Ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού προτύπου αποταμίευσης προτείνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), απαντώντας θετικά στο κατά πόσο μπορούν οι αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων να μετατραπούν σε μοχλό ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Σε πρόσφατο άρθρο της, η ΕΚΤ κρούει τον κώδωνα για την ανάγκη ενεργοποίησης των λιανικών αποταμιεύσεων, ώστε να διοχετευθούν προς τις κεφαλαιαγορές της ΕΕ.
Με στόχο τη στήριξη των επενδύσεων, την ενίσχυση των επιχειρήσεων και την επίτευξη στρατηγικών στόχων, όπως η πράσινη μετάβαση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η Τράπεζα προτείνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική που συνδυάζει επενδυτικά κριτήρια, φορολογικά κίνητρα και διασυνοριακή πρόσβαση.
Στο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο blog της ΕΚΤ, οι συντάκτες αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη να κατευθυνθούν οι λιανικές αποταμιεύσεις προς τις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, με σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων και τη χρηματοδότηση των στρατηγικών στόχων της ΕΕ.
Η πρόταση επικεντρώνεται στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού προτύπου αποταμίευσης, δηλαδή μιας τυποποιημένης δέσμης επενδυτικών προϊόντων που θα είναι προσβάσιμα στους πολίτες της Ένωσης και πιθανώς θα συνοδεύονται από φορολογικά κίνητρα.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ένα τέτοιο πρότυπο θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών στις κεφαλαιαγορές, προσφέροντας τους καλύτερες αποδόσεις σε σχέση με τις παραδοσιακές τραπεζικές καταθέσεις και παράλληλα διοχετεύοντας κεφάλαια σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Η ΕΕ διαθέτει ήδη πάνω από 50.000 επενδυτικά ταμεία, ωστόσο τα περισσότερα χαμηλού κόστους προϊόντα έχουν επίκεντρο την παγκόσμια ή αμερικανική αγορά, γεγονός που θέτει το δίλημμα πώς να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στη μέγιστη απόδοση για τον αποταμιευτή και στην υποστήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η πρόταση της ΕΚΤ περιλαμβάνει συνδυασμό κριτηρίων επιλογής, όπως χαμηλό κόστος επένδυσης (κάτω του 0,5%) και ελάχιστο ποσοστό επένδυσης (π.χ. 20%) σε εταιρείες εντός της ΕΕ.
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται δείχνουν ότι ταμεία που πληρούν αυτά τα κριτήρια ήδη επενδύουν κατά 75% περίπου εντός της Ένωσης, καλύπτοντας και στρατηγικούς τομείς όπως η τεχνολογία.
Επιπλέον, οι εν λόγω επενδύσεις έχουν αποφέρει μέσες ετήσιες αποδόσεις 6% την τελευταία δεκαετία – πολύ υψηλότερες από τις τραπεζικές καταθέσεις.
Η ΕΚΤ τονίζει επίσης την ανάγκη για βελτίωση της χρηματοοικονομικής παιδείας των πολιτών, ώστε να μπορούν να αξιολογούν τις επενδυτικές επιλογές και να επωφελούνται μακροπρόθεσμα.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται η σημασία διασυνοριακής προσβασιμότητας, καθώς τα περισσότερα προϊόντα σήμερα διατίθενται μόνο σε λίγα κράτη μέλη.
Τέλος, το άρθρο επισημαίνει ότι για την επιτυχία του προτύπου είναι κρίσιμο να συνοδευτεί από συντονισμένα φορολογικά κίνητρα και την άρση των εμποδίων στην εσωτερική αγορά κεφαλαίων.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι ένα τέτοιο σχέδιο μπορεί να ωφελήσει τόσο τους αποταμιευτές όσο και την ευρωπαϊκή οικονομία, συμβάλλοντας στη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, της ψηφιοποίησης και της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
