Σοβαρές παραλείψεις, χαλαρή εποπτεία και «μαύρες τρύπες» στα δημόσια έσοδα καταγράφει η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τη φορολογική μεταχείριση 11 εταιρειών που διαχειρίζονται κέντρα αναψυχής και εστίασης στην περιοχή Μακένζυ Λάρνακας, με βάση κατάσταση που εξασφαλίστηκε από το Υφυπουργείου Τουρισμού το 2023.
Η έκθεση κάνει λόγο για χαλαρή προσέγγιση του Τμήματος Φορολογίας (ΤΦ) απέναντι στις επιχειρήσεις αυτές, παρότι υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις φοροδιαφυγής και «βεβαρυμμένο ιστορικό». Χαρακτηριστικά, σε συγκεκριμένη εταιρεία που είχε καταγγελθεί για μη έκδοση αποδείξεων και ύπαρξη “μαύρου τσαντακιού” με μετρητά δίπλα από το νόμιμο ταμείο, καθώς και διακοπή ρεύματος στις 4:45 π.μ. κατά τον έλεγχο εκτύπωσης ημερήσιων εισπράξεων, δεν ακολούθησαν στοχευμένοι ή ουσιαστικοί έλεγχοι, ούτε εμπλοκή της Μονάδας Διερευνήσεων Φορολογικής Απάτης (ΜΔΦΑ).
Παρά τα ευρήματα, η πλειονότητα των εταιρειών φορολογήθηκε «με βάση τη δήλωση» έως και το 2021, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, ενώ καταγράφηκαν περιπτώσεις όπου εξαντλήθηκε η νόμιμη προθεσμία, στερώντας από το κράτος τη δυνατότητα επιβολής πρόσθετων φορολογιών.
Σύμφωνα με την έκθεση, δεν ελέγχθηκαν εταιρείες των οποίων οι οικονομικές καταστάσεις έφεραν γνώμη ελεγκτών με «επιφύλαξη» ή «έμφαση θέματος».
Επίσης, δηλώθηκαν υψηλές και μεταβαλλόμενες δαπάνες διαχείρισης/προσωπικού χωρίς τεκμηριωμένη αντιπαραβολή καθώς και επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες, χωρίς τον αναλογικό περιορισμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο αποδοχής εκπιπτόμενων εξόδων, χωρίς έλεγχο.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε ακόμη μεγάλο αριθμό συναυλιών γνωστών καλλιτεχνών τα έτη 2022–2023, χωρίς τις αντίστοιχες αποδόσεις φόρου καλλιτεχνών ή ΦΠΑ, καθώς και ελλιπή μητρώα εκδηλώσεων και απουσία ροής πληροφόρησης προς το ΤΦ, «κατά παράβαση του σχετικού Διατάγματος ΦΠΑ 2019».
Επιπρόσθετα, το ΤΦ φέρεται να υπολόγισε ΦΠΑ “κατ’ εκτίμηση” με συντηρητικές παραδοχές, αποκλείοντας από τους υπολογισμούς εκδηλώσεις με μεγάλη προσέλευση, γεγονός που, όπως επισημαίνεται, «ενδεχομένως υποτίμησε τις οφειλές της εταιρείας».
Ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου σημειώνει ότι παρατηρήθηκε καθυστέρηση πέραν των τριών ετών στην προσαρμογή του Τμήματος στη νομολογία για τον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες εστίασης και ανομοιόμορφη εφαρμογή του συντελεστή μεταξύ ομοειδών επιχειρήσεων, γεγονός που «δημιούργησε συνθήκες άνισου ανταγωνισμού».
Η έκθεση καλεί το Τμήμα Φορολογίας να δώσει προτεραιότητα σε στοχευμένους ελέγχους βάσει αξιολόγησης κινδύνου, να ενισχύσει τη συνεργασία με τη ΜΔΦΑ και να θεσπίσει μηχανισμούς έγκαιρης ευθυγράμμισης με τη νομολογία, ώστε να περιοριστεί «ο κίνδυνος απώλειας σημαντικών φορολογικών εσόδων για το κράτος».
«Η επικείμενη φορολογική μεταρρύθμιση θα πρέπει να δώσει τα απαραίτητα εργαλεία στο ΤΦ ώστε να μπορέσει με αποτελεσματικότητα και αυστηρότητα να εφαρμόσει το νόμο και να πατάξει στο μέγιστο δυνατό βαθμό τη φοροδιαφυγή», αναφέρει ο Γενικός Ελεγκτής.
Τέλος, αναφέρεται πως σύμφωνα με ενημέρωση από το Υφυπουργείο Τουρισμού, κανένα από τα υπό εξέταση κέντρα του Μακένζυ δεν διαθέτει σχετική άδεια λειτουργίας — θέμα που, όπως σημειώνεται, δεν αποτέλεσε αντικείμενο του παρόντος ελέγχου.
