Η Γερμανία χάνει σήμερα σχεδόν 200.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας τον χρόνο, με την αποδυνάμωση να μην προέρχεται μόνο από τις μεγάλες ανακοινώσεις απολύσεων. Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι πολλές επιχειρήσεις έχουν σταματήσει να αντικαθιστούν εργαζομένους που συνταξιοδοτούνται ή αποχωρούν.
Η εξέλιξη αγγίζει τον πυρήνα του γερμανικού οικονομικού μοντέλου. Για δεκαετίες, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης στηρίχθηκε σε μια εξαγωγική βιομηχανία υψηλής τεχνογνωσίας, σχετικά φθηνή ενέργεια, ισχυρή ζήτηση από την Κίνα και ένα πυκνό δίκτυο μεσαίων προμηθευτών. Σήμερα, και οι τέσσερις αυτοί πυλώνες δοκιμάζονται ταυτόχρονα.
Η κρίση δεν φαίνεται μόνο στις μαζικές απολύσεις
Οι τίτλοι είναι ήδη εντυπωσιακοί. Η Volkswagen σχεδιάζει περικοπές άνω των 50.000 θέσεων παγκοσμίως. Η Porsche έχει ανακοινώσει νέο σχέδιο για 5.000 επιπλέον αποχωρήσεις, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στις 9.000. Στη χαλυβουργία HMK, η απώλεια 2.000 θέσεων αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα του προσωπικού.
Ωστόσο, η εικόνα των μεγάλων απολύσεων αποτυπώνει μόνο ένα μέρος της συρρίκνωσης. Σύμφωνα με στοιχεία της γερμανικής Υπηρεσίας Απασχόλησης, από τα τέλη του 2022 οι επιχειρήσεις δημιουργούν σταθερά λιγότερες θέσεις. Οι κενές θέσεις που αφήνει η φυσική αποχώρηση προσωπικού συχνά καταργούνται, με αποτέλεσμα η βιομηχανική απασχόληση να μειώνεται χωρίς μία θεαματική ανακοίνωση.
Ο ρυθμός συρρίκνωσης παραπέμπει στις πιο δύσκολες περιόδους της κρίσης του 2009 και της πανδημίας. Αυτή είναι και η ουσιαστική προειδοποίηση: η Γερμανία δεν αντιμετωπίζει μια προσωρινή διόρθωση σε έναν κλάδο, αλλά μια αλλαγή στη ζήτηση για βιομηχανική εργασία.
Ποιοι κλάδοι πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα
Το 70% των θέσεων που χάθηκαν το προηγούμενο έτος συγκεντρώθηκε στις μεταλλουργικές, ηλεκτρολογικές και χαλυβουργικές βιομηχανίες. Η αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται στην πιο δύσκολη θέση, έχοντας μειώσει το προσωπικό της κατά περίπου 13% από το 2018.
- Η μεταλλουργία καταγράφει μείωση θέσεων περίπου 11%.
- Ο μηχανολογικός τομέας υποχωρεί κατά περίπου 7%.
- Η αυτοκινητοβιομηχανία πιέζεται από την ηλεκτροκίνηση, τον κινεζικό ανταγωνισμό και τη χαμηλότερη αξιοποίηση των εργοστασίων.
- Οι ενεργοβόρες βιομηχανίες αντιμετωπίζουν υψηλότερο δομικό κόστος μετά την απώλεια της φθηνής ρωσικής ενέργειας.
Οι γερμανικές εταιρείες καλούνται να χρηματοδοτήσουν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση την ώρα που τα περιθώριά τους πιέζονται. Παράλληλα, η Κίνα δεν είναι πλέον μόνο μεγάλος πελάτης. Έχει εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό ανταγωνιστή στα ηλεκτρικά οχήματα, στις μπαταρίες, στα μηχανήματα και σε άλλες τεχνολογίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Γιατί η μη αντικατάσταση προσωπικού είναι κρίσιμο σήμα
Η μείωση μέσω φυσικών αποχωρήσεων είναι πιο αργή και λιγότερο ορατή από μια ομαδική απόλυση. Μπορεί, όμως, να αποδειχθεί πιο μόνιμη. Δείχνει ότι οι διοικήσεις δεν αναμένουν αρκετή ζήτηση ώστε να διατηρήσουν την υφιστάμενη παραγωγική δυναμικότητα ή ότι σχεδιάζουν να παράγουν περισσότερο με λιγότερους ανθρώπους.
Η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία, χωρίς να αποτελούν τη μοναδική αιτία. Όταν μια επιχείρηση δεν αντικαθιστά έναν έμπειρο τεχνίτη, περιορίζει όχι μόνο το μισθολογικό κόστος αλλά και τη μεταφορά τεχνογνωσίας στην επόμενη γενιά. Η μακροχρόνια συνέπεια μπορεί να είναι ένα μικρότερο βιομηχανικό οικοσύστημα με λιγότερους προμηθευτές και λιγότερες ευκαιρίες επαγγελματικής κατάρτισης.
Υπάρχουν, ωστόσο, πρώτα σημάδια βελτίωσης
Η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος του Ifo βελτιώθηκε τον Ιούλιο για τρίτο συνεχόμενο μήνα, στις 86,6 μονάδες, έπειτα από έρευνα σε περίπου 9.000 στελέχη. Παραμένει κάτω από τις 88,5 μονάδες του Φεβρουαρίου, αλλά δείχνει ότι η απαισιοδοξία δεν επιδεινώνεται με τον ίδιο ρυθμό.
Οι βιομηχανικές παραγγελίες, η παραγωγή, οι εξαγωγές και οι λιανικές πωλήσεις παρουσιάζουν ενδείξεις σταθεροποίησης. Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο παραγγελιών βρίσκεται σε υψηλό εννέα μηνών, ενώ τα βιβλία παραγγελιών έχουν ενισχυθεί αισθητά.
Η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς προωθεί πακέτο 34 μεταρρυθμίσεων, με ταχύτερες αδειοδοτήσεις, λιγότερες υποχρεώσεις τεκμηρίωσης και ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης. Οι δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές και άμυνα αρχίζουν επίσης να περνούν στην πραγματική οικονομία. Τον Μάιο, οι παραγγελίες για δημόσια κτίρια αυξήθηκαν πάνω από 27%, ενώ σε άλλες κατηγορίες έργων η άνοδος έφτασε το 40,4%.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Η γερμανική βιομηχανία αποτελεί βασικό πελάτη και επενδυτή για ολόκληρη την Ευρώπη. Η συρρίκνωσή της επηρεάζει προμηθευτές, μεταφορές, τράπεζες, εξαγωγές και δημόσια έσοδα πολύ πέρα από τα γερμανικά σύνορα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η σημερινή απώλεια θέσεων αποτελεί το αναγκαίο κόστος μιας παραγωγικής αναδιάρθρωσης ή την αρχή μιας μακρόχρονης αποβιομηχάνισης. Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την ενέργεια, την ταχύτητα των επενδύσεων, την πρόσβαση σε κεφάλαιο και το αν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μπορούν να ανταγωνιστούν τις ΗΠΑ και την Κίνα σε τεχνολογία και κλίμακα.
MoneyMatters View
Οι 200.000 θέσεις τον χρόνο δεν είναι απλώς μια στατιστική απασχόλησης. Είναι ένδειξη ότι το μοντέλο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η βιομηχανική ισχύς της Γερμανίας χρειάζεται επανεκκίνηση.
Τα καλύτερα στοιχεία για τις παραγγελίες προσφέρουν μια πρώτη ανάσα, αλλά δεν αρκούν. Η πραγματική ανάκαμψη θα φανεί όταν οι εταιρείες αρχίσουν ξανά να επενδύουν, να προσλαμβάνουν και να αντικαθιστούν το προσωπικό που αποχωρεί. Μέχρι τότε, η βελτίωση του κλίματος παραμένει θετικό σήμα, όχι απόδειξη ότι η κρίση έχει τελειώσει.
The post Γερμανία: Χάνονται 200.000 βιομηχανικές θέσεις τον χρόνο – Τι σπάει στο οικονομικό μοντέλο appeared first on moneymatters.cy.
