Πραγματικότητες που παραγνωρίζονται σε σχέση με την αδειοδότηση της ανάπτυξης από τους ΕΟΑ

Διατυπώνεται συχνά η άποψη – άλλοτε ευθέως και άλλοτε εμμέσως αλλά με προφανείς υπαινιγμούς – ότι οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης, δύο χρόνια μετά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης, δεν έχουν επιτύχει το επιθυμητό επίπεδο απόδοσης στον τομέα της αδειοδότησης. Τα στοιχεία, όμως, δεν επιβεβαιώνουν αυτόν τον ισχυρισμό. Αντίθετα, τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας καταγράφουν μια ιδιαίτερα θετική και ενθαρρυντική εικόνα.

Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τον ΕΟΑ Λευκωσίας, το 2025 εξέδωσε συνολικά 3.170 οικοδομικές άδειες, αριθμό που αποτελεί μία από τις υψηλότερες επιδόσεις της τελευταίας δεκαετίας και αποτυπώνει τη σημαντική πρόοδο που είχε επιτευχθεί μόλις ενάμιση χρόνο μετά την λειτουργία του. Επίσης, σε παγκύπρια κλίμακα το πρώτο τρίμηνο του 2026 παρατηρείται 44.1% αύξηση στον αριθμό των αδειών που εκδόθηκαν σε σχέση με το αντίστοιχο πρώτο τρίμηνο του 2025. Συνεχής ανοδική τάση καταγράφεται και στην έκδοση πολεοδομικών αδειών, γεγονός που επιβεβαιώνει τη συνολική βελτίωση της αδειοδοτικής δραστηριότητας.

Η ίδια θετική εικόνα αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Διεύθυνσης Αδειοδότησης της Ανάπτυξης του ΕΟΑ Λευκωσίας. Τον Ιούλιο του 2024, δηλαδή τον πρώτο μήνα λειτουργίας του Οργανισμού, εκδόθηκαν 177 πολεοδομικές και 39 οικοδομικές άδειες. Δύο χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2026, εκδόθηκαν 544 πολεοδομικές και 986 οικοδομικές άδειες. Επίσης, την περίοδο από 1η Αυγούστου 2025 μέχρι 31 Ιουλίου 2026 υποβλήθηκαν 4.956 έγκυρες πολεοδομικές και 8.151 έγκυρες οικοδομικές άδειες και συναφή αιτήματα (όπως πιστά αντίγραφα, παρατάσεις ισχύος αδειών κλπ). Εκδόθηκαν συνολικά 5.854 πολεοδομικές και 11.253 οικοδομικές άδειες. Αυτό καταδεικνύει ρυθμό έκδοσης αδειών, 118% για πολεοδομικές και 138% για άδειες οικοδομής. Αυτό σημαίνει ότι ο ΕΟΑ Λευκωσίας εκδίδει πλέον περισσότερες άδειες από όσες αιτήσεις παραλαμβάνει, μειώνοντας τις εκκρεμότητες του παρελθόντος.

Προβλήματα και δυσλειτουργίες

Η πιο πάνω απόδοση καθίσταται ακόμη πιο σημαντική, αν ληφθούν υπόψη οι συνθήκες μέσα στις οποίες οι πέντε ΕΟΑ κλήθηκαν να αναλάβουν τον ρόλο των δεκάδων αδειοδοτικών Αρχών που υπήρχαν πριν από τη μεταρρύθμιση:

Έχουν, για παράδειγμα, συνυπολογιστεί στην αξιολόγηση των ισχυριζόμενων καθυστερήσεων;

• Ο βαθμός δυσκολίας δημιουργίας ενός νέου Οργανισμού και μιας εντελώς νέας Διεύθυνσης, από τη συνένωση 12 διαφορετικών Πολεοδομικών και Οικοδομικών Αρχών, οι οποίες λειτουργούσαν για δεκαετίες με πολύ διαφορετικές μεθοδολογίες και εργασιακές κουλτούρες;
• Ότι, βάσει των προβλεπόμενων από το νόμο διαδικασιών έγκρισης δομών, προϋπολογισμών και προκηρύξεων των προσλήψεων, το συντομότερο που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί η στελέχωση της Διεύθυνσης ήταν δύο χρόνια;
• Τα σοβαρά προβλήματα και η δυσλειτουργικότητα του μηχανογραφικού συστήματος Ιππόδαμος, το οποίο παραλάβαμε χωρίς μεταβατική, δοκιμαστική περίοδο (πιλοτική φάση), με πολλά λειτουργικά προβλήματα και ιδιαίτερα αργές ταχύτητες τουλάχιστον τους πρώτους 12 μήνες;
• Η απόφαση για μεταφορά χιλιάδων εκκρεμουσών και αρκετών εξ αυτών προβληματικών αιτήσεων στους ΕΟΑ, η οποία αποτέλεσε απόφαση της τελευταίας στιγμής και έγινε χωρίς οποιοδήποτε προγραμματισμό;
• Το γεγονός ότι τα Προσωρινά Συντονιστικά Συμβούλια δεν έτυχαν της αναγκαίας οικονομικής στήριξης για τη δημιουργία γραφειακών χώρων, την προμήθεια του απαιτούμενου εξοπλισμού κ.ά.;
• Η επιβάρυνση που προκλήθηκε στις διευθύνσεις αδειοδότησης των ΕΟΑ από διάφορα νέα σχέδια της Κυβέρνησης, τα οποία ανακοινώθηκαν κατά την πρώτη δυσκολότερη και πλέον ευάλωτη περίοδο των νέων οργανισμών, όπως για παράδειγμα το «Φωτοβολταϊκά για Όλους»;

Ανάγκη ολοκλήρωσης της μεταρρύθμισης της αδειοδότησης της ανάπτυξης

Την ίδια ώρα η μεταρρύθμιση της αδειοδότησης της ανάπτυξης δεν έχει ολοκληρωθεί. Εκκρεμούν ακόμη θεμελιώδεις υποχρεώσεις από πλευράς κράτους οι οποίες όταν υλοποιηθούν θα διευκολύνουν σημαντικά το έργο και κατ’ επέκταση την απόδοση των διευθύνσεων αδειοδότησης.

Αυτές είναι οι ακόλουθες:

• Αναβάθμιση του λογισμικού Ιππόδαμος.
• Ενσωμάτωση όλων των διαβουλεύσεων εντός του λογισμικού Ιππόδαμος που δυστυχώς μέχρι σήμερα και παρά τις οδηγίες και εξαγγελίες περί του αντιθέτου τα πλείστα τμήματα των αρμοδίων υπουργείων από τα οποία απαιτείται διαβούλευση κατά την διάρκεια της διαδικασίας αδειοδότησης δεν χρησιμοποιούν το λογισμικό.
• Ένταξη όλων των εργασιών/διαδικασιών, που σήμερα εκτελούνται εκτός λογισμικού Ιππόδαμος, εντός του μηχανογραφημένου συστήματος.
• Ψηφιοποίηση των φυσικών φακέλων των υφιστάμενων αδειών, και
• Ενοποίηση της αδειοδότησης των διατηρητέων κάτω από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεων (ΤΠΟ).

Περισσότερη διαφάνεια

Ο Επαρχιακός Οργανισμός Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας έθεσε πρόσφατα σε λειτουργία τη νέα σελίδα στατιστικών στοιχείων για την Αδειοδότηση της Ανάπτυξης στην επαρχία (https://ndlgo.org.cy/monthlypermitsresults/). Με αυτό τον τρόπο ενισχύουμε τη διαφάνεια και παρέχουμε ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση για την πορεία της αδειοδότησης στην επαρχία, με αναλυτικά και επικαιροποιημένα στοιχεία για τις υποβληθείσες αιτήσεις, τις εκδοθείσες άδειες, τις αιτήσεις ταχείας αδειοδότησης, καθώς και τα υπόλοιπα συναφή με την αδειοδότηση αιτήματα που διεκπεραιώνει ο Οργανισμός.

Η διαφάνεια και η αξιολόγηση της πορείας της αδειοδότησης θα πρέπει να αποτελούν κοινή πρακτική για όλες τις αδειοδοτικές Αρχές, περιλαμβανομένου του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Η μεταρρύθμιση είναι ένα συλλογικό εγχείρημα και η επίτευξη των στόχων της προϋποθέτει τη δημοσιοποίηση συγκρίσιμων και αξιόπιστων δεδομένων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

*Πρόεδρος Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας.