Η Κύπρος εισέρχεται σε μια νέα εποχή στην οδική ασφάλεια, καθώς η Αστυνομία και το Υπουργείο Μεταφορών προχωρούν στην πιλοτική εγκατάσταση των πρώτων σταθερών καμερών που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη (AI) για τον εντοπισμό παραβάσεων.
Οι δύο πρώτες κάμερες θα τοποθετηθούν στη Λεωφόρο Γρίβα Διγενή στη Λευκωσία, αντικαθιστώντας υφιστάμενες κάμερες που σήμερα βρίσκονται εκτός λειτουργίας. Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα συστήματα φωτοεπισήμανσης, οι νέες κάμερες δεν θα ελέγχουν την ταχύτητα ή το κόκκινο φανάρι, αλλά θα είναι αφιερωμένες αποκλειστικά στον εντοπισμό οδηγών που χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο κατά την οδήγηση.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Οι κάμερες θα χρησιμοποιούν αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύουν σε πραγματικό χρόνο την εικόνα των διερχόμενων οχημάτων.
Το σύστημα θα αξιολογεί εάν ο οδηγός κρατά κινητό τηλέφωνο ή αν έχει και τα δύο χέρια ελεύθερα στο τιμόνι. Όταν ο αλγόριθμος εντοπίζει πιθανή παράβαση, η υπόθεση δεν θα οδηγείται αυτόματα σε καταγγελία.
Αντίθετα, το σχετικό βίντεο θα εξετάζεται από εξουσιοδοτημένο λειτουργό της Αστυνομίας, ο οποίος θα επιβεβαιώνει εάν πράγματι υπάρχει παράβαση πριν εκδοθεί οποιοδήποτε εξώδικο.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να περιοριστούν τα λανθασμένα αποτελέσματα που θα μπορούσε να παράγει ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα.
Γιατί στοχεύουν τη χρήση κινητού
Η επιλογή της συγκεκριμένης παράβασης δεν είναι τυχαία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τροχαίας, η απόσπαση προσοχής του οδηγού αποτελεί σήμερα τη σημαντικότερη αιτία σοβαρών και θανατηφόρων τροχαίων συγκρούσεων στην Κύπρο.
Οι αρμόδιες αρχές εκτιμούν ότι περίπου οι μισοί θάνατοι οδηγών συνδέονται με περιστατικά απόσπασης προσοχής, κυρίως λόγω χρήσης κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση.
Μάλιστα, ο Υπουργός Μεταφορών Αλέξης Βαφεάδης είχε αποκαλύψει πρόσφατα ότι παρατηρούνται ακόμη και περιπτώσεις οδηγών που παρακολουθούν βίντεο στο TikTok ενώ κινούνται στους δρόμους, γεγονός που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.
Πιλοτική εφαρμογή με προοπτική επέκτασης
Οι δύο κάμερες της Λευκωσίας αποτελούν την πρώτη φάση ενός ευρύτερου σχεδιασμού.
Εφόσον η πιλοτική εφαρμογή αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, το Υπουργείο Μεταφορών σχεδιάζει την επέκταση του συστήματος και σε άλλα σημεία των κυπριακών πόλεων, με εξειδικευμένες κάμερες που θα εντοπίζουν συγκεκριμένες παραβάσεις μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, εξετάζεται και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών στους αυτοκινητόδρομους, όπου σταθερές κάμερες θα μπορούν να υπολογίζουν τη μέση ταχύτητα ενός οχήματος μεταξύ δύο σημείων και να εντοπίζουν οδηγούς που κινούνται με υπερβολική ταχύτητα.
Το πρόβλημα με τα ανεκτέλεστα εξώδικα
Την ίδια ώρα, οι αρμόδιες αρχές επιχειρούν να αντιμετωπίσουν και ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα: τα χιλιάδες εξώδικα που παραμένουν ανεκτέλεστα.
Σήμερα εκκρεμούν περίπου 360.000 εξώδικα από το σύστημα φωτοεπισήμανσης, ενώ περισσότερα από 50.000 αφορούν ακόμη τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του συστήματος.
Για τον λόγο αυτό, η Αστυνομία έχει ήδη ξεκινήσει την επίδοση εξωδίκων στα οδοφράγματα και σε αστυνομικούς σταθμούς, ενώ σύντομα θα μπορούν να επιδίδονται και κατά τη διάρκεια τροχονομικών ελέγχων.
Παράλληλα, προωθείται νομοθετική ρύθμιση ώστε οι οδηγοί να ενημερώνονται για εκκρεμείς παραβάσεις μέσω SMS ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Strategist View
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην οδική ασφάλεια αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς τάσης, όπου οι τεχνολογίες AI χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο για την πρόληψη τροχαίων ατυχημάτων και όχι μόνο για την επιβολή προστίμων. Για την Κύπρο, η πιλοτική εφαρμογή των νέων καμερών αποτελεί δοκιμή όχι μόνο της τεχνολογίας, αλλά και της ισορροπίας μεταξύ αποτελεσματικότητας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και δημόσιας αποδοχής. Αν το σύστημα αποδειχθεί αξιόπιστο και συμβάλει στη μείωση των ατυχημάτων, θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς μια ευρύτερη ψηφιοποίηση της τροχαίας επιτήρησης στη χώρα.
