Εκλογικός σεισμός στη Γερμανία: AfD 44,5%, CDU 18,5% στη Σαξονία-Άνχαλτ στα exit polls

Μεγάλη πολιτική ανατροπή στη Σαξονία-Άνχαλτ δείχνει η πρώτη πρόβλεψη της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD: η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) φθάνει στο 44,5%, αφήνοντας τη CDU του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς στο 18,5%. Η απόσταση των 26 ποσοστιαίων μονάδων μετατρέπει την κρατιδιακή κάλπη σε σοβαρή πολιτική δοκιμασία για το Βερολίνο.

Τα ποσοστά προέρχονται από την πρόβλεψη της ARD και του ινστιτούτου infratest dimap, που ανακοινώθηκε στις 18:00 ώρα Γερμανίας, 19:00 ώρα Κύπρου, την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου. Δεν αποτελούν τελικό αποτέλεσμα καταμέτρησης και δεν επιβεβαιώνουν από μόνα τους ότι η AfD μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Η εικόνα των κομμάτων στο exit poll

Στην ίδια πρόβλεψη, η Αριστερά (Die Linke) βρίσκεται στο 9,5%, οι Πράσινοι στο 9% και οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) στο 8%. Το BSW τοποθετείται ακριβώς στο κρίσιμο 5%, ενώ οι Φιλελεύθεροι (FDP), με 2%, εμφανίζονται εκτός του κρατιδιακού κοινοβουλίου.

Η σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές αποτυπώνει το μέγεθος της μεταβολής. Το 2021, η CDU είχε συγκεντρώσει 37,1% και η AfD 20,8%, σύμφωνα με τα επίσημα εκλογικά στοιχεία. Αν επιβεβαιωθεί η αποψινή εικόνα, η CDU θα έχει χάσει περίπου τη μισή εκλογική της δύναμη, ενώ η AfD θα έχει υπερδιπλασιάσει το ποσοστό της. Πρόκειται για σύγκριση κρατιδιακών εκλογών, όχι για εθνικό εκλογικό αποτέλεσμα.

Γιατί το 44,5% δεν απαντά ακόμη ποιος θα κυβερνήσει

Το ζητούμενο για τον υποψήφιο της AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, είναι η πλειοψηφία των εδρών, όχι απλώς η πρώτη θέση σε ψήφους. Η κοινοβουλευτική αριθμητική επηρεάζεται και από το ποια μικρότερα κόμματα περνούν το όριο του 5%. Γι’ αυτό η οριακή εικόνα του BSW έχει σημασία πέρα από τη δική του εκπροσώπηση.

Όπως εξηγεί η ανάλυση της ARD για τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης, το αδιέξοδο δεν είναι μόνο αριθμητικό. Η άρνηση συνεργασίας με την AfD από τους βασικούς πολιτικούς της αντιπάλους, η λεγόμενη «Brandmauer», περιορίζει τις διαθέσιμες συμμαχίες. Παράλληλα, μια εναλλακτική κυβέρνηση με κορμό τη CDU θα μπορούσε να χρειαστεί στήριξη της Αριστεράς, επιλογή που συναντά αντιστάσεις μέσα στους Χριστιανοδημοκράτες.

Το μήνυμα για τον Μερτς και η επόμενη ημέρα

Ο Ζίγκμουντ υποστήριξε ότι το κόμμα του έγραψε ιστορία, όπως μεταδίδει το Associated Press. Η πολιτική σημασία για τον Μερτς είναι προφανής: μια τόσο μεγάλη υποχώρηση της CDU σε κρατίδιο όπου διατηρεί επί χρόνια την ηγεσία αυξάνει την πίεση προς το κόμμα του. Δεν αλλάζει, όμως, αυτομάτως την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Η ουσιαστική δοκιμασία αρχίζει μετά την εκλογική πρωτιά. Άλλο η καταγραφή μιας ισχυρής ψήφου διαμαρτυρίας και άλλο η συγκρότηση κυβέρνησης με σταθερή κοινοβουλευτική στήριξη. Για το γερμανικό πολιτικό σύστημα, το ερώτημα είναι αν μπορεί να προκύψει λειτουργική πλειοψηφία από ένα τόσο κατακερματισμένο κοινοβούλιο, χωρίς να ανατραπούν οι δεσμεύσεις των κομμάτων για τις συνεργασίες τους.

Το επόμενο ασφαλές σημείο αναφοράς είναι η καταμέτρηση και η κατανομή των εδρών. Η κρατιδιακή εκλογική αρχή παραπέμπει στην επίσημη πλατφόρμα αποτελεσμάτων για τις ενδιάμεσες καταμετρήσεις και το προσωρινό αποτέλεσμα της εκλογικής βραδιάς. Μέχρι να αποσαφηνιστούν αυτά τα δεδομένα, η πρωτιά της AfD στην πρόβλεψη και η δυνατότητά της να κυβερνήσει παραμένουν δύο διαφορετικά ζητήματα.