Η AfD πέτυχε μια ιστορική εκλογική νίκη στη Σαξονία-Άνχαλτ. Δεν απέκτησε, όμως, αυτόματα και την εξουσία. Με 43,8% των ψήφων και 39 από τις 83 έδρες, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία βρίσκεται τρεις έδρες κάτω από την απόλυτη πλειοψηφία. Αυτό το μικρό αριθμητικό κενό ανοίγει ένα μεγάλο πολιτικό ερώτημα: μπορεί να συγκροτηθεί κυβέρνηση χωρίς τη συμμετοχή της και με ποια συνοχή;
- Η ολοκληρωμένη καταμέτρηση δίνει στην AfD 43,8% και 39 από τις 83 έδρες, χωρίς αυτοδυναμία.
- Η CDU περιορίστηκε στο 17,2% και στις 15 έδρες.
- Το επόμενο τεστ είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης, όχι η αυτόματη αλλαγή της ομοσπονδιακής εξουσίας.
Τα στοιχεία της ολοκληρωμένης καταμέτρησης, τα οποία παρουσιάζει η ARD/Tagesschau ως προσωρινό τελικό αποτέλεσμα, αντικαθιστούν τις πρώτες προβολές της εκλογικής βραδιάς. Το 44,5% που είχε εμφανιστεί αρχικά ήταν πρόβλεψη, όχι τελικό ποσοστό. Η ουσία της ανατροπής παραμένει, αλλά η διάκριση έχει σημασία όταν συζητείται ποιος διαθέτει πραγματικά κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η νίκη και το εμπόδιο των εδρών
Η CDU περιορίστηκε στο 17,2% και στις 15 έδρες. Η μεγάλη απόσταση από την AfD δεν αφήνει περιθώριο να παρουσιαστεί το αποτέλεσμα ως συνηθισμένη φθορά ενός κυβερνώντος κόμματος. Πρόκειται για βαθιά μεταβολή στον συσχετισμό δυνάμεων ενός ανατολικού κρατιδίου, όχι όμως για ομοσπονδιακές εκλογές ούτε για αυτόματη αλλαγή καγκελαρίου.
Όπως επισημαίνει το Euronews, η AfD υπερδιπλασίασε την επίδοσή της σε σχέση με την προηγούμενη αναμέτρηση. Η πρωτιά τής προσφέρει πολιτικό βάρος και πρωτοβουλία κινήσεων. Δεν καταργεί, ωστόσο, την ανάγκη στήριξης από άλλους βουλευτές για την άσκηση κυβερνητικής εξουσίας.
Το δύσκολο δίλημμα των αντιπάλων της
Το λεγόμενο «τείχος προστασίας», δηλαδή η άρνηση συνεργασίας με την AfD, δοκιμάζεται πλέον στην πράξη. Μια συμφωνία των άλλων κομμάτων δεν αρκεί να έχει ως μοναδικό περιεχόμενο τον αποκλεισμό της. Χρειάζεται κοινή πολιτική για προϋπολογισμό, υπηρεσίες και οικονομία, διαφορετικά κινδυνεύει να παραγάγει μια κυβέρνηση που διαθέτει αριθμούς αλλά όχι λειτουργική συνοχή.
Από την άλλη, η ανοχή προς κυβέρνηση της AfD θα αποτελούσε υπέρβαση ενός βασικού ορίου της μεταπολεμικής γερμανικής πολιτικής. Η βαρύτητα είναι μεγαλύτερη επειδή η περιφερειακή οργάνωση της Σαξονίας-Άνχαλτ έχει χαρακτηριστεί επιβεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική από τις αρμόδιες αρχές, όπως καταγράφεται στη διεθνή κάλυψη του Associated Press.
Γιατί το αποτέλεσμα ξεπερνά τα σύνορα του κρατιδίου
Η πρώτη συνέπεια για τον Φρίντριχ Μερτς είναι πολιτική. Καλείται να εξηγήσει γιατί η στρατηγική ανάσχεσης της AfD δεν απέδωσε και πώς θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη ψηφοφόρων που στρέφονται εναντίον των παραδοσιακών κομμάτων. Δεν είναι, όμως, ασφαλές να αποδοθεί μια τόσο μεγάλη μετατόπιση σε έναν μόνο παράγοντα, είτε στη μετανάστευση είτε στην οικονομική δυσαρέσκεια.
Για την Ευρώπη, το κρίσιμο είναι η ικανότητα της Γερμανίας να διατηρήσει πολιτική σταθερότητα και να στηρίξει κοινές αποφάσεις. Μια περιφερειακή κάλπη δεν αλλάζει από μόνη της την ευρωπαϊκή πολιτική του Βερολίνου. Μπορεί όμως να στενέψει το εσωτερικό περιθώριο συμβιβασμού του καγκελαρίου, ειδικά όταν κάθε υποχώρηση γίνεται αντικείμενο οξείας κομματικής αντιπαράθεσης.
Η επόμενη είδηση δεν θα είναι άλλο ένα ποσοστό, αλλά η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Εκεί θα κριθεί αν ο εκλογικός θρίαμβος μετατρέπεται σε κυβερνητική ισχύ και αν οι αντίπαλοι της AfD μπορούν να προτείνουν κάτι περισσότερο από μια αριθμητική συμμαχία άμυνας.
