Ακόμη και ένα ανθρώπινο σώμα που δεν γερνά καθόλου δεν θα ήταν άτρωτο. Ατυχήματα, λοιμώξεις, τραυματισμοί και άλλες αιτίες θανάτου θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν. Θεωρητικά, όμως, η ζωή θα μπορούσε να γίνει εντυπωσιακά μεγαλύτερη από αυτή που γνωρίζουμε σήμερα.
Τι σημαίνει πραγματικά «να μη γερνάμε»;
Η γήρανση δεν είναι ένας διακόπτης που ενεργοποιείται κάποια συγκεκριμένη ημέρα. Πρόκειται για μια σύνθετη βιολογική διαδικασία κατά την οποία συσσωρεύονται σταδιακά αλλαγές και βλάβες στα κύτταρα και στους ιστούς, μειώνοντας την ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί την ομαλή λειτουργία του.
Γι’ αυτό και όσο αυξάνεται η ηλικία αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος πολλών ασθενειών και τελικά θανάτου.
Ας φανταστούμε, όμως, κάτι που σήμερα δεν είναι δυνατό: ότι ένας άνθρωπος φτάνει, για παράδειγμα, στην ηλικία των 25 ή 30 ετών και από εκείνη τη στιγμή το σώμα του παύει βιολογικά να γερνά.
Η καρδιά, ο εγκέφαλος, τα αγγεία, οι μύες και τα υπόλοιπα όργανα εξακολουθούν να λειτουργούν σαν εκείνα ενός νέου ενήλικα.
Πόσο θα μπορούσε να ζήσει;
Η απάντηση μπορεί να είναι… αιώνες
Εδώ χρειάζεται να κάνουμε μια σημαντική διάκριση. Το ότι κάποιος δεν πεθαίνει από γήρανση δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να πεθάνει από κάποια άλλη αιτία.
Ακόμη και σε έναν υποθετικά «αγέραστο» άνθρωπο θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν εξωτερικοί κίνδυνοι: τροχαία δυστυχήματα, πτώσεις, βία, φυσικές καταστροφές, σοβαρές λοιμώξεις και άλλες απρόβλεπτες καταστάσεις.
Αν υποθέσουμε για λόγους απλούστευσης ότι ένας άνθρωπος είχε σταθερό κίνδυνο θανάτου 0,1% κάθε χρόνο, χωρίς ο κίνδυνος αυτός να αυξάνεται λόγω ηλικίας, η μέση υπολειπόμενη διάρκεια ζωής σε ένα απλό μαθηματικό μοντέλο θα ήταν περίπου 1.000 χρόνια.
Αυτό δεν αποτελεί επιστημονική πρόβλεψη για το πόσο θα ζούσαμε. Είναι ένα υποθετικό παράδειγμα που δείχνει πόσο δραματικά αλλάζουν οι αριθμοί όταν αφαιρέσουμε την αύξηση της θνησιμότητας που συνοδεύει τη γήρανση.
Και ακόμη τότε, η αθανασία δεν προκύπτει.
Γιατί ούτε τότε θα ζούσαμε για πάντα
Φανταστείτε ότι κάθε χρόνο τραβάμε έναν λαχνό και υπάρχει μια πολύ μικρή πιθανότητα να είναι ο «μοιραίος». Όσο περισσότερα χρόνια περνούν, τόσο περισσότερες φορές συμμετέχουμε σε αυτή την κλήρωση.
Έτσι, ακόμη και εάν η πιθανότητα θανάτου κάθε χρόνο παρέμενε εξαιρετικά μικρή, με την πάροδο εκατοντάδων ή χιλιάδων ετών η πιθανότητα να συμβεί κάποτε ένα θανατηφόρο γεγονός θα μεγάλωνε.
Το τέλος της γήρανσης, επομένως, δεν θα ισοδυναμούσε με αθανασία.
Θα άλλαζε όμως ριζικά το προσδόκιμο της ανθρώπινης ζωής.
Υπάρχουν οργανισμοί που δεν γερνούν όπως εμείς;
Η φύση προσφέρει ορισμένα συναρπαστικά παραδείγματα.
Ορισμένοι οργανισμοί εμφανίζουν αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν αμελητέα γήρανση (negligible senescence), δηλαδή πολύ μικρή ή δύσκολα ανιχνεύσιμη επιδείνωση ορισμένων λειτουργιών με την ηλικία.
Ένα ακόμη πιο εντυπωσιακό παράδειγμα είναι η μικροσκοπική μέδουσα Turritopsis dohrnii, η οποία υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να επιστρέψει από το ενήλικο στάδιο σε προηγούμενο στάδιο του κύκλου ζωής της.
Αυτό της έχει χαρίσει τον δημοφιλή χαρακτηρισμό «αθάνατη μέδουσα».
Δεν είναι όμως πραγματικά άτρωτη ή αθάνατη. Μπορεί να πεθάνει από ασθένεια, τραυματισμό ή να αποτελέσει τροφή για άλλο οργανισμό.
Μπορεί η επιστήμη να σταματήσει τη γήρανση στον άνθρωπο;
Όχι με τις σημερινές δυνατότητες.
Η έρευνα γύρω από τη βιολογία της γήρανσης είναι έντονη και εξετάζει διαφορετικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την κυτταρική γήρανση, τη βλάβη του DNA, τον μεταβολισμό, τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και άλλες βιολογικές διεργασίες.
Ο πιο ρεαλιστικός στόχος της συγκεκριμένης επιστημονικής προσπάθειας δεν είναι σήμερα να δημιουργήσει ανθρώπους που θα ζουν για πάντα, αλλά να κατανοήσει καλύτερα γιατί γερνάμε και πώς μπορούμε να παραμένουμε υγιείς για μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας.
Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην παράταση της υγιούς ζωής και στην κατάργηση της γήρανσης.
Και αν κάποτε το πετυχαίναμε;
Εδώ το ερώτημα παύει να αφορά μόνο τη βιολογία.
Ένας κόσμος στον οποίο οι άνθρωποι μπορούσαν να ζουν για εκατοντάδες χρόνια θα έπρεπε να επανεξετάσει σχεδόν τα πάντα: εργασία, συνταξιοδότηση, οικογένεια, εκπαίδευση, πληθυσμό, κατανάλωση φυσικών πόρων και ολόκληρη την έννοια των γενεών.
Τι θα σήμαινε να είσαι 250 ετών; Θα κάναμε μία καριέρα ή δέκα; Θα μπορούσαν να συνυπάρχουν έξι, δέκα ή ακόμη περισσότερες γενιές μιας οικογένειας;
Και ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα: αν είχαμε σχεδόν απεριόριστο χρόνο, θα άλλαζε ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αξία του;
Προς το παρόν, όλα αυτά παραμένουν ένα συναρπαστικό επιστημονικό σενάριο. Η γήρανση εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης βιολογίας.
Όμως το υποθετικό ερώτημα αποκαλύπτει κάτι εντυπωσιακό: αν αφαιρούσαμε μόνο τη γήρανση από την εξίσωση, τα φυσικά όρια της ανθρώπινης ζωής θα έμοιαζαν εντελώς διαφορετικά από αυτά που γνωρίζουμε σήμερα.
The post Πόσο θα ζούσαμε αν το ανθρώπινο σώμα δεν γερνούσε; appeared first on SciNews.eu.
