Της Κικής Περικλέους
Με αφορμή την επίσκεψη του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Λαζάρου Α’ Λάρνακας στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Παναγιάς, πραγματοποιήθηκε ένα εκτενές αφιέρωμα για τη λειτουργία, τη φιλοσοφία και το εκπαιδευτικό έργο του Κέντρου, το οποίο μέσα σε λίγα χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους πυρήνες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην Κύπρο.
Το αφιέρωμα περιλαμβάνει συνεντεύξεις με την Παιδαγωγική Ομάδα του Κέντρου, τον Διευθυντή του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Λαζάρου Α’ Λάρνακας αλλά και μαθητές που συμμετείχαν στο πρόγραμμα. Παράλληλα, καταγράφεται η ξενάγηση στους χώρους, η παρακολούθηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και των βιωματικών δράσεων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια των επισκέψεων.
Ένα «πράσινο σχολείο» μέσα στη φύση
Η επίσκεψη ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο το Κέντρο αξιοποιεί το φυσικό περιβάλλον της περιοχής της Παναγιάς, μετατρέποντάς το σε έναν ανοιχτό χώρο μάθησης, έρευνας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Ο εκπαιδευτικός του Κέντρου, Φίλιππος Ηλιάδης, αναφέρθηκε στην πορεία του Κέντρου από την ίδρυσή του το 2019 μέχρι σήμερα, εξηγώντας ότι η ομάδα χρειάστηκε να δημιουργήσει από την αρχή τόσο τη δομή όσο και το εκπαιδευτικό περιεχόμενο.
«Το Κέντρο ξεκίνησε στις αρχές του 2019 και έπρεπε ουσιαστικά να χτίσουμε τα πάντα από την αρχή, τα προγράμματα, τις συνεργασίες, την οργάνωση και τον τρόπο λειτουργίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, η λειτουργία του συνέπεσε με την περίοδο της πανδημίας, γεγονός που δημιούργησε πρόσθετες προκλήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, το Κέντρο κατάφερε να ανταποκριθεί αποτελεσματικά, διατηρώντας τη λειτουργία του και προσαρμόζοντας τα προγράμματα στα νέα δεδομένα.
Σήμερα, το Κέντρο εξυπηρετεί περίπου 5.000 έως 6.000 μαθητές ετησίως, αριθμός που καταδεικνύει τη σημαντική απήχηση που έχει αποκτήσει.
Προγράμματα για σχολεία από όλη την Κύπρο
Το Κέντρο φιλοξενεί μονοήμερα, διήμερα, τριήμερα αλλά και πενθήμερα προγράμματα με διανυκτέρευση, δίνοντας τη δυνατότητα συμμετοχής σε σχολεία από όλες τις επαρχίες της Κύπρου.
Όπως εξήγησε ο κ. Ηλιάδης, οι πολυήμερες δράσεις καθιστούν την απόσταση «ουσιαστικά αμελητέο παράγοντα».
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη συνεχή ανανέωση του εκπαιδευτικού περιεχομένου, ώστε τα παιδιά που επιστρέφουν στο Κέντρο να βιώνουν νέες εμπειρίες και διαφορετικές δραστηριότητες κάθε φορά.
Οι θεματικές ενότητες και η βιωματική μάθηση
Τα προγράμματα διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία και την εκπαιδευτική βαθμίδα των μαθητών. Βασικές θεματικές αποτελούν:
- το δάσος και οι πυρκαγιές
- το νερό και η διαχείριση υδάτινων πόρων
- η πανίδα και η χλωρίδα της περιοχής
- η βιοποικιλότητα
- η πολιτιστική κληρονομιά και οι παραδοσιακές ασχολίες της περιοχής
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη βιωματική μάθηση.
«Η τάξη μας είναι το πεδίο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ηλιάδης, εξηγώντας ότι οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά σε μετρήσεις, χαρτογραφήσεις, συλλογή δεδομένων και πειράματα νερού, μετατρέποντας τη θεωρία σε πράξη.
Αυξημένη ζήτηση και λίστες αναμονής
Ο εκπαιδευτικός Χρίστος Παπαχαραλάμπους σημείωσε ότι η επισκεψιμότητα αυξάνεται κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα αρκετά σχολεία να βρίσκονται σε λίστες αναμονής.
Το Κέντρο μπορεί να εξυπηρετήσει έως 75 άτομα σε μονοήμερα προγράμματα και μέχρι 48 άτομα σε πολυήμερα προγράμματα με διανυκτέρευση.
Παράλληλα, συμμετέχουν σχολεία όλων των βαθμίδων αλλά και πανεπιστημιακά προγράμματα, μεταξύ των οποίων δράσεις του Πανεπιστημίου Κύπρου και του Θερινού Σχολείου Βιολογίας.
«Η φύση ως εργαλείο μάθησης»
Ο βιολόγος και εκπαιδευτικός Ανδρέας Ναθαναήλ υπογράμμισε ότι στόχος του Κέντρου είναι να βρίσκεται «στην πρώτη γραμμή της εκπαίδευσης», προσφέροντας ένα πιο φιλικό περιβάλλον μάθησης και άμεση επαφή με τη φύση.
Όπως σημείωσε, κάθε χρόνο προστίθενται νέα προγράμματα σε κάθε ηλικιακή βαθμίδα, με στόχο τον διαρκή εμπλουτισμό των δράσεων.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι βασικός στόχος της Παιδαγωγικής Ομάδας είναι να φιλοξενεί όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά, προσφέροντάς τους όχι μόνο γνώσεις αλλά και βασικές δεξιότητες ζωής, όπως η οργάνωση και η συνύπαρξη.
Η συμβολή στην περιβαλλοντική συνείδηση
Η Νικολέτα Πάππου ανέφερε ότι η σημαντικότερη προσφορά του Κέντρου είναι η δυνατότητα που δίνεται στα παιδιά να συμμετέχουν σε δράσεις μέσα στη φύση, κάτι που συχνά δεν έχουν την ευκαιρία να βιώσουν στην καθημερινότητά τους.
Οι μαθητές συμμετέχουν σε δραστηριότητες με φυτά, έντομα, δάση, φράγματα και μονοπάτια της φύσης, ενώ μέσα από αυτές τις εμπειρίες αναπτύσσουν περιβαλλοντική συνείδηση και ευαισθητοποίηση γύρω από τη βιοποικιλότητα και την πολιτιστική κληρονομιά.
Παράλληλα, το Κέντρο συνεργάζεται με το Κοινοτικό Συμβούλιο Παναγιάς, δασικούς σταθμούς, πανεπιστήμια και τοπικές επιχειρήσεις, συμβάλλοντας και στην ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας.
Η εμπειρία των μαθητών και των εκπαιδευτικών
Ο Διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Λαζάρου Α’ Λάρνακας, Τιμόθεος Ευθυμίου, χαρακτήρισε την επίσκεψη ιδιαίτερα σημαντική, τονίζοντας ότι τα παιδιά έδειξαν έντονο ενδιαφέρον για ζητήματα αειφορίας και προστασίας του δάσους.
Οι μαθητές εντυπωσιάστηκαν από τα πειράματα στον υδατοφράκτη της Κανναβιού, τις περιηγήσεις στο δάσος και τις επισκέψεις σε εκδρομικούς χώρους της περιοχής.
Από την πλευρά της, η μαθήτρια Αλεξάνδρα Βάκου χαρακτήρισε την επίσκεψη «ζωντανή απόδειξη της φιλοσοφίας του Κέντρου», αναφέροντας ότι οι μαθητές απέκτησαν νέες γνώσεις μέσα από τις δράσεις πεδίου και τις βιωματικές εμπειρίες.
Ένας ζωντανός χώρος μάθησης
Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Παναγιάς συνεχίζει να εξελίσσεται ως ένας ζωντανός χώρος εκπαίδευσης που συνδέει τη γνώση με την εμπειρία, τη φύση με τη μάθηση και το σχολείο με το πεδίο.
