεται γρήγορα από το πεδίο της γεωπολιτικής στις τιμές τροφίμων, στα ναύλα και στην επισιτιστική ασφάλεια. Το κρίσιμο στοιχείο πλέον δεν είναι μόνο πόσα σιτηρά διαθέτει η Ρωσία, αλλά πόσα μπορεί πραγματικά να μεταφέρει στις διεθνείς αγορές.
The post Ρωσία: «Μπλοκάρουν» οι εξαγωγές σιτηρών μετά το πλήγμα στα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας appeared first on moneymatters.cy.
