Του Jiten Vyas, Chief Commercial Officer και Επικεφαλής Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της VFS Global
Η αναμενόμενη ένταξη της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από ένα τεχνικό ορόσημο. Συνιστά δοκιμασία ανταγωνιστικότητας, εμπιστοσύνης και ετοιμότητας. Για μια νησιωτική οικονομία, η Σένγκεν αφορά πρωτίστως την πρόσβαση: πόσο εύκολα μπορούν οι άνθρωποι να ταξιδεύουν προς την Κύπρο, πόσο ελεύθερα μπορούν οι Κύπριοι να μετακινούνται εντός της Ευρώπης και πόσο αποτελεσματικά μπορεί η χώρα να εδραιωθεί ως περιφερειακός κόμβος για τον τουρισμό, τις υπηρεσίες, τις επενδύσεις, την εκπαίδευση και τις επιχειρήσεις.
Οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι η Κύπρος βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στη συμμετοχή της στη Ζώνη Σένγκεν. Η έκθεση State of Schengen 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αξιολογεί θετικά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και αναγνωρίζει την ένταξη της Κύπρου ως προτεραιότητα για την περίοδο 2026-2027. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημη ημερομηνία ένταξης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η Κύπρος θα αξιοποιήσει την ένταξη για να ενισχύσει τα συστήματα που καθιστούν την κινητικότητα ασφαλή, αποτελεσματική και οικονομικά ουσιαστική.
Η οικονομική λογική είναι σαφής. Η Κύπρος θα καταστεί ευκολότερη επιλογή και ευκολότερος προορισμός σύνδεσης. Ο τουρισμός αποτελεί ήδη έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας. Το 2025 οι αφίξεις τουριστών ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 4,5 εκατομμύρια, ενώ τα έσοδα ανήλθαν στο ιστορικό υψηλό των 3,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 15,2% σε σύγκριση με το 2024. Η ένταξη στη Σένγκεν δεν θα δημιουργήσει από μόνη της νέα ζήτηση, θα καταστήσει όμως την Κύπρο ευκολότερο προορισμό προς ένταξη σε ευρύτερα ευρωπαϊκά ταξιδιωτικά δρομολόγια, ιδιαίτερα για επισκέπτες από τρίτες χώρες που ήδη υποβάλλουν αίτηση για θεώρηση Σένγκεν προκειμένου να επισκεφθούν πολλαπλούς προορισμούς στο ίδιο ταξίδι.
Οι προοπτικές όμως δεν περιορίζονται μόνο στον τουρισμό. Επεκτείνονται στα συνέδρια, στις επαγγελματικές υπηρεσίες, στην εκπαίδευση, στον ιατρικό τουρισμό, στις οικογενειακές επισκέψεις, στις επενδύσεις και στη φιλοξενία περιφερειακών κεντρικών γραφείων επιχειρήσεων. Για τους Κύπριους πολίτες και τους κατοίκους της χώρας, η συμμετοχή στη Σένγκεν σημαίνει επίσης ομαλότερες μετακινήσεις, λιγότερους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα – πρακτικά οφέλη που ενισχύουν την ευκολία, τη βεβαιότητα, την εναρμόνιση με άλλες χώρες και την ανταγωνιστικότητα.
Η ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν δεν θα δημιουργήσει αυτομάτως οικονομική ανάπτυξη, τουρισμό ή επενδύσεις. Η πραγματική της αξία έγκειται στη μείωση των εμποδίων εκεί όπου οι χώρες ανταγωνίζονται για επισκέπτες, κεφάλαια, ανθρώπινο δυναμικό και διεθνή σημασία, ενισχύοντας τα ήδη υφιστάμενα πλεονεκτήματα της Κύπρου ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως οικονομίας υπηρεσιών, ως τουριστικού προορισμού και ως περιφερειακής γέφυρας.
Γι’ αυτό ακριβώς η λιγότερο ορατή υποδομή της κινητικότητας έχει τόσο μεγάλη σημασία. Η λειτουργία της Σένγκεν βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Κάθε κράτος μέλος πρέπει να έχει τη βεβαιότητα ότι τα υπόλοιπα μπορούν να ταυτοποιούν τους αιτητές, να επαληθεύουν τα δικαιολογητικά, να ανταλλάσσουν πληροφορίες με ασφαλή τρόπο και να διαχειρίζονται την κινητικότητα με συνέπεια, πριν οι ταξιδιώτες εισέλθουν στον κοινό χώρο της ζώνης.
Για την Κύπρο, συνεπώς, η ένταξη δεν αφορά μόνο την πολιτική έγκριση ή τη νομική εναρμόνιση, αλλά και την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την πλήρη ενσωμάτωση στα πρότυπα ασφαλείας της Ζώνης Σένγκεν. Το διοικητικό αυτό επίπεδο συχνά παραβλέπεται, ωστόσο είναι καθοριστικής σημασίας για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί στην πράξη η Σένγκεν.
Τα κράτη μέλη χρειάζονται συστήματα που να μπορούν να διαχειρίζονται τα ραντεβού, να συλλέγουν βιομετρικά δεδομένα, να καταχωρίζουν τα στοιχεία των αιτητών, να ψηφιοποιούν τα έγγραφα, να καθοδηγούν τους αιτητές και να διαβιβάζουν τους φακέλους με ασφαλή τρόπο, διατηρώντας παράλληλα την αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους ως προς τη λήψη αποφάσεων για τη χορήγηση θεωρήσεων.
Από την εμπειρία μου, οι λειτουργίες αυτές είναι πιο αποτελεσματικές όταν ενισχύουν – και όχι όταν υποκαθιστούν – τον ρόλο των δημόσιων αρχών. Οι εξωτερικοί πάροχοι υπηρεσιών ήδη υποστηρίζουν τις διαδικασίες έκδοσης θεωρήσεων των κυβερνήσεων της Ζώνης Σένγκεν. Μέσα από το έργο μας στη VFS Global αποτελούμε αξιόπιστο πάροχο υπηρεσιών για 25 κράτη μέλη της Ζώνης Σένγκεν της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που καταδεικνύει τον βαθμό στον οποίο η επαγγελματική, κατάλληλα εποπτευόμενη διοικητική υποστήριξη έχει καταστεί αναπόσπαστο χαρακτηριστικό του συστήματος θεωρήσεων Σένγκεν κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Η επαγγελματική, σωστά εποπτευόμενη διοικητική υποστήριξη έχει πλέον καθιερωθεί ως αναπόσπαστο στοιχείο του συστήματος θεωρήσεων Σένγκεν κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Στην πράξη, η υποδομή και η εμπειρία της κινητικότητας ξεκινούν πολύ πριν ο ταξιδιώτης φθάσει στα σύνορα. Η σαφής ψηφιοποίηση των εγγράφων, η αξιόπιστη συλλογή βιομετρικών δεδομένων, η δομημένη καταχώριση των στοιχείων των αιτητών και η ασφαλής διαβίβαση των σχετικών φακέλων παρέχουν στις αρμόδιες αρχές πληρέστερες και ποιοτικότερες αιτήσεις, μειώνουν τις διοικητικές τριβές και συμβάλλουν σε μια πιο προβλέψιμη διαδικασία τόσο για τους ταξιδιώτες όσο και για το κράτος.
Από τον Μάιο, η λειτουργία του Κέντρου Υποβολής Αιτήσεων Θεώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ερεβάν της Αρμενίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Η Αρμενία έχει στρατηγική σημασία για τις προξενικές δραστηριότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς αναμένεται να υποβληθούν περίπου 20.000 αιτήσεις μέσα σε διάστημα έξι μηνών. Μετά τη μετάβαση από τον προηγούμενο πάροχο υπηρεσιών, η VFS Global εισήγαγε, μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, διαδικασίες συλλογής βιομετρικών δεδομένων, καταχώρισης στοιχείων και ψηφιοποίησης εγγράφων – διοικητικές λειτουργίες που υποστηρίζουν, χωρίς να υποκαθιστούν, τη λήψη αποφάσεων από το κράτος και καθιστούν τη διαδικασία υποβολής αίτησης θεώρησης πιο φιλική προς τον αιτητή, στο πλαίσιο ενός πλήρως ρυθμιζόμενου και συμβατού με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρησιακού μοντέλου.
Το ζητούμενο δεν είναι ότι μία μόνο αγορά καθορίζει την ετοιμότητα της Κύπρου για ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν. Αντιθέτως, αναδεικνύεται ότι οι ψηφιακές, τυποποιημένες και κλιμακούμενες προξενικές υπηρεσίες αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, καθώς τα συστήματα διεθνούς κινητικότητας γίνονται ολοένα και πιο διασυνδεδεμένα. Παράλληλα, καθίσταται σαφές ότι η επιλογή του κατάλληλου εξωτερικού παρόχου υπηρεσιών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της πορείας μιας χώρας προς την ενσωμάτωσή της στη Ζώνη Σένγκεν. Καθώς η Κύπρος προχωρεί προς την ένταξή της, οι αυστηρές, διεξοδικές και προσανατολισμένες στην ποιότητα και την εμπειρία διαδικασίες προμηθειών θα πρέπει να θεωρούνται βέλτιστη πρακτική για την επιλογή οποιουδήποτε εξωτερικού συνεργάτη.
Η επιτυχία της ένταξης της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν δεν θα κριθεί μόνο από την ημερομηνία κατά την οποία η χώρα θα εισέλθει στον χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, αλλά και από το επίπεδο εμπιστοσύνης, συνέπειας και ευκολίας με το οποίο θα πραγματοποιούνται οι μετακινήσεις μετά την ένταξη.
Ισχυρότερες υποδομές στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας μπορούν να συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της ζήτησης, να υποστηρίξουν ασφαλείς ροές δεδομένων, να βελτιώσουν την εμπειρία των αιτητών και να αποδείξουν ότι η Κύπρος είναι σε θέση να λειτουργήσει αποτελεσματικά στο πλαίσιο της Ζώνης Σένγκεν από την πρώτη κιόλας ημέρα. Η ένταξη μπορεί να ανοίξει την πόρτα προς τον ευρωπαϊκό χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας· όμως τα συστήματα που υποστηρίζουν την κινητικότητα είναι εκείνα που θα καθορίσουν εάν η Κύπρος θα μετατρέψει αυτή την πρόσβαση σε ένα διατηρήσιμο και μακροπρόθεσμο οικονομικό πλεονέκτημα.
Ο Jiten Vyas είναι Chief Commercial Officer και Επικεφαλής Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της VFS Global.
Στη θέση αυτή είναι υπεύθυνος για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των στρατηγικών ανάπτυξης της εταιρείας, καθώς και για την περαιτέρω επέκταση των δραστηριοτήτων της σε επιχειρηματικούς τομείς υψηλών προοπτικών ανάπτυξης.
The post Κύπρος και Σένγκεν: Γιατί οι υποδομές της κινητικότητας είναι σήμερα πιο κρίσιμες από ποτέ appeared first on moneymatters.cy.
