Θέλουμε δρόμους. Πού θα παράγεται η άσφαλτος;

Του Κροίσου

Το Μιτσερό ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για την παραγωγή, τη χωροθέτηση και την αξιοπιστία των κρατικών αποφάσεων.

Ζητάμε να κλείσουν οι λακκούβες και να ολοκληρωθούν οι δρόμοι που περιμένουμε. Για να γίνουν αυτά, χρειάζεται ασφαλτικό σκυρόδεμα. Χρειάζονται, επομένως, και μονάδες που θα το παράγουν. Το πού θα λειτουργούν αυτές οι μονάδες αποτελεί βασικό μέρος του σχεδιασμού των υποδομών μας.

Η υπόθεση του Μιτσερού αναδεικνύει ακριβώς αυτή τη δυσκολία. Οι κοινότητες ζητούν απαντήσεις για την επιβάρυνση της περιοχής τους. Και δικαιούνται να τις έχουν. Η ίδια η περιβαλλοντική γνωμοδότηση καταγράφει υφιστάμενη όχληση από οσμές σε τμήματα των γύρω κοινοτήτων. Αυτό το δεδομένο πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη σε κάθε συζήτηση για νέα δραστηριότητα.

Η γνωμοδότηση, πάντως, καταγράφει και ένα ακόμη δεδομένο: το τεμάχιο απέχει 2,7 χιλιόμετρα από το όριο της οικιστικής ζώνης του Μιτσερού, ενώ σε ακτίνα 1.500 μέτρων δεν εντοπίζονται κατοικίες. Μια σημαντική απόσταση, που έχει τη δική της βαρύτητα στη συζήτηση.

Η πολιτεία, όμως, έχει και μια ευθύνη που ξεπερνά το συγκεκριμένο έργο: να εξασφαλίζει ότι οι αναγκαίες παραγωγικές δραστηριότητες διαθέτουν κατάλληλους χώρους εγκατάστασης. Κάθε επιλογή χρειάζεται τεκμηρίωση, ουσιαστική διαβούλευση και σαφείς όρους. Όταν μια θέση απορρίπτεται, χρειάζεται να υπάρχει εφαρμόσιμη εναλλακτική.

Στον επίσημο φάκελο του Μιτσερού υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την κατασκευή και τη λειτουργία της μονάδας. Προβλέπονται, μεταξύ άλλων, κλειστά συστήματα, αντιρρυπαντικός εξοπλισμός και μετρήσεις κατά τη δοκιμαστική λειτουργία. Η τήρηση των όρων βαρύνει τον φορέα του έργου. Η επαλήθευσή της απαιτεί συνεπή έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Υπάρχει και κάτι ακόμη που αξίζει προσοχής: στο παράρτημα της γνωμοδότησης του 2022 περιγράφεται σχεδιασμός για Επιτροπή Περιβαλλοντικής Επιτήρησης, με συμμετοχή των κοινοτήτων και ιστοσελίδα ενημέρωσης. Είναι μια συγκεκριμένη βάση για να εξηγηθεί δημόσια πώς οργανώνεται η επιτήρηση και πώς αποκτούν οι κάτοικοι πρόσβαση στην πληροφόρηση.

Για την αγορά, η προβλεψιμότητα έχει οικονομική αξία. Μια επιχείρηση χρειάζεται να γνωρίζει πού μπορεί να επενδύσει και ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνει. Και, εφόσον τις τηρεί, να μπορεί να λειτουργεί. Μια κοινότητα χρειάζεται να ξέρει ποιος παρακολουθεί την εφαρμογή τους και πού απευθύνεται όταν εντοπίζει πρόβλημα. Όσο αυτά παραμένουν ασαφή, η αβεβαιότητα δυσκολεύει τον προγραμματισμό και συντηρεί τη δυσπιστία.

Εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό ζήτημα για μια οικονομία που θέλει να κατασκευάζει έργα: να μπορεί να οργανώνει υπεύθυνα και την παραγωγή των υλικών τους. Με επιλογές που στηρίζονται σε στοιχεία και με ελέγχους που συνεχίζονται στην πράξη.

Η χώρα χρειάζεται άσφαλτο για τους δρόμους της. Χρειάζεται εξίσου ένα κράτος που να αναλαμβάνει την ευθύνη των αποφάσεών του και μετά την υπογραφή τους.