Strategist Ai · AI Takeaways
- Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου στην Κύπρο το 2024 ήταν 67,1% υψηλότερες από το 1990.
- Στην ΕΕ συνολικά οι εκπομπές ήταν 34,9% χαμηλότερες από το 1990.
- Σε σύγκριση με τη δική της κορύφωση του 2008, η Κύπρος είχε μειώσει τις εκπομπές κατά 5,5%.
Η Κύπρος είχε το 2024 εκπομπές αερίων θερμοκηπίου 67,1% υψηλότερες από το επίπεδο του 1990, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά τις είχε μειώσει κατά 34,9%. Η σύγκριση, στα νέα περιφερειακά στοιχεία της Eurostat, αναδεικνύει ένα μακροχρόνιο χάσμα στην πορεία απανθρακοποίησης. Δεν πρόκειται για μέτρηση του σημερινού μήνα ούτε για πρόβλεψη του 2026.
Οι δύο μεταβολές έχουν κοινό έτος βάσης και συνεπώς είναι συγκρίσιμες ως προς την κατεύθυνση. Δεν σημαίνουν όμως ότι η Κύπρος δεν έκανε καμία πρόοδο. Η Eurostat καταγράφει ότι από την κορύφωση των κυπριακών εκπομπών το 2008 έως το 2024 σημειώθηκε μείωση 5,5%. Η πτώση από ένα υψηλό σημείο και η άνοδος σε σχέση με το 1990 μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα.
Τι δείχνει η απόσταση από την Ευρώπη
Η διαφορά της ποσοστιαίας μεταβολής Κύπρου και ΕΕ υπερβαίνει τις 102 ποσοστιαίες μονάδες. Είναι ένδειξη διαφορετικής ιστορικής αφετηρίας και δομής της οικονομίας, όχι μέτρο της σημερινής κατά κεφαλήν επιβάρυνσης. Για να αξιολογηθεί η τρέχουσα απόδοση χρειάζονται επίσης απόλυτοι τόνοι εκπομπών, πληθυσμός, το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, καύσιμα στις μεταφορές και η πορεία ανά κλάδο.
Για την Κύπρο, η μετάβαση συνδέεται με τρεις πολύ πρακτικές αποφάσεις: την παραγωγή ηλεκτρισμού, την αποθήκευση ενέργειας και τις μετακινήσεις. Οι αριθμοί της Eurostat δεν αποδίδουν μόνοι τους την αύξηση σε μια συγκεκριμένη κυβέρνηση ή ένα μεμονωμένο έργο. Δείχνουν όμως το μέγεθος της διαρθρωτικής αλλαγής που απαιτείται για να πλησιάσει η χώρα την ευρωπαϊκή τάση, ενώ η οικονομία και ο πληθυσμός της έχουν μεταβληθεί επί τρεις δεκαετίες.
Και η πίεση από την ξηρασία
Στο ίδιο στατιστικό υλικό, η Eurostat αναφέρει ότι το 2024 η παραγωγικότητα της βλάστησης επηρεάστηκε από ξηρασία σε έκταση που αντιστοιχούσε σε περίπου 13% της χερσαίας επιφάνειας της Κύπρου. Ο δείκτης συγκρίνει τη βλάστηση με το υπόβαθρο της περιόδου 2000–2020 και τη συνδέει με έλλειμμα υγρασίας στο έδαφος. Δεν σημαίνει ότι μόνο το 13% της χώρας αντιμετώπισε ξηρασία ή ότι πρόκειται για την τρέχουσα εικόνα των φραγμάτων.
Η πολιτική ανάγνωση των στοιχείων είναι συνεπώς συγκεκριμένη: η μικρή βελτίωση από την κορύφωση του 2008 δεν αρκεί για να κλείσει το χάσμα με τον ευρωπαϊκό μακροχρόνιο ρυθμό, ενώ η κλιματική πίεση έχει ήδη μετρήσιμες επιπτώσεις. Η αξιολόγηση των επόμενων μέτρων θα πρέπει να γίνεται με ετήσιες μετρήσεις ανά τομέα και πραγματική μείωση εκπομπών, όχι μόνο με στόχους σε στρατηγικά έγγραφα.