Strategist Ai · AI Takeaways
- Ο Φίλιπ Λέιν της ΕΚΤ λέει ότι οι τιμές ενέργειας είναι υψηλότερες από το βασικό σενάριο, αλλά δεν έχουν ακόμη καταγραφεί ισχυρές δευτερογενείς πληθωριστικές επιδράσεις.
- Η ΕΚΤ εξετάζει παράλληλα την άνοδο των μακροπρόθεσμων επιτοκίων, η οποία μπορεί να επιβραδύνει την οικονομία.
- Η συνέντευξη δεν προαναγγέλλει συγκεκριμένη αύξηση ή μείωση επιτοκίων· η αξιολόγηση παραμένει εξαρτημένη από τα δεδομένα.
Η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας βρίσκει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπροστά σε δύο αντίρροπες δυνάμεις. Από τη μία, ακριβότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο μπορούν να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό. Από την άλλη, η άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων στις αγορές ήδη σφίγγει τη χρηματοδότηση και μπορεί να επιβραδύνει ανάπτυξη και τιμές. Γι’ αυτό η τελευταία τοποθέτηση του Φίλιπ Λέιν δεν είναι σήμα για μια προκαθορισμένη κίνηση στα επιτόκια.
Σε συνέντευξη στο ιταλικό πρακτορείο Ansa, που δημοσιεύθηκε από την ΕΚΤ στις 6 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας αναγνώρισε ότι η ενέργεια κοστίζει περισσότερο από όσο προέβλεπε το βασικό σενάριο. Πρόσθεσε, όμως, ότι μέχρι στιγμής η ΕΚΤ δεν βλέπει πολύ ισχυρές δευτερογενείς επιδράσεις — τη μετάδοση, δηλαδή, του αρχικού ενεργειακού σοκ σε ένα ευρύτερο και πιο επίμονο κύμα τιμών και μισθών. Η συζήτηση έγινε την 1η Οκτωβρίου και δημοσιοποιήθηκε σήμερα.
Γιατί η τιμή του πετρελαίου δεν δίνει μόνη της την απόφαση
Η ΕΚΤ χρησιμοποιεί διαφορετικά σενάρια για τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά αυτά ενσωματώνουν και διαφορετικές υποθέσεις για τη διάρκεια του σοκ και τον βαθμό μετάδοσης στην υπόλοιπη οικονομία. Ο Λέιν προειδοποίησε ότι θα ήταν υπεραπλούστευση να κατατάξει κανείς την τρέχουσα συγκυρία αυτομάτως στο δυσμενές ή στο βασικό σενάριο. Η διαφορά δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια: αν η ενέργεια ακριβύνει προσωρινά αλλά δεν περάσει επίμονα σε άλλες τιμές, το δίλημμα της νομισματικής πολιτικής διαφέρει από ένα γενικευμένο πληθωριστικό επεισόδιο.
Ταυτόχρονα, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων έχουν ανέβει σε αρκετές οικονομίες. Κατά τον Λέιν, ιδιαίτερα όταν αυτή η αύξηση προέρχεται από παγκόσμιους παράγοντες, περιορίζει την ευρωπαϊκή οικονομική δραστηριότητα και, αυτοτελώς, ασκεί καθοδική πίεση στον πληθωρισμό. Η ΕΚΤ θα συνεκτιμήσει λοιπόν ολόκληρες τις συνθήκες χρηματοδότησης, όχι μόνο το επιτόκιο πολιτικής που αποφασίζει η ίδια.
Το κυπριακό κανάλι: δάνεια, επιχειρήσεις, λογαριασμοί
Για την Κύπρο, η διάκριση αυτή έχει πρακτικό νόημα. Μια μεταβολή της πολιτικής της ΕΚΤ μπορεί να επηρεάσει τα επιτόκια που συνδέονται με κυμαινόμενα δάνεια, αλλά το κόστος νέου δανεισμού μπορεί να μεταβληθεί και μέσω των αγορών ομολόγων, των τραπεζικών περιθωρίων και της αξιολόγησης κινδύνου. Στο άλλο άκρο, νοικοκυριά και επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν απευθείας τις ενεργειακές δαπάνες. Δεν είναι ο ίδιος μηχανισμός ούτε συμβαίνουν όλα ταυτόχρονα.
Ο Λέιν συνέδεσε επίσης την παγκόσμια άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων με τη μεγάλη επενδυτική ώθηση στην τεχνητή νοημοσύνη στις ΗΠΑ και τη χρηματοδότησή της μέσω χρέους. Πρόκειται για δική του ανάλυση ενός διεθνούς παράγοντα, όχι για ανακοίνωση αλλαγής της στάσης της ΕΚΤ απέναντι στην AI. Για την Ευρώπη, το ερώτημα είναι αν το εξωτερικό αυτό κόστος κεφαλαίου θα περιορίσει ιδιωτικές επενδύσεις την ώρα που η ενέργεια παραμένει ακριβή.
Η τράπεζα θα εξετάσει τις έρευνες τραπεζικού δανεισμού, τα στοιχεία επιχειρήσεων, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη πριν από τις επόμενες αποφάσεις. Ο Λέιν τόνισε επίσης ότι η δημοσιονομική στήριξη προς τα χαμηλά εισοδήματα πρέπει να είναι στοχευμένη, επειδή μια οριζόντια επέκταση της ζήτησης δυσχεραίνει την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2%. Το μήνυμα δεν είναι ότι τα επιτόκια «σίγουρα ανεβαίνουν» ή «σίγουρα πέφτουν», αλλά ότι οι κίνδυνοι κινούνται ταυτόχρονα προς διαφορετικές κατευθύνσεις.
Κεντρική φωτογραφία αρχείου: χαρτονομίσματα και κέρματα ευρώ, 12 Ιανουαρίου 2025. Willfried Wende / Pexels.
