Η Ευρώπη συζητά περισσότερη άμυνα, ενεργειακή αυτονομία και τεχνολογική κυριαρχία την ίδια στιγμή που το αμερικανικό χρέος ανεβάζει το παγκόσμιο κόστος κεφαλαίου. Η αντίφαση είναι στρατηγική: οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες μεγαλώνουν, αλλά ο χρηματοδοτικός χώρος τους τιμολογείται σε μια αγορά που εξακολουθούν να καθορίζουν τα αμερικανικά Treasuries.
- Το αμερικανικό χρέος άνω των $40 τρισ. αυξάνει την προσφορά τίτλων που πρέπει να απορροφήσουν οι αγορές.
- Υψηλότερες αποδόσεις Treasuries ανεβάζουν το ελάχιστο κόστος για ευρωπαϊκά κράτη και εταιρείες.
- Άμυνα, ενέργεια και AI ανταγωνίζονται για το ίδιο ακριβότερο κεφάλαιο.
- Οι χώρες με στενό δημοσιονομικό χώρο χάνουν πρώτες στρατηγικές επιλογές.
- Η ευρωπαϊκή αυτονομία χρειάζεται κοινά εργαλεία χρηματοδότησης, όχι μόνο κοινές διακηρύξεις.
Το κόστος της ισχύος
Στρατιωτική ισχύς σημαίνει αποθέματα, παραγωγικές γραμμές, δίκτυα, ενέργεια και τεχνολογία. Όλα απαιτούν μακροχρόνια χρηματοδότηση. Όταν η απόδοση του αμερικανικού 30ετούς ανεβαίνει, η απαιτούμενη απόδοση αυξάνεται σε κάθε εναλλακτική επένδυση. Η Ευρώπη πληρώνει περισσότερο ακριβώς όταν χρειάζεται να επενδύσει περισσότερο.
Η πίεση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Κράτη με υψηλό χρέος ή πολιτική αβεβαιότητα βλέπουν το περιθώριό τους να στενεύει. Κράτη με ισχυρότερη πιστοληπτική θέση μπορούν να δανειστούν φθηνότερα και να επιδοτήσουν βιομηχανίες, διευρύνοντας τις εσωτερικές ανισορροπίες.
Η εξάρτηση από το αμερικανικό ασφαλές ενεργητικό
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει μεγάλη οικονομία, αλλά όχι ένα ενιαίο κρατικό ομόλογο με το βάθος και τη ρευστότητα των Treasuries. Έτσι, ακόμη και οι ευρωπαϊκές στρατηγικές αποφάσεις τιμολογούνται με αμερικανικό σημείο αναφοράς.
Η δημιουργία κοινών εργαλείων για άμυνα, ενέργεια και κρίσιμες τεχνολογίες δεν είναι μόνο οικονομική επιλογή. Είναι τρόπος να αποκτήσει η Ένωση δική της καμπύλη ασφαλούς χρηματοδότησης και να μειώσει τον κατακερματισμό.
Η ελληνική διάσταση
Η Ελλάδα διαθέτει ευνοϊκή διάρκεια και σταθερό επιτόκιο στο υφιστάμενο χρέος, αλλά χρειάζεται μεγάλες επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές. Η μακροχρόνια προστασία δεν πρέπει να γίνει άλλοθι για έργα χωρίς προτεραιότητα. Σε ακριβό χρήμα, η στρατηγική ιεράρχηση γίνεται πιο αυστηρή.
Η δημοσιονομική αντοχή είναι στοιχείο εθνικής ισχύος. Όποιος δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τις επιλογές του, τελικά υιοθετεί τις προτεραιότητες εκείνων που μπορούν.
