Strategist Ai · AI Takeaways
- Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 υλοποιήθηκε το 25% του αναπτυξιακού προϋπολογισμού.
- Οι δαπάνες ήταν €412,4 εκατ. έναντι ετήσιου προϋπολογισμού περίπου €1,62 δισ..
- Το ίδιο ποσοστό είχε καταγραφεί στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ ο μέσος όρος της δεκαετίας ήταν περίπου 22%.
Μόνο το 25% του ετήσιου αναπτυξιακού προϋπολογισμού είχε υλοποιηθεί στο πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με την Ενδιάμεση Έκθεση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου Κύπρου. Οι πραγματικές δαπάνες έφθασαν τα €412,4 εκατ. σε σύνολο προγραμματισμένων περίπου €1,62 δισ.. Το ποσοστό είναι ίδιο με εκείνο του αντίστοιχου εξαμήνου του 2025 και κοντά στον μέσο όρο 22% της προηγούμενης δεκαετίας. Το Συμβούλιο επομένως περιγράφει χρόνια αδυναμία εκτέλεσης, όχι μεμονωμένη καθυστέρηση μιας χρονιάς.
Η επίσημη έκθεση τοποθετεί το εύρημα δίπλα σε μια θετική δημοσιονομική εικόνα: πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 3,4% του ΑΕΠ το 2025, πρωτογενές πλεόνασμα 4,6% και δημόσιο χρέος περίπου 55% του ΑΕΠ. Αυτά τα μεγέθη δείχνουν δημοσιονομικό περιθώριο. Η χαμηλή εκτέλεση όμως δείχνει ότι η εξασφάλιση πιστώσεων δεν αρκεί για να παραδοθούν έργα, υποδομές και υπηρεσίες στους πολίτες.
Τι μετρά το 25%
Το ποσοστό συγκρίνει δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στο πρώτο μισό του έτους με τον ετήσιο αναπτυξιακό προϋπολογισμό. Δεν σημαίνει αυτόματα ότι το υπόλοιπο 75% θα χαθεί ή ότι κάθε έργο έχει σταματήσει: ορισμένα έργα έχουν εποχικότητα και πληρωμές στο τέλος του έτους. Η επανάληψη όμως της χαμηλής επίδοσης επί σειρά ετών αποτελεί προειδοποίηση ότι η εκτέλεση πρέπει να εξετάζεται ανά πρόγραμμα και φορέα, όχι μόνο στο σύνολο.
Οι αιτίες μπορεί να διαφέρουν: ωρίμανση μελετών, αδειοδοτήσεις, δημόσιες συμβάσεις, διαθεσιμότητα αναδόχων και διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων έργων. Η έκθεση δεν αποδίδει κάθε ευρώ καθυστέρησης σε έναν συγκεκριμένο μηχανισμό. Για να βρεθεί λύση απαιτείται δημόσια εικόνα ανά έργο: τι έχει συμβασιοποιηθεί, τι κατασκευάζεται, τι πληρώθηκε και ποιες προθεσμίες μετακινήθηκαν.
Η δοκιμασία του προϋπολογισμού 2027
Ενόψει του νέου προϋπολογισμού, το στρατηγικό ερώτημα είναι αν οι πρόσθετοι πόροι θα μετατραπούν σε παραγωγικές δημόσιες επενδύσεις. Το Συμβούλιο εισηγείται προσεκτική χρήση του δημοσιονομικού χώρου και καλύτερη στόχευση, ενώ προειδοποιεί για μόνιμες οριζόντιες δαπάνες που περιορίζουν την ευελιξία. Ένα μεγάλο ποσό σε πίνακα προϋπολογισμού έχει αξία για την κοινωνία όταν ολοκληρώνονται οι υποδομές που χρηματοδοτεί.
