Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περνά σε νέα φάση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων στη νότια ακτή του Ιράν, με αναφορές για εκρήξεις στην περιοχή του Μπαντάρ Αμπάς και του Σιρίκ.
Η επιχείρηση εντάσσεται στη δεύτερη συνεχόμενη ημέρα αμερικανικών χτυπημάτων κοντά στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, με την Ουάσινγκτον να δηλώνει ότι στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα της Τεχεράνης να απειλεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Στο στόχαστρο φέρονται να βρέθηκαν παράκτια ραντάρ, θέσεις αντιπλοϊκών πυραύλων και συστήματα αεράμυνας, δηλαδή υποδομές που συνδέονται άμεσα με την ικανότητα του Ιράν να επιτηρεί, να παρενοχλεί ή να στοχοποιεί εμπορικά πλοία στον Κόλπο.
Η Ουάσινγκτον χτυπά την παράκτια αρχιτεκτονική του Ιράν
Το μήνυμα των ΗΠΑ είναι ότι η κρίση δεν αφορά μόνο μεμονωμένα περιστατικά στη θάλασσα, αλλά την ίδια την παράκτια στρατιωτική αρχιτεκτονική που επιτρέπει στην Τεχεράνη να ασκεί πίεση στο Ορμούζ. Η επιλογή στόχων κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, ένα από τα σημαντικότερα σημεία της ιρανικής παρουσίας στον Κόλπο, δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να πλήξει την ικανότητα ελέγχου της περιοχής από ξηρά και θάλασσα.
Οι αμερικανικές αναφορές συνδέουν τα πλήγματα με ιρανικές επιθέσεις σε τρία εμπορικά πλοία στο Ορμούζ. Η κλιμάκωση ακολουθεί προηγούμενο κύμα αμερικανικών χτυπημάτων, το οποίο φέρεται να περιλάμβανε πάνω από 80 στόχους, μεταξύ των οποίων συστήματα αεράμυνας, εγκαταστάσεις διοίκησης, ραντάρ και μέσα των Φρουρών της Επανάστασης.
Η νέα φάση είναι πιο επικίνδυνη γιατί μεταφέρει την αντιπαράθεση από την αποτροπή στη συστηματική φθορά των δυνατοτήτων του αντιπάλου. Αν η Τεχεράνη απαντήσει με νέα πλήγματα σε πλοία ή βάσεις των ΗΠΑ στον Κόλπο, το επεισόδιο μπορεί να εξελιχθεί από ναυτιλιακή κρίση σε περιφερειακή σύγκρουση.
Γιατί το Μπαντάρ Αμπάς και το Σιρίκ έχουν σημασία
Το Μπαντάρ Αμπάς δεν είναι απλώς ένα λιμάνι. Είναι κόμβος στρατιωτικής, εμπορικής και ναυτικής σημασίας για το Ιράν, με άμεση σύνδεση με το Ορμούζ και τη δυνατότητα επιτήρησης της κίνησης στον Κόλπο. Το Σιρίκ, ανατολικότερα στην ακτογραμμή, βρίσκεται επίσης σε σημείο που έχει σημασία για την επιτήρηση και την προβολή ισχύος προς τη θαλάσσια ζώνη.
Αυτό εξηγεί γιατί τα πλήγματα σε παράκτιες υποδομές έχουν μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος από ένα μεμονωμένο χτύπημα σε αποθήκη όπλων. Αφαιρούν από το Ιράν μέρος της ικανότητας να βλέπει, να στοχοποιεί και να απειλεί πλοία σε ένα πέρασμα από το οποίο εξαρτώνται κρίσιμες ενεργειακές ροές.
Η κρίση έχει ήδη αγγίξει τις αγορές. Οι τιμές του Brent κινήθηκαν ανοδικά κατά περίπου 5%, πάνω από τα 78 δολάρια το βαρέλι, ενώ αναφορές κάνουν λόγο για περίπου 6.000 ναυτικούς που παραμένουν εγκλωβισμένοι ή επηρεασμένοι από την κατάσταση στο Ορμούζ.
Το δίλημμα της Τεχεράνης
Η Τεχεράνη βρίσκεται μπροστά σε δύσκολη επιλογή. Αν περιορίσει τη δράση της, θα φανεί ότι υποχωρεί κάτω από αμερικανική πίεση. Αν συνεχίσει τις επιθέσεις ή επιχειρήσει να αυξήσει το κόστος για τη ναυσιπλοΐα, κινδυνεύει με νέα και πιθανώς ευρύτερα πλήγματα.
Η ένταση επεκτείνεται ήδη πέρα από τα ιρανικά παράλια. Στην περιοχή του Κόλπου, η αυξημένη ετοιμότητα σε κράτη που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις δείχνει ότι η κρίση δεν μένει περιορισμένη στο Ιράν. Αναφορές για αναχαιτίσεις δύο βαλλιστικών πυραύλων και 13 drones από το Κουβέιτ δείχνουν πόσο γρήγορα μπορεί να ανοίξει το μέτωπο.
Για την Ουάσινγκτον, το διακύβευμα είναι η αξιοπιστία της αποτροπής. Για την Τεχεράνη, είναι η δυνατότητα να διατηρήσει μοχλό πίεσης στο Ορμούζ χωρίς να προκαλέσει πλήρη στρατιωτική απάντηση. Για τις αγορές, είναι η σταθερότητα μιας από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Το βέβαιο είναι ότι το Ορμούζ επιστρέφει στο κέντρο της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Ιράν. Και όσο οι επιθέσεις μετακινούνται από τη θάλασσα προς λιμάνια, ραντάρ και παράκτιες υποδομές, η γραμμή ανάμεσα στην αποτροπή και την ανοιχτή σύγκρουση γίνεται όλο και πιο λεπτή.
