Στους λόφους έξω από την Ταγγέρη, εκεί όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια κυριαρχούσαν αγροτικές εκτάσεις, διαμορφώνεται ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά έργα της Κίνας εκτός συνόρων. Το Tanger Tech City, μια τεράστια βιομηχανική ζώνη αφιερωμένη κυρίως στην παραγωγή εξαρτημάτων αυτοκινήτων και μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων, εξελίσσεται σταδιακά σε βασικό κόμβο της κινεζικής στρατηγικής για πρόσβαση στις αγορές της Ευρώπης.
Η ανάπτυξη του έργου παρακολουθείται πλέον με αυξανόμενο προβληματισμό από τις Βρυξέλλες, καθώς ενισχύονται οι ανησυχίες ότι το Μαρόκο μετατρέπεται σε μια εναλλακτική «πύλη εισόδου» των κινεζικών βιομηχανικών προϊόντων προς την ευρωπαϊκή αγορά, σε μια περίοδο όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτησή της από την κινεζική βιομηχανία και τεχνολογία.
Το νέο εργοστάσιο της Κίνας δίπλα στην Ευρώπη
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η Mohammed VI Tanger Tech City, μια βιομηχανική έκταση περίπου 500 εκταρίων κοντά στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι της Ταγγέρης. Εκεί, δεκάδες κινεζικές επιχειρήσεις επενδύουν σε μονάδες παραγωγής που καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ηλεκτροκίνησης, από συστήματα πέδησης και ηλεκτρονικά εξαρτήματα μέχρι υλικά για μπαταρίες και εξειδικευμένα βιομηχανικά προϊόντα.
Η τοποθεσία δεν επιλέχθηκε τυχαία. Το Μαρόκο βρίσκεται σε απόσταση λίγων ωρών από τις ευρωπαϊκές αγορές, διαθέτει εκτεταμένες εμπορικές συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ προσφέρει σημαντικά χαμηλότερο εργατικό και λειτουργικό κόστος σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Παράλληλα, το λιμάνι της Ταγγέρης έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους διαμετακομιστικούς κόμβους της Μεσογείου, διευκολύνοντας την ταχεία μεταφορά προϊόντων προς την Ευρώπη, την Αφρική και τη Βόρεια Αμερική.
Η στρατηγική της Κίνας για τα ηλεκτρικά οχήματα
Η επένδυση εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια του Πεκίνου να επεκτείνει την παγκόσμια παρουσία του στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων και των μπαταριών. Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβάλλει αυστηρότερους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, πολλές εταιρείες αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το Μαρόκο προσφέρει μια λύση που συνδυάζει χαμηλό κόστος, ευνοϊκές εμπορικές συμφωνίες και γεωγραφική εγγύτητα. Για τις κινεζικές επιχειρήσεις, η παραγωγή στη βορειοαφρικανική χώρα μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους και τη μείωση των εμπορικών εμποδίων.
Η στρατηγική αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η παγκόσμια αγορά ηλεκτρικών οχημάτων μετατρέπεται σε πεδίο έντονου ανταγωνισμού μεταξύ Κίνας, Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι ανησυχίες των Βρυξελλών
Στην Ευρώπη, αρκετοί αξιωματούχοι και αναλυτές θεωρούν ότι η ταχεία ανάπτυξη κινεζικών βιομηχανικών υποδομών στο Μαρόκο ενδέχεται να υπονομεύσει τις προσπάθειες της Ένωσης για ενίσχυση της βιομηχανικής αυτονομίας.
Οι Βρυξέλλες ανησυχούν ότι η δημιουργία ενός ισχυρού κινεζικού βιομηχανικού οικοσυστήματος λίγα χιλιόμετρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα μπορεί να επιτρέψει στο Πεκίνο να διατηρήσει την επιρροή του στις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού της πράσινης μετάβασης, ακόμη και αν περιοριστούν οι απευθείας εισαγωγές από την Κίνα.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να αναπτύξει τη δική της παραγωγική βάση για μπαταρίες, ημιαγωγούς και τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, μειώνοντας τις εξαρτήσεις που θεωρούνται στρατηγικά ευαίσθητες.
Το Μαρόκο ως ανερχόμενη βιομηχανική δύναμη
Για το Μαρόκο, ωστόσο, η εισροή κινεζικών επενδύσεων αποτελεί σημαντική ευκαιρία οικονομικής ανάπτυξης. Η χώρα έχει ήδη εξελιχθεί σε σημαντικό κέντρο παραγωγής αυτοκινήτων για διεθνείς ομίλους και επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της ως βιομηχανικός κόμβος μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής.
Οι επενδύσεις δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, ενισχύουν τις εξαγωγές και αναβαθμίζουν τον ρόλο της χώρας στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας, καθιστώντας την έναν από τους μεγαλύτερους κερδισμένους της παγκόσμιας στροφής προς την ηλεκτροκίνηση.
Το Tanger Tech City δεν είναι απλώς μια ακόμη βιομηχανική επένδυση. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η Κίνα αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της απέναντι στις εμπορικές και γεωπολιτικές πιέσεις της Δύσης. Αντί να εξάγει μόνο προϊόντα, εξάγει πλέον παραγωγική ικανότητα, δημιουργώντας βιομηχανικά κέντρα σε χώρες με προνομιακή πρόσβαση στις μεγάλες αγορές. Για την Ευρώπη, η πρόκληση δεν είναι μόνο η κινεζική παραγωγή εντός Κίνας, αλλά και η αυξανόμενη παρουσία της στις γειτονικές περιοχές που συνδέονται άμεσα με την ευρωπαϊκή οικονομία.