Στις 831 ανέρχονταν οι οντότητες που εποπτεύει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (ΕΚΚ), με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (Ιανουαρίου), εκ των οποίων οι 251 είναι ΚΕΠΕΥ με συνολικά περιουσιακά στοιχεία €3,9 δισεκατομμύρια στο τέλος γ΄ τριμήνου του 2024 και 136 Εταιρείες Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών (ΕΠΔΥ) με περιουσιακά στοιχεία €132,14 εκατομμύρια, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Γιώργος Θεοχαρίδης στο πλαίσιο παρουσίασης του απολογισμού του έργου της Επιτροπής για το 2024 και τους στόχους για το 2025.
Είπε επίσης ότι τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο ανέρχονται συνολικά στο €1,2 δισεκατομμύριο εκ των οποίων €901 εκ. τα διαχειρίζονται ΚΕΠΕΥ και επενδυτικά ταμεία και τα €307 εκ. ΕΠΔΥ. Σε σχέση με τις διοικητικές κυρώσεις, ο κ. Θεοχαρίδης είπε το 2024 επιβλήθηκαν περίπου €2,76 εκατ.
Ταυτόχρονα, ανέφερε ότι η ΕΚΚ έχει υπό την εποπτεία της 323 Εταιρείες Διαχείρισης και Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων (ΟΣΕ) με συνολικό ενεργητικό υπό διαχείριση, το 3ο τρίμηνο του 2024 διαμορφώθηκε στα €9,1 δισ., ενώ σημείωσε πως τον Ιανουάριο, η Επιτροπή είχε υπό την εποπτεία της και 17 Παρόχους Κρυπτο-περιουσιακών Στοιχείων.
Είπε ακόμη ότι η Επιτροπή επιβλέπει επίσης το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ) και τις 49 εταιρείες με κράτος μέλος καταγωγής την Κυπριακή Δημοκρατία που έχουν τίτλους εισηγμένους σε αυτό και 12 εταιρείες με κράτος μέλος καταγωγής τη Δημοκρατία, οι τίτλοι των οποίων διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές άλλων κρατών – μελών. Πρόσθεσε ότι η ΕΚΚ επιβλέπει επίσης και έναν Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης, καθώς επίσης και τις 58 εταιρείες που είναι εισηγμένες σε αυτόν.
«Παρά το δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, κυρίως λόγω εξωγενών παραγόντων, τα τελευταία πέντε χρόνια, ο αριθμός των εποπτευόμενων οντοτήτων κατέγραψε άνοδο 11,8% και αποτελεί ένδειξη ότι η Κύπρος εξακολουθεί να συγκεντρώνει ουσιαστικά πλεονεκτήματα ως επενδυτικός προορισμός», υπογράμμισε.
Ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι εντός του 2025 προχωρούν οι διαδικασίες αυτοματοποίησης της υποβολής αιτημάτων στην ΕΚΚ, είτε αυτά αφορούν αιτήσεις για χορήγηση άδειας λειτουργίας, είτε ουσιαστικές μεταβολές και της υποβολής γνωστοποιήσεων για την παροχή υπηρεσιών διασυνοριακά.
«Με την ολοκλήρωση των έργων, αναμένεται να αυτοματοποιηθεί αριθμός διαδικασιών του Τμήματος Αδειοδοτήσεων που αφορά στην υποβολή, αξιολόγηση και αρχειοθέτηση των αιτημάτων που υποβάλλονται στην ΕΚΚ», ανέφερε και πρόσθεσε πως με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Ιανουαρίου, τα οποία περιλαμβάνονται στον πίνακα που σας δόθηκε, βρίσκονται σε διαδικασία αξιολόγησης για αδειοδότηση 59 αιτήσεις.
Παράλληλα, ο κ. Θεοχαρίδης τόνισε πως το 2025 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς «συνεχίζει εντατικά την στενή παρακολούθηση των εργασιών των εποπτευόμενων οντοτήτων υψηλού και μεσαίου-υψηλού κινδύνου, τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων, και την υλοποίηση περαιτέρω θεματικών και εξ’ αποστάσεως ελέγχων για την διασφάλιση της συνεχούς συμμόρφωσής τους με τις κανονιστικές απαιτήσεις».
«Η προστασία των επενδυτών και η περαιτέρω ανάπτυξη μιας υγειούς αγοράς αποτελούν τον πυρήνα της αποστολής μας, επιδιώκοντας την ενίσχυση της σταθερότητας και της εμπιστοσύνης στον Τομέα των Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών», υπογράμμισε.
Σε σχέση με το Τμήμα Παρεμπόδισης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες, ο κ. Θεοχαρίδης είπε το τμήμα εντός του 2024, πραγματοποίησε ή και ολοκλήρωσε περίπου 90 επιτόπιους και εξ’ αποστάσεως θεματικούς ελέγχους σε εποπτευόμενες οντότητες με σκοπό την αξιολόγηση της επάρκειας και της καταλληλόλητας των σχετικών πολιτικών, ελέγχων και διαδικασιών που εφαρμόζουν για την αποτελεσματική διαχείριση και περιορισμό των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Ανέφερε επίσης ότι το Τμήμα διενήργησε επίσης έλεγχο σε 510 Ετήσιες Εκθέσεις των Λειτουργών Συμμόρφωσης και των Εκθέσεων Εσωτερικού Ελέγχου, που υποβάλλουν στην ΕΚΚ για θέματα παρεμπόδισης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, καθώς και των σχετικών πρακτικών των Διοικητικών Συμβουλίων, που υπέβαλαν οι ΚΕΠΕΥ, ΕΠΔΥ και Διαχειριστές Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων και ΠΥΚΣ.
Στο €1,2 δισ. τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο
Εξάλλου, σε σχέση με πρόσωπα που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα του Συμβουλίου της ΕΕ κατά της Ρωσίας και για συναλλαγές μεταφοράς ρωσικών κινητών αξιών στη Ρωσία «Forced Transfers» που έχουν διενεργηθεί από φυσικά και νομικά πρόσωπα στην Κύπρο, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι το Τμήμα Παρεμπόδισης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες εντός του 2024 απέστειλε στην Αστυνομία για περαιτέρω στοιχεία για συναλλαγές «Forced Transfers» και ενημέρωσε το Υπουργείο Οικονομικών.
Απαντώντας σε ερώτηση, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο ανέρχονται συνολικά στο €1,2 δισεκατομμύριο εκ των οποίων €901 εκ. τα διαχειρίζονται ΚΕΠΕΥ και επενδυτικά ταμεία και τα €307 εκ. Εταιρείες Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών.
Κληθείς να σχολιάσει το θέμα με τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι αρκετά από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία είναι «παγωμένα» σε αποθετήρια στην Ευρώπη, προσθέτοντας ότι οι Ευρωπαίοι έχουν πει ότι υπάρχουν 300 δισεκατομμύρια ευρώ ρωσικά περιουσιακά στοιχεία «παγωμένα» στην Ευρώπη.
Ανέφερε ότι υπάρχει ένας τρόπος που είναι λογιστική πράξη με την οποία διαγράφονται αυτά τα συγκεκριμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία από το αποθετήριο στην Ευρώπη και μεταφέρονται στο αποθετήριο της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσθεσε αυτό αποτελεί ένα τρόπο προσπάθειας παράκαμψης των κυρώσεων της ΕΕ και των ΗΠΑ.
«Όπου είχαμε δει ότι υπήρχε αυτή η προσπάθεια παράκαμψης των μέτρων, δηλαδή να διαγράφονται από το αποθετήριο στην Ευρώπη για να μεταφέρονται στο αποθετήριο στην Ρωσία, ενημερώσαμε την Αστυνομία για αυτές τις περιπτώσεις», πρόσθεσε.
Διοικητικές κυρώσεις
Σε σχέση με τις διοικητικές κυρώσεις, ο κ. Θεοχαρίδης είπε το 2024 επιβλήθηκαν περίπου €2,76 εκατ. εκ των οποίων τα €2,12 εκατ. ήταν σε ΚΕΠΕΥ και πρόσθεσε πως τα τελευταία τρία χρόνια έχουν επιβληθεί διοικητικές κυρώσεις ύψους €7,82 εκατ. εκ των οποίων τα €6,3 εκατ. ήταν σε ΚΕΠΕΥ για παραβάσεις της κείμενης νομοθεσίας.
Σημείωσε ότι όλα τα ποσά κατατίθενται στο Πάγιο Ταμείο της Κυπριακή Δημοκρατίας.
Ανέφερε επίσης ότι σε 321 περιπτώσεις ζητήθηκε η λήψη διορθωτικών μέτρων. Επιπρόσθετα, η ΕΚΚ υπέδειξε σε πέραν των 70 εποπτευόμενων οντοτήτων την λήψη συγκεκριμένων μέτρων εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος και πρόσθεσε πως έγινε ανάκληση ή και αναστολή άδειας λειτουργίας σε 7 περιπτώσεις ΚΕΠΕΥ, ενώ άλλες 2 περιπτώσεις αφορούσαν ανάκληση της άδειας λειτουργίας ΚΟΕΕ.
Είπε ακόμη ότι το 2024, αποστάληκαν 9 υποθέσεις στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για να αποφανθεί, κατά πόσο προκύπτουν ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα εκ μέρους εταιρειών ή φυσικών προσώπων.
Ανάπτυξη τομέα
Όσον αφορά στην ανάπτυξη του τομέα, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι εντός του 2024 έλαβαν έγκριση 80 οντότητες, εκ των οποίων, 33 δραστηριοποιήθηκαν με τις συλλογικές επενδύσεις, 10 την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών, 11 την παροχή κρυπτο-περιουσιακών στοιχείων, 1 την παροχή συμμετοχικής χρηματοδότησης, 17 στην παροχή κρυπτο-περιουσιακών στοιχείων στην ευρωπαϊκή επικράτεια και 8 την παροχή διοικητικών υπηρεσιών.
Επίσης, ανέφερε ότι απορρίφθηκαν από την Επιτροπή 1 αίτηση για απόκτηση άδειας ΚΕΠΕΥ και 4 για παροχή κρυπτο-περιουσιακών στοιχείων στην ευρωπαϊκή επικράτεια.
Αναφορικά με το Τμήμα Εποπτείας, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι το 2024 πραγματοποίησε πέραν των 760 επιτόπιων και εξ’ αποστάσεως θεματικών ελέγχων σε ΚΕΠΕΥ για τις οργανωτικές απαιτήσεις και τα θέματα επαγγελματικής συμπεριφοράς, όπως ορίζονται από τη MiFID II, καθώς και τις απαιτήσεις για αναφορά συναλλαγών/συμβάσεων παραγώγων.
Όσον αφορά τους Οργανισμούς Συλλογικών επενδύσεων, ο Πρόεδρος της ΕΚΚ είπε ότι το 2024 το Τμήμα Εποπτείας προέβη μεταξύ άλλων, σε έλεγχο 24 Διαχειριστών Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων (ΔΟΣΕ) και 57 Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων (ΟΣΕ) για άντληση ενεργητικού εντός καθορισμένου χρονικού πλαισίου και για τήρηση ορίων των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων.
Ανέφερε επίσης ότι προέβη σε έλεγχο 8 ΔΟΣΕ για συμμόρφωση με τις απαιτήσεις κινδύνων βιωσιμότητας και δημοσιοποιήσεων καθώς και σε ολοκλήρωση των ελέγχων για συμμόρφωση με τις απαιτήσεις για την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων.
Περαιτέρω, ανέφερε ότι έγινε παρακολούθηση των απαιτήσεων για αναφορά συναλλαγών/συμβάσεων παραγώγων από 33 ΔΟΣΕ-ΟΣΕ και συλλογή και αξιολόγηση δεδομένων για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση των κινδύνων στον τομέα των εμπορικών ακινήτων.
Είπε ακόμη ότι το Τμήμα Ερευνών και Παρακολούθησης της Αγοράς πραγματοποίησε εντός του 2024, 17 εισόδους και έρευνες και ολοκλήρωσε 44 έρευνες σε εποπτευόμενες οντότητες, ενώ στο τέλος του 2024, βρίσκονταν σε εξέλιξη 52 έρευνες για διάφορες εποπτευόμενες οντότητες.
Επιπλέον, ο Πρόεδρος της ΕΚΚ είπε ότι η αναβάθμιση της αξιολόγησης Προόδου, από την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων MONEYVAL, αναφορικά με την αξιολόγηση της τεχνικής συμμόρφωσης της Κύπρου σε σχέση με την καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες και Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας (AML/CFT), για τη Σύσταση 15 από «εν μέρει συμμορφούμενη» (Partially Compliant – PC) σε «συμμορφούμενη σε μεγάλο βαθμό» (Largely Compliant – LC), «αντικατοπτρίζει τη σημαντική πρόοδο που έγινε και τα μέτρα που υιοθέτησε η ΕΚΚ και οι άλλες αρχές για την παρεμπόδιση και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στον τομέα των κρυπτο-περιουσιακών στοιχείων».
«Αποτελεί ξεκάθαρη ψήφο εμπιστοσύνης στην αποτελεσματικότητα του θεσμικού πλαισίου του χρηματοοικονομικού τομέα στην Κύπρο, ιδιαίτερα σε σχέση με τους Παρόχους Υπηρεσιών σε Κρυπτο-περιουσιακά Στοιχεία», υπογράμμισε.
Όσον αφορά στην επιμόρφωση των επενδυτών το 2024, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι η Επιτροπή συμμετείχε ενεργά σε διεθνείς εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού, όπως η πανευρωπαϊκή εκστρατεία Global Money Week και η διεθνής εκστρατεία World Investor Week, για τη σημασία της χρηματοοικονομικής παιδείας και τους επενδυτικούς κινδύνους.
Ανέφερε επίσης μεταξύ άλλων, ότι πραγματοποιήθηκαν 9 διαλέξεις σε σχολεία, και μια διάλεξη σε πανεπιστήμιο με στόχο την ενημέρωση των μαθητών και των φοιτητών και πρόσθεσε πως η ΕΚΚ συμμετείχε επίσης, για πρώτη φορά, στο διαδραστικό πρόγραμμα «Ξοδεύοντας Έξυπνα» (Spending Smart), που διοργανώνει η μη-κερδοσκοπική οργάνωση Junior Achievement Cyprus σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Εμπορικών Τραπεζών Κύπρου και το οποίο απευθυνόταν σε μαθητές της έκτης τάξης Δημοτικού, προσφέροντάς τους, μέσω συζητήσεων και παιχνιδιών, βασικές γνώσεις για τον ρόλο του χρήματος στην καθημερινότητα και την οικονομική συμπεριφορά των ενηλίκων.
Ανέφερε επίσης ότι η ΕΚΚ θεσμοθέτησε την ετήσια βράβευση φοιτητών των Οικονομικών Τμημάτων δημόσιων και ιδιωτικών Πανεπιστημίων και το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024, η ΕΚΚ βράβευσε δύο φοιτητές του Ευρωπαϊκού Πανεπιστήμιου Κύπρου.
Επίσης, ο κ. Θεοχαρίδης ανέφερε ότι τον Φεβρουάριο του 2024 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς διοργάνωσε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Το υπό συζήτηση νομοθετικό πλαίσιο στην ΕΕ και η επίδραση της τεχνολογίας στον επενδυτικό τομέα» και ότι φιλοξένησε τη συνάντηση ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Περιφερειακής Επιτροπής (ERC) του Διεθνούς Οργανισμού Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς (IOSCO).
Κληθείς να αναφερθεί σε κινδύνους για μικροεπενδυτές, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι «υπάρχουν πάρα πολλά ρίσκα για τους επενδυτές λόγω και της τεχνολογίας, του διαδικτύου και της Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Ιδιαίτερα, στο κομμάτι των κρυπτο -περιουσιακών στοιχείων, παρόλο που τώρα στην Ευρώπη μπαίνει ο κανονισμός για την αγορά των κρυπτονομισμάτων δεν παύει να είναι ένα περιουσιακό στοιχείο που εμπεριέχει πολλούς κινδύνους, ιδιαίτερα αν προσφέρεται από μη αδειοδοτημένες οντότητες», πρόσθεσε.
Ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι η ΕΚΚ προτρέπει «πάντα τους επενδυτές να είναι πάντα πολύ προσεκτικοί» και να κάνουν την έρευνα τους «πριν δεσμευτούν να επενδύσουν σε κάτι, να μιλήσουν με κάποια άτομα που μπορεί να έχουν περισσότερες γνώσεις, να κοιτάξουν την ιστοσελίδα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, να δουν αν η συγκεκριμένη οντότητα είναι όντως εποπτευόμενη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και να μην προχωρήσουν σε κάτι επειδή μπορεί να υπάρξει εύκολο κέρδος».
«Δυστυχώς βλέπουμε καθημερινά περιπτώσεις από διάφορους συμπολίτες μας που πέφτουν σε αυτή την παγίδα», ανέφερε και πρόσθεσε ότι η Επιτροπή έχει εντείνει την προσπάθεια της να ενημερώσει σχετικά.
Σε σχέση με τα άτομα με επιρροής που προσπαθούν να προωθήσουν διάφορα προϊόντα, ο κ. Θεοχαρίδης είπε ότι συνήθως αυτά τα άτομα βρίσκονται στο εξωτερικό και μέσω του διαδικτύου προωθούν συγκεκριμένα προϊόντα.
Αν είναι άτομο που βρίσκεται στην Κύπρο και όντως διαπιστώσουμε ότι προσπαθεί να προωθήσει συγκεκριμένα προϊόντα χωρίς να ανήκει σε μια αδειοδοτημένη οντότητα, τότε θα προχωρήσουμε σε ελέγχους και μέτρα, πρόσθεσε.
