Επιστήμονες από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) ηγήθηκαν της επιτυχούς ανάπτυξης του πρώτου εθνικού δικτύου κβαντικής επικοινωνίας, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο τόσο για την Κύπρο όσο και για το διεθνές τοπίο της κυβερνοασφάλειας.
Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης CYQCI (Cyprus Quantum Communication Infrastructure), με επικεφαλής τον Καθηγητή Κυριάκο Καλλή, και συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής (ΥΕΚΨΠ) της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το πρώτο εθνικό δίκτυο κβαντικών επικοινωνιών, του οποίου η τεχνική υλοποίηση έγινε υπό την καθοδήγηση της Δρος Μαριέλλας Μίντερ, εγκατέστησε συνδέσεις διανομής κβαντικών κλειδιών (QKD) μεταξύ επτά κρίσιμων κρατικών φορέων, παρέχοντάς τους τις υποδομές για επικοινωνία με άνευ προηγουμένου ασφάλεια,
Η επιτυχής λειτουργία του δικτύου παρουσιάστηκε ενώπιον των κορυφαίων φορέων χάραξης πολιτικής και κυβερνοασφάλειας της χώρας, κατά την Ημερίδα Κυβερνοασφάλειας Κβαντικών Επικοινωνιών, που πραγματοποιήθηκε στην Αρχή Ψηφιακής Ασφάλειας (ΑΨΑ) στις 5 Ιουνίου.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, πραγματοποιήθηκε ζωντανή βιντεοκλήση με κβαντικά ενισχυμένη ασφάλεια μεταξύ της ΑΨΑ και του ΥΕΚΨΠ, αξιοποιώντας την άμεση σύνδεση QKD μεταξύ των δύο οργανισμών. Η σε πραγματικό χρόνο, μη παραβιάσιμη αυτή επικοινωνία ανέδειξε την ετοιμότητα του δικτύου να προστατεύσει ευαίσθητα κυβερνητικά δεδομένα τόσο από τρέχουσες όσο και από μελλοντικές απειλές.
Aξιοσημείωτη ήταν επίσης η ανακοίνωση του Δρος Κωνσταντίνου Κάτζη, βασικό μέλος της ομάδας του CYQCI, όσον αφορά τα σχέδια του έργου για την απόκτηση επίγειου οπτικού σταθμού, με στόχο την επέκταση του δικτύου μέσω δορυφορικών συνδέσεων, ενόνωντας το νησί με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Πλήρεις, κβαντικά ασφαλείς δορυφορικές συνδέσεις αναμένεται να εγκατασταθούν στην επόμενη φάση, στο πλαίσιο συνεργασίας με άλλα κράτη μέλη.
Επιπλέον, εκπρόσωποι από το ΤΕΠΑΚ, την ΑΨΑ, τον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης, καθώς και σημαντικοί παράγοντες της διεθνούς κβαντικής βιομηχανίας, όπως οι Quantum Telecommunications Italy, Adtran και Officina Stellare, παρουσίασαν την τρέχουσα κατάσταση της τεχνολογίας.
Ασφαλής Επικοινωνία με Κβαντική Τεχνολογία:
Η ανάπτυξη του δικτύου QKD έρχεται σε μια εποχή που η κυβερνοασφάλεια βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Τα τελευταία χρόνια, οι επιθέσεις σε ευαίσθητα δεδομένα αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς, ενώ η εξέλιξη των κβαντικών υπολογιστών επιδεινώνει περαιτέρω το τοπίο απειλών. Επιστημονικές έρευνες προειδοποιούν ότι οι κβαντικοί υπολογιστές θα μπορούσαν να «σπάσουν» τα ισχυρότερα κλασσικά κρυπτοσυστήματα μέσα σε δευτερόλεπτα, με κάποιες εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι αυτό μπορεί να συμβεί έως το 2030.
Η Διανομή Κβαντικών Κλειδιών απαντά τόσο στις άμεσες όσο και στις μελλοντικές απειλές. Βασισμένη στις αρχές της κβαντικής φυσικής, η τεχνολογία QKD δημιουργεί κρυπτογραφικά κλειδιά που είναι εγγενώς ανιχνεύσιμα σε περίπτωση παρακολούθησης, αφού οποιαδήποτε προσπάθεια υποκλοπής διαταράσσει τις κβαντικές καταστάσεις και ανιχνεύεται άμεσα. Έτσι, προσφέρει ένα μη παραβιάσιμο σύστημα κρυπτογράφησης, προστατεύοντας την επικοινωνία από σύγχρονες επιθέσεις και την αυξανόμενη απειλή των κβαντικών υπολογιστών. Με απλά λόγια, το QKD αποτελεί τη μόνη διαθέσιμη άμυνα απέναντι στις επιθέσεις του σήμερα αλλά και του αύριο.
Η ανάπτυξη του πρώτου εθνικού δικτύου κβαντικής επικοινωνίας σηματοδοτεί ένα καθοριστικό βήμα προς την ψηφιακή κυριαρχίακαι την ανθεκτικότητα της κυβερνοασφάλειας της χώρας. Ενσωματώνοντας τεχνολογίες αιχμής QKD σε πραγματικές κυβερνητικές υποδομές, το έργο CYQCI θέτει τα θεμέλια για ένα ασφαλές, επεκτάσιμο και μελλοντικά βιώσιμο σύστημα επικοινωνιών. Καθώς η Κύπρος συνεχίζει να αναπτύσσει τις εθνικές της δυνατότητες στον τομέα της κβαντικής τεχνολογίας, το επίτευγμα αυτό αποτελεί όχι μόνο τοπική επιτυχία, αλλά και ουσιαστική συμβολή στο πανευρωπαϊκό δίκτυο European Quantum Communication Infrastructure (EuroQCI).
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο CYQCI, επισκεφθείτε το www.cyqci.eu.
