Μια αλλαγή που εφαρμόστηκε χωρίς ευρεία προειδοποίηση διαπίστωσαν πολίτες οι οποίοι παρέλαβαν νέα κυπριακή βιομετρική ταυτότητα μέσα στον Ιούλιο: τα πεδία με τα ονόματα του πατέρα και της μητέρας δεν υπάρχουν πλέον πάνω στο έγγραφο.
Η νέα μορφή έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 2026. Η απόφαση προκαλεί πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, όμως πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση υπάρχουν ορισμένα πρακτικά δεδομένα που χρειάζεται να είναι ξεκάθαρα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υποχρέωσε την Κύπρο να αφαιρέσει τα ονόματα των γονέων. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός καθορίζει κοινές προδιαγραφές ασφάλειας και τα βασικά στοιχεία των ταυτοτήτων, αλλά επιτρέπει στα κράτη μέλη να προσθέτουν εθνικά χαρακτηριστικά, εφόσον δεν επηρεάζουν την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα του εγγράφου.
Η αφαίρεση ήταν, επομένως, επιλογή των κυπριακών Αρχών.
Τι ακριβώς άλλαξε
Στις ταυτότητες που εκδίδονται πλέον δεν αναγράφονται τα ονοματεπώνυμα του πατέρα και της μητέρας. Στην εμπρόσθια όψη παραμένουν τα βασικά προσωπικά στοιχεία του κατόχου, ενώ στην οπίσθια πλευρά περιλαμβάνονται στοιχεία όπως ο τόπος γέννησης, το ύψος και οι πληροφορίες έκδοσης.
Η αλλαγή αφορά τον σχεδιασμό των νέων εγγράφων. Δεν έχει ανακοινωθεί υποχρέωση άμεσης αντικατάστασης μιας υφιστάμενης ταυτότητας αποκλειστικά επειδή αναγράφει τα ονόματα των γονέων. Οι πολίτες πρέπει να ακολουθούν την ημερομηνία λήξης και τις επίσημες οδηγίες που ισχύουν για το δικό τους έγγραφο.
Για αίτηση έκδοσης ή ανανέωσης εξακολουθούν να ισχύουν οι διαδικασίες του Υπουργείου Εσωτερικών και η λήψη των απαραίτητων βιομετρικών στοιχείων, όπως περιγράφονται στη σχετική υπηρεσία του gov.cy.
Η απόφαση και η αλλαγή της σύμβασης
Η εισήγηση για την αφαίρεση των δύο πεδίων προήλθε από τη Διεύθυνση Αρχείου Πληθυσμού. Για την εφαρμογή της τροποποιήθηκε η σύμβαση της Δημοκρατίας με την εταιρεία που εκδίδει τις βιομετρικές ταυτότητες.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του Υπουργείου Εσωτερικών, η απόφαση στηρίχθηκε:
- στον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2025/1208,
- στις τεχνικές προδιαγραφές του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας,
- και στις πρακτικές που ακολουθούν άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η σχετική έρευνα έδειξε ότι στα περισσότερα κράτη μέλη δεν αναγράφονται πάνω στην ταυτότητα τα ονόματα του πατέρα και της μητέρας.
Τι απαιτεί πραγματικά ο ευρωπαϊκός κανονισμός
Ο Κανονισμός της ΕΕ 2025/1208 ενισχύει τα πρότυπα ασφάλειας των εθνικών ταυτοτήτων και προβλέπει, μεταξύ άλλων:
- μορφή κάρτας τύπου ID-1,
- μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη,
- κοινές προδιαγραφές βάσει του εγγράφου ICAO 9303,
- ασφαλές μέσο αποθήκευσης βιομετρικών δεδομένων,
- εικόνα προσώπου και δύο δακτυλικά αποτυπώματα, όπου εφαρμόζεται.
Τα ονόματα των γονέων δεν περιλαμβάνονται στα υποχρεωτικά στοιχεία. Ο κανονισμός, ωστόσο, δεν απαγορεύει την προσθήκη εθνικών πεδίων. Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος μπορούσε να τα διατηρήσει, αλλά αποφάσισε να μην το κάνει.
Το επιχείρημα της ιδιωτικότητας
Η βασική λογική του Υπουργείου είναι ότι η ταυτότητα πιστοποιεί την ταυτότητα του κατόχου και όχι την οικογενειακή του σχέση. Όταν απαιτείται απόδειξη συγγένειας, το κατάλληλο επίσημο έγγραφο είναι το πιστοποιητικό γεννήσεως, στο οποίο εξακολουθούν να καταγράφονται τα σχετικά στοιχεία.
Ως επιπλέον επιχείρημα προβάλλεται η προστασία της ιδιωτικής ζωής. Στις περιπτώσεις όπου δεν υπήρχε καταχωρισμένο όνομα πατέρα, η παύλα στο σχετικό πεδίο αποκάλυπτε πληροφορία για την οικογενειακή κατάσταση του κατόχου κάθε φορά που επιδεικνυόταν η ταυτότητα.
Η αφαίρεση των πεδίων είχε τεθεί ως εισήγηση και από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε για τη διαδικασία.
Γιατί δεν χρειάστηκε αλλαγή νόμου
Το Υπουργείο υποστηρίζει ότι δεν απαιτήθηκε τροποποίηση της νομοθεσίας. Το άρθρο 63(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου δίνει στον Διευθυντή του Αρχείου Πληθυσμού την αρμοδιότητα να αποφασίζει τη μορφή, τον τύπο, τον σχεδιασμό και τα λοιπά στοιχεία του δελτίου ταυτότητας, κατά τρόπο ανάλογο με τα βιομετρικά διαβατήρια.
Αυτό εξηγεί πώς η αλλαγή μπόρεσε να εφαρμοστεί διοικητικά και με τροποποίηση της σχετικής σύμβασης, χωρίς να προηγηθεί νομοσχέδιο ή συζήτηση στη Βουλή.
Το κενό ενημέρωσης που προκάλεσε μεγαλύτερη ένταση
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο της απόφασης. Αφορά και τον τρόπο εφαρμογής της. Πολίτες ενημερώθηκαν ουσιαστικά όταν παρέλαβαν το νέο έγγραφο, χωρίς να έχει προηγηθεί ευρεία δημόσια ανακοίνωση.
Αρμόδια πηγή του Υπουργείου αναγνώρισε ότι θα μπορούσε να είχε εκδοθεί ανακοίνωση. Αυτή η έλλειψη προληπτικής ενημέρωσης άφησε χώρο για εικασίες, πολιτικές ερμηνείες και εντονότερες αντιδράσεις από όσες ίσως προκαλούσε μια αναλυτική εξήγηση πριν από την εφαρμογή.
Οι αντιδράσεις και η αναφορά σε «woke ατζέντα»
Το ΕΛΑΜ ζήτησε την άμεση επαναφορά των ονομάτων πατέρα και μητέρας και συνέδεσε την απόφαση με αυτό που χαρακτηρίζει «woke ατζέντα». Έθεσε επίσης το ερώτημα αν θα ακολουθούσε χρήση όρων όπως «γονέας 1» και «γονέας 2».
Η συγκεκριμένη πολιτική ερμηνεία δεν αντανακλά την αιτιολόγηση που έδωσε το Υπουργείο. Η επίσημη εξήγηση επικεντρώνεται στην ιδιωτικότητα, στον σκοπό της ταυτότητας ως ατομικού εγγράφου και στην ευθυγράμμιση με τη συνήθη πρακτική άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
Μέχρι στιγμής, το Υπουργείο δεν έχει δείξει πρόθεση να ανακαλέσει την απόφαση.
Τι πρέπει να γνωρίζει πρακτικά ο πολίτης
- Οι νέες ταυτότητες που εκδίδονται από τον Ιούλιο του 2026 δεν περιλαμβάνουν τα ονόματα των γονέων.
- Η αλλαγή δεν επιβλήθηκε υποχρεωτικά από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Η απουσία των πεδίων δεν επηρεάζει την απόδειξη της ταυτότητας του κατόχου.
- Για απόδειξη συγγένειας μπορεί να απαιτηθεί πιστοποιητικό γεννήσεως ή άλλο αρμόδιο έγγραφο.
- Δεν έχει ανακοινωθεί γενική υποχρέωση άμεσης αντικατάστασης των παλαιών ταυτοτήτων μόνο λόγω της αλλαγής.
Το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι αν η νέα κάρτα θα αναγράφει δύο λιγότερα πεδία, αλλά αν οι πολίτες ενημερώνονται έγκαιρα και καθαρά για τις αλλαγές στα βασικά δημόσια έγγραφά τους.
Η νέα ταυτότητα έχει ήδη τεθεί σε κυκλοφορία. Η συζήτηση, όμως, για την ιδιωτικότητα, την οικογένεια και τον τρόπο λήψης διοικητικών αποφάσεων μόλις άρχισε.
The post Νέες κυπριακές ταυτότητες χωρίς τα ονόματα γονέων: Τι άλλαξε και γιατί appeared first on moneymatters.cy.
