Πέντε ευρωπαϊκές πόλεις βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα του Global Liveability Index του Economist Intelligence Unit, ενώ η Αθήνα έχασε τρεις θέσεις. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πιέσεις στις υποδομές και οι δημόσιες επενδύσεις στην Ασία αναδιαμορφώνουν τον παγκόσμιο χάρτη της ποιότητας ζωής.
Η ποιότητα ζωής στις μεγάλες πόλεις του κόσμου δεν εξαρτάται πλέον μόνο από το επίπεδο εισοδήματος ή τις επαγγελματικές ευκαιρίες. Η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, η δημόσια ασφάλεια, οι μεταφορές, οι υποδομές, η εκπαίδευση αλλά και η πολιτική σταθερότητα αποτελούν πλέον καθοριστικούς παράγοντες για εργαζομένους, επιχειρήσεις και επενδυτές.
Αυτό αποτυπώνεται και στον Global Liveability Index 2026 του Economist Intelligence Unit (EIU), ο οποίος αξιολογεί 173 πόλεις παγκοσμίως και χρησιμοποιείται από πολυεθνικές επιχειρήσεις για τον υπολογισμό των επιδομάτων που λαμβάνουν εργαζόμενοι οι οποίοι μετακινούνται στο εξωτερικό.
Η φετινή κατάταξη δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές πόλεις εξακολουθούν να κυριαρχούν, ωστόσο οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι πιέσεις στις δημόσιες υπηρεσίες και οι μεγάλες επενδύσεις στην Ασία αλλάζουν σταδιακά τις ισορροπίες.
Η Αθήνα υποχώρησε τρεις θέσεις
Η Αθήνα κατέλαβε φέτος την 88η θέση, υποχωρώντας κατά τρεις θέσεις σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Παρότι η συνολική βαθμολογία της ελληνικής πρωτεύουσας παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη, άλλες πόλεις κατάφεραν να βελτιώσουν σημαντικά τις επιδόσεις τους, κυρίως στους τομείς της υγείας, των υποδομών και των δημόσιων υπηρεσιών.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει μια ευρύτερη πρόκληση για τις πόλεις της Νότιας Ευρώπης, οι οποίες δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με τον ρυθμό επενδύσεων που παρατηρείται σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Οι πόλεις που ξεχωρίζουν
Στην κορυφή της κατάταξης παραμένουν πόλεις που διακρίνονται για την πολιτική σταθερότητα, τις σύγχρονες δημόσιες υποδομές, τα ισχυρά συστήματα υγείας και την υψηλή ποιότητα εκπαίδευσης.
Η Δυτική Ευρώπη εξακολουθεί να αποτελεί το ισχυρότερο “μπλοκ” στον δείκτη, με πολλές πόλεις να καταγράφουν σχεδόν άριστες επιδόσεις σε όλες τις βασικές κατηγορίες αξιολόγησης.
Αντίθετα, αρκετές μεγαλουπόλεις αντιμετωπίζουν πιέσεις λόγω αυξημένου κόστους ζωής, κυκλοφοριακής συμφόρησης, στεγαστικής κρίσης και επιβάρυνσης των δημόσιων υπηρεσιών.
Οι μεγάλες χαμένες της χρονιάς
Εντύπωση προκαλεί η υποχώρηση αρκετών δημοφιλών προορισμών για διεθνείς εργαζόμενους.
Η Ντόχα έχασε επτά θέσεις, καταλαμβάνοντας την 108η θέση, ενώ το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι υποχώρησαν κατά τέσσερις θέσεις, φτάνοντας στην 79η και 76η θέση αντίστοιχα.
Οι μεταβολές αυτές αποδίδονται κυρίως στη βελτίωση των επιδόσεων άλλων πόλεων και όχι σε σημαντική επιδείνωση των ίδιων.
Η Κίνα ανεβαίνει δυναμικά
Από τους μεγαλύτερους κερδισμένους της φετινής κατάταξης είναι οι κινεζικές πόλεις.
Σύμφωνα με τον Economist Intelligence Unit, οι μαζικές δημόσιες επενδύσεις στην υγειονομική περίθαλψη οδήγησαν όλες τις κινεζικές πόλεις του δείκτη σε υψηλότερες βαθμολογίες.
Η επέκταση της ασφαλιστικής κάλυψης, οι νέες ιατρικές μονάδες και ο κυβερνητικός στόχος κάθε πολίτης να έχει πρόσβαση σε δομές υγείας μέσα σε 15 λεπτά από την κατοικία του αποτελούν βασικούς λόγους της βελτίωσης.
Παράλληλα, οι κινεζικές μεγαλουπόλεις συνεχίζουν να επενδύουν σε εμπορικά κέντρα, συγκοινωνίες και αστικές υποδομές, δημιουργώντας ολοένα πιο ανταγωνιστικά αστικά οικοσυστήματα.
Ωστόσο, οι επιδόσεις τους εξακολουθούν να επηρεάζονται αρνητικά από ζητήματα όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι περιορισμοί στις πολιτικές ελευθερίες και η εκτεταμένη κρατική παρακολούθηση.
Τι μετρά ο δείκτης
Ο Global Liveability Index αξιολογεί κάθε πόλη σε πέντε βασικούς άξονες:
- Σταθερότητα και ασφάλεια
- Υγειονομική περίθαλψη
- Πολιτισμός και περιβάλλον
- Εκπαίδευση
- Υποδομές
Η συνολική βαθμολογία χρησιμοποιείται κυρίως από πολυεθνικές εταιρείες και οργανισμούς που μετακινούν στελέχη στο εξωτερικό, ώστε να καθορίζουν τα πρόσθετα επιδόματα διαβίωσης (hardship allowances) ανάλογα με τις συνθήκες κάθε πόλης.
Ποιότητα ζωής και οικονομική ανταγωνιστικότητα
Η κατάταξη του Economist αποτελεί ταυτόχρονα έναν δείκτη οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Οι πόλεις με υψηλή ποιότητα ζωής προσελκύουν ευκολότερα εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, διεθνείς επιχειρήσεις, επενδύσεις και πολυεθνικές εταιρείες.
Αντίθετα, οι πόλεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα στις δημόσιες υπηρεσίες ή στις υποδομές δυσκολεύονται περισσότερο να προσελκύσουν ταλέντο και νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Καθώς ο ανταγωνισμός για ανθρώπινο κεφάλαιο εντείνεται διεθνώς, η ποιότητα ζωής μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε στρατηγικό πλεονέκτημα για τις πόλεις και τις χώρες.
Strategist View
Η φετινή κατάταξη του Economist Intelligence Unit δείχνει ότι η ποιότητα ζωής εξελίσσεται σε βασικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης. Οι επενδύσεις στην υγεία, στις υποδομές, στις δημόσιες συγκοινωνίες και στην αστική ασφάλεια δεν βελτιώνουν μόνο την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά λειτουργούν και ως εργαλείο προσέλκυσης επιχειρήσεων, κεφαλαίων και εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Σε μια εποχή όπου η τηλεργασία και η διεθνής κινητικότητα αυξάνονται, οι πόλεις ανταγωνίζονται πλέον όχι μόνο για επενδύσεις, αλλά και για το ποια θα αποτελέσει τον πιο ελκυστικό τόπο διαβίωσης.
