Η εκλογή της νέας Βουλής των Αντιπροσώπων σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας κοινοβουλευτικής περιόδου, αλλά και την ευκαιρία προώθησης μεταρρυθμίσεων που εκκρεμούν εδώ και χρόνια και επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών. Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζει το ζήτημα των κοινόκτητων οικοδομών, το οποίο, μετά τις εξελίξεις των τελευταίων μηνών, δεν μπορεί να παραμείνει άλλο σε αναμονή.
Οι κοινόκτητες οικοδομές αποτελούν ένα μεγάλο και ιδιαίτερα σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος της Κύπρου. Χιλιάδες πολίτες διαμένουν σε πολυκατοικίες και κοινόκτητες αναπτύξεις, πολλές από τις οποίες αντιμετωπίζουν σήμερα σοβαρά προβλήματα συντήρησης και διαχείρισης.
Η έλλειψη ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού πλαισίου λειτουργίας δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες τόσο στη λήψη αποφάσεων όσο και στην υλοποίηση βασικών εργασιών συντήρησης και επισκευών. Σε αρκετές περιπτώσεις, η απουσία σωστής διαχείρισης και ελέγχου έχει οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση κτηρίων, με άμεσες συνέπειες στην ασφάλεια των κατοίκων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η προώθηση του «Περί Διαχείρισης Κοινόκτητων Οικοδομών και Συναφών Θεμάτων Νόμου του 2023» πρέπει να τεθεί ψηλά στις προτεραιότητες της νέας Βουλής, χωρίς άλλες καθυστερήσεις.
Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό του πλαισίου
Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο αδυνατεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες και στις πραγματικότητες της αγοράς. Οι δυσκολίες στη συλλογή κοινοχρήστων, η έλλειψη αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου, αλλά και τα προβλήματα στη λειτουργία των επιτροπών διαχείρισης, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η συντήρηση και η λειτουργία πολλών κτηρίων καθίσταται εξαιρετικά δύσκολή έως και αδύνατη.
Για τον λόγο αυτό, η προώθηση του νομοσχεδίου για τις κοινόκτητες οικοδομές πρέπει να αποτελέσει άμεση προτεραιότητα για τη νέα Βουλή. Η μεταρρύθμιση αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου να δημιουργηθεί ένα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο την εύρυθμη λειτουργία των κοινόκτητων οικοδομών όσο και την ασφάλεια των πολιτών. Ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη οι διαχειριστικές επιτροπές να συστήνονται ως νομικά πρόσωπα. Μια τέτοια ρύθμιση θα συμβάλει στην ορθή οργάνωση και αποτελεσματική λειτουργία των επιτροπών, με ενισχυμένο πλαίσιο είσπραξης των οφειλών για κοινόχρηστα από τους ιδιοκτήτες, διασφαλίζοντας τη σωστή συντήρηση και προστασία των κοινόχρηστων χώρων.
Παράλληλα, προτείνεται όπως ο αρχικός ιδιοκτήτης ή η εταιρεία ανάπτυξης γης να ορίζει την πρώτη διαχειριστική επιτροπή για ένα ουσιώδες αρχικό διάστημα, ώστε να παρέχονται σωστές υπηρεσίες από τα πρώτα στάδια λειτουργίας μιας ανάπτυξης, αλλά και να δίδεται επαρκής χρόνος κατά τον οποίο να πωλούνται όλα τα ακίνητα που αποτελούν την ανάπτυξη και να γνωρίζονται μεταξύ τους οι ιδιοκτήτες για να μπορούν να προχωρήσουν στην εκλογή της διάδοχης διαχειριστικής επιτροπής κατά την πρώτη γενική συνέλευση των ιδιοκτητών.
Η υποχρεωτική τήρηση αποθεματικών ταμείων από τις διαχειριστικές επιτροπές μπορεί επίσης να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης προβλημάτων. Τα ταμεία αυτά θα λειτουργούν ως οικονομικό δίχτυ ασφαλείας για μελλοντικές ανάγκες συντήρησης, αναβάθμισης ή έκτακτων επισκευών, αποτρέποντας την περαιτέρω υποβάθμιση των κτηρίων λόγω έλλειψης πόρων.
Η χρηματοδότησή τους θα μπορούσε να προκύπτει μέσω ετήσιας συνεισφοράς που να συνδέεται με την αξία του ακινήτου, διασφαλίζοντας την ύπαρξη των απαραίτητων πόρων για την πρόληψη σοβαρών προβλημάτων και την προστασία της αξίας και της ασφάλειας των οικοδομών σε βάθος χρόνου.
Ζήτημα δημόσιου συμφέροντος
Η κατάρρευση κτηρίου στη Λεμεσό, που είχε ως τραγικό αποτέλεσμα τον θάνατο δύο συμπολιτών μας, καθώς και οι εκκενώσεις πολυκατοικιών που ακολούθησαν σε διάφορες περιοχές της Κύπρου λόγω επικινδυνότητας, κατέδειξαν ότι δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια για άλλες καθυστερήσεις. Τα γεγονότα αυτά ανέδειξαν επίσης μια σημαντική πραγματικότητα: απαιτείται έγκαιρη παρέμβαση, συστηματική παρακολούθηση και προληπτική δράση, πριν προκύψουν τα σοβαρά προβλήματα. Η τακτική συντήρηση και η σωστή διαχείριση των κτηρίων δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ασφάλειας, της αξίας και της βιωσιμότητας του κτηριακού αποθέματος της χώρας. Παράλληλα, απαιτείται η ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και παρακολούθησης της καταλληλότητας των οικοδομών, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα προβλήματα στατικής επάρκειας ή άλλοι κίνδυνοι και να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα πριν δημιουργηθούν μη αναστρέψιμες καταστάσεις.
Η αντιμετώπιση του ζητήματος απαιτεί συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων – της πολιτείας, της Βουλής, των τοπικών αρχών, των επαγγελματιών του κλάδου και των ίδιων των ιδιοκτητών. Χρειάζονται άμεσες αποφάσεις, σύγχρονες πολιτικές και ένα ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την αποτελεσματική διαχείριση, συντήρηση και εποπτεία των κοινόκτητων οικοδομών.
Η νέα Βουλή έχει σήμερα την ευκαιρία να προχωρήσει σε μια ουσιαστική μεταρρύθμιση που αφορά άμεσα την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την περιουσία χιλιάδων πολιτών. Η προώθηση του νομοσχεδίου για τις κοινόκτητες οικοδομές αποτελεί ζήτημα δημόσιου συμφέροντος και κοινωνικής ευθύνης, το οποίο δεν μπορεί να παραμείνει άλλο σε αναμονή.
Σάββας Γεωργιάδης
Αντιπρόεδρος Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων
