Ο αφθώδης πυρετός (Foot-and-Mouth Disease – FMD) είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος που προσβάλλει ζώα με διχαλωτές οπλές, όπως αγελάδες, πρόβατα, κατσίκες και χοίρους. Κάθε φορά που εντοπίζονται κρούσματα σε κάποια χώρα, προκαλείται εύλογη ανησυχία – όχι τόσο για τη δημόσια υγεία, όσο για τις τεράστιες συνέπειες στην κτηνοτροφία και την οικονομία.
Στο άρθρο αυτό ξεκαθαρίζουμε τι είναι ο αφθώδης πυρετός, γιατί θεωρείται τόσο επικίνδυνος και τι ισχύει για την κατανάλωση κρέατος και γάλακτος.
Τι είναι ο αφθώδης πυρετός;
Πρόκειται για ιογενή νόσο που προκαλεί:
- Υψηλό πυρετό στα ζώα
- Φουσκάλες (άφθες) στο στόμα και στη γλώσσα
- Πληγές στις οπλές που προκαλούν χωλότητα
- Απότομη μείωση παραγωγής γάλακτος
- Σε νεαρά ζώα, ακόμα και αιφνίδιο θάνατο
Η νόσος εξαπλώνεται ταχύτατα από κοπάδι σε κοπάδι, γι’ αυτό και θεωρείται από τις πιο σοβαρές απειλές για τον κτηνοτροφικό τομέα.
Γιατί είναι τόσο επικίνδυνος;
Μεταδίδεται εξαιρετικά εύκολα
Ο ιός μπορεί να μεταφερθεί:
- Με άμεση επαφή ζώων
- Μέσω του αέρα σε μικρές αποστάσεις
- Μέσω οχημάτων, εργαλείων και ρούχων
- Μέσω ζωοτροφών
Αυτό σημαίνει ότι ένα και μόνο κρούσμα μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές μολύνσεις.
Τεράστιες οικονομικές συνέπειες
Σε περίπτωση επιβεβαίωσης κρούσματος:
- Επιβάλλονται καραντίνες
- Θανατώνονται μολυσμένα κοπάδια
- Αναστέλλονται εξαγωγές κρέατος και γαλακτοκομικών
- Πλήττεται ολόκληρη η αγροτική οικονομία
Ιστορικά, επιδημίες αφθώδους πυρετού έχουν κοστίσει δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκές χώρες.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία
Η αντιμετώπιση βασίζεται στην πρόληψη, στους ελέγχους και – σε ορισμένες περιπτώσεις – στον εμβολιασμό και στη θανάτωση μολυσμένων ζώων.
Κινδυνεύει ο άνθρωπος;
Η απάντηση είναι ξεκάθαρη:
Ο αφθώδης πυρετός δεν αποτελεί ουσιαστική απειλή για τον άνθρωπο.
Τα ανθρώπινα κρούσματα είναι εξαιρετικά σπάνια και συνήθως ήπια. Δεν πρέπει να συγχέεται με την παιδική ασθένεια «χέρια-πόδια-στόμα», που προκαλείται από διαφορετικό ιό.
Τι ισχύει για το κρέας και το γάλα;
Γάλα
- Ο ιός καταστρέφεται με την παστερίωση.
- Το βρασμένο ή παστεριωμένο γάλα θεωρείται ασφαλές.
- Το ωμό (απαστερίωτο) γάλα ενδέχεται θεωρητικά να φέρει τον ιό, γι’ αυτό και δεν συνιστάται.
Κρέας
- Το καλά μαγειρεμένο κρέας (πάνω από ~70°C) καταστρέφει τον ιό.
- Κρέας από ζώα με επιβεβαιωμένο κρούσμα δεν επιτρέπεται να κυκλοφορήσει στην αγορά.
- Υπάρχουν αυστηροί κτηνιατρικοί έλεγχοι πριν από τη διάθεση προϊόντων.
Με απλά λόγια: προϊόντα που διακινούνται νόμιμα μέσω ελεγχόμενων καναλιών είναι ασφαλή για κατανάλωση.
Συμπέρασμα
Ο αφθώδης πυρετός είναι επικίνδυνος κυρίως για:
- Την κτηνοτροφία
- Την οικονομία
- Τις εξαγωγές
- Την αγροτική παραγωγή
Δεν αποτελεί σοβαρή απειλή για τον καταναλωτή, εφόσον τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και αγοράζονται προϊόντα από ελεγχόμενες πηγές.
Η σωστή ενημέρωση είναι το κλειδί ώστε να αποφεύγονται ο πανικός και η παραπληροφόρηση.
