Στροφή λιτότητας στη Σαουδική Αραβία: «Φρένο» στις συμβουλευτικές και επανεξέταση του Vision 2030
Η Σαουδική Αραβία προχωρά σε σημαντική επιβράδυνση νέων συμβολαίων προς δυτικές συμβουλευτικές εταιρείες, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών πιέζουν το φιλόδοξο επενδυτικό πλάνο του Ριάντ.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, το βασίλειο έχει σταματήσει προσωρινά την έγκριση νέων έργων προς διεθνείς συμβουλευτικούς ομίλους, ενώ παράλληλα καθυστερεί πληρωμές προς υφιστάμενους συνεργάτες.
Η εξέλιξη επηρεάζει κολοσσούς όπως:
- McKinsey
- Boston Consulting Group
- Deloitte
- PwC
- EY
- KPMG
οι οποίοι τα τελευταία χρόνια είχαν μετατρέψει τη Σαουδική Αραβία σε μία από τις πιο κερδοφόρες αγορές παγκοσμίως.
Ο πόλεμος αλλάζει τις προτεραιότητες
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, η απόφαση συνδέεται άμεσα με:
- τον πόλεμο στην περιοχή
- τον φόβο για μείωση εσόδων από πετρέλαιο
- και την ανάγκη περιορισμού κρατικών δαπανών
Οι επιθέσεις του Ιράν με drones και πυραύλους κατά αραβικών χωρών του Κόλπου φαίνεται να ενίσχυσαν την πίεση προς το Ριάντ να αυξήσει αμυντικές δαπάνες και να επανεξετάσει την ταχύτητα υλοποίησης των mega projects του Vision 2030.
«Δεν το ανακοίνωσαν επίσημα, αλλά όλοι γνωρίζουν ότι δεν εγκρίνονται νέα συμβόλαια χωρίς ειδική έγκριση από το υπουργείο Οικονομικών», ανέφερε χαρακτηριστικά στέλεχος συμβουλευτικής εταιρείας στους FT.
Το Vision 2030 μπαίνει σε φάση επαναξιολόγησης
Η κίνηση θεωρείται ακόμη ένα σημάδι ότι η Σαουδική Αραβία εισέρχεται σε φάση “reprioritisation” του Vision 2030.
Το τεράστιο σχέδιο μετασχηματισμού του Mohammed bin Salman είχε στόχο να διαφοροποιήσει την οικονομία από το πετρέλαιο μέσω:
- τουρισμού
- τεχνολογίας
- υποδομών
- ψυχαγωγίας
- και futuristic mega projects
Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια το Ριάντ έχει ήδη αρχίσει:
- να καθυστερεί έργα
- να μειώνει budgets
- και να επανασχεδιάζει μεγάλες επενδύσεις
με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Neom.
Το Neom και τα “υπερφιλόδοξα” σχέδια
Το Neom, το εμβληματικό project της Σαουδικής Αραβίας που κάποτε υποσχόταν μια γραμμική πόλη 170 χιλιομέτρων μέσα στην έρημο, θεωρείται πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου ρεαλισμού που επιβάλλεται στο βασίλειο.
Αρκετά projects έχουν ήδη:
- μειωθεί σε μέγεθος
- μετατεθεί χρονικά
- ή επανασχεδιαστεί
καθώς το οικονομικό κόστος αποδείχθηκε τεράστιο ακόμη και για μια πετρελαϊκή υπερδύναμη.
Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι ο πόλεμος με το Ιράν λειτουργεί πλέον και ως «βολική αφορμή» για περαιτέρω downsizing σε σχέδια που είχαν ξεφύγει σε κόστος.
Το μεγάλο πρόβλημα: το έλλειμμα
Το σαουδαραβικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα του πρώτου τριμήνου εκτινάχθηκε στα 125,7 δισ. ριάλ (33,5 δισ. δολάρια), στο υψηλότερο επίπεδο από το 2018.
Την ίδια στιγμή:
- οι αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 26%
- ενώ οι κρατικές ανάγκες χρηματοδότησης συνεχίζουν να αυξάνονται
Παρότι οι τιμές πετρελαίου ενισχύθηκαν λόγω της κρίσης, το Ριάντ φαίνεται να προετοιμάζεται για μεγαλύτερη περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Γιατί αυτό αφορά ολόκληρη τη διεθνή οικονομία
Η Σαουδική Αραβία δεν αποτελεί απλώς μία πετρελαϊκή οικονομία.
Είναι σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους επενδυτές σε:
- κατασκευές
- τουρισμό
- sports business
- AI
- υποδομές
- και mega real estate projects
Οποιαδήποτε επιβράδυνση στις σαουδαραβικές δαπάνες επηρεάζει:
- διεθνείς συμβουλευτικές
- κατασκευαστικούς ομίλους
- funds
- τράπεζες
- και global project pipelines
Strategist Insight
Η εξέλιξη στη Σαουδική Αραβία δείχνει πόσο γρήγορα η γεωπολιτική μπορεί να αλλάξει ακόμη και τα πιο φιλόδοξα οικονομικά οράματα.
Το Vision 2030 σχεδιάστηκε σε περίοδο:
- υψηλής ρευστότητας
- χαμηλότερων γεωπολιτικών κινδύνων
- και επιθετικής παγκοσμιοποίησης
Σήμερα όμως, η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε πολύ πιο ασταθές περιβάλλον.
Και αυτό αναγκάζει ακόμη και τη Σαουδική Αραβία να μετακινηθεί από το mode της «υπερ-επέκτασης» στο mode της δημοσιονομικής προσαρμογής και στρατηγικής επιλεκτικότητας.
Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα συνεχιστεί το Vision 2030.
Αλλά ποια κομμάτια του θα θεωρηθούν πραγματικά βιώσιμα στη νέα εποχή γεωπολιτικής αστάθειας.
