Χώρες σε όλο τον κόσμο προειδοποίησαν για κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι σαρωτικοί νέοι δασμοί που ανακοίνωσε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εγείρουν φόβους για αυξήσεις τιμών στη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά του κόσμου και παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση.
Οι δασμοί, που παρουσιάστηκαν την Τετάρτη, προκάλεσαν κατάρρευση στις διεθνείς χρηματαγορές και καταδικάστηκαν από ηγέτες που βλέπουν το τέλος μιας εποχής φιλελευθεροποίησης του εμπορίου που διήρκησε δεκαετίες.
Ωστόσο, υπήρξαν αντικρουόμενα μηνύματα από τον Λευκό Οίκο σχετικά με το αν οι δασμοί θα είναι μόνιμοι ή αν αποτελούν τακτική για την απόσπαση παραχωρήσεων, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι «μας δίνουν μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη».
Οι αμερικανικοί δασμοί συνιστούν τα υψηλότερα εμπορικά εμπόδια εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα με βασικό δασμό 10% σε όλες τις εισαγωγές και ακόμη υψηλότερους στοχευμένους δασμούς για ορισμένους από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της χώρας.
Αυτό θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές σε πολλά προϊόντα από την κάνναβη και τα αθλητικά παπούτσια έως το iPhone της Apple. Ένα κορυφαίο μοντέλο iPhone θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν τα 2.300 δολάρια, εάν η Apple μετακυλίσει το κόστος στους καταναλωτές, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Rosenblatt Securities.
Εταιρείες έσπευσαν να προσαρμοστούν. Η αυτοκινητοβιομηχανία Stellantis ανακοίνωσε προσωρινές απολύσεις στις ΗΠΑ και κλείσιμο εργοστασίων στον Καναδά και στο Μεξικό, ενώ η General Motors σχεδιάζει αύξηση της εγχώριας παραγωγής.
Η JP Morgan αύξησε την πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης στο 60%, από 40%.
Ο Καναδός Πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνε,ϊ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι εγκατέλειψαν τον ρόλο τους ως υπερασπιστές της διεθνούς συνεργασίας. Η Κίνα και η Ε. ανακοίνωσαν ότι θα υπάρξουν αντίποινα. Ο Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να «παγώσουν» τις επενδύσεις στις ΗΠΑ.
Άλλες χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, το Μεξικό και η Ινδία δηλώνουν πως θα καθυστερήσουν τα αντίποινα, επιδιώκοντας διαπραγματεύσεις. Ο Ιάπωνας Πρωθυπουργός, Σιγκερού Ισίμπα, χαρακτήρισε την κατάσταση «εθνική κρίση».
Η Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα κάλεσε τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιλύσουν τις εντάσεις και προειδοποίησε ότι οι δασμοί αποτελούν «σημαντικό κίνδυνο για τις παγκόσμιες προοπτικές».
Ο Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, και ο ανώτερος σύμβουλος εμπορίου, Πίτερ Ναβάρο, δήλωσαν την Πέμπτη ότι ο Πρόεδρος δεν πρόκειται να υποχωρήσει και ότι οι αυξήσεις δασμών δεν είναι υπό διαπραγμάτευση.
Ο Τραμπ, ωστόσο, φάνηκε να τους αντικρούει, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Οι δασμοί μάς δίνουν μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη. Πάντα το έκαναν. Τη χρησιμοποίησα πολύ αποτελεσματικά στην πρώτη μου θητεία, όπως είδατε, αλλά τώρα το πάμε σε εντελώς νέο επίπεδο».
Οι χρηματαγορές υπέστησαν παγκόσμιο κραχ, το δολάριο των ΗΠΑ κατέρρευσε και οι τιμές του πετρελαίου οδεύουν προς τη χειρότερη εβδομαδιαία επίδοσή τους εδώ και μήνες, καθώς αναλυτές προειδοποιούν ότι οι δασμοί μπορεί να πλήξουν τη ζήτηση, να διαταράξουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να μειώσουν τα εταιρικά κέρδη.
Ο δείκτης Dow Jones υποχώρησε σχεδόν κατά 4%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια ποσοστιαία πτώση του από τον Ιούνιο του 2020. Ο S&P 500 έχασε σχεδόν 5% και ο Nasdaq υποχώρησε σχεδόν 6%, στη χειρότερη ποσοστιαία ημερήσια πτώση από την εποχή της πανδημίας, τον Μάρτιο του 2020.
Αμερικανικές εταιρείες με σημαντική παραγωγή στο εξωτερικό υπέστησαν σοβαρά πλήγματα. Οι μετοχές της Nike έπεσαν κατά 14% και της Apple κατά 9%.
Η πίεση στις αγορές συνεχίστηκε και την Παρασκευή, με τον ιαπωνικό δείκτη Nikkei να καταγράφει τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση των τελευταίων πέντε ετών.
Αναλυτές σημειώνουν ότι οι δασμοί ενδέχεται επίσης να αποξενώσουν συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία και να υπονομεύσουν στρατηγικές προσπάθειες περιορισμού της Κίνας.
Ο Τραμπ επέβαλε δασμό 24% στην Ιαπωνία και 25% στη Νότια Κορέα, χώρες που φιλοξενούν σημαντικές στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ. Επίσης, επέβαλε δασμό 32% στην Ταϊβάν, τη στιγμή που το νησί αντιμετωπίζει αυξημένες στρατιωτικές πιέσεις από την Κίνα.
Ο Καναδάς και το Μεξικό, οι μεγαλύτεροι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ, δεν επλήγησαν από δασμούς την Τετάρτη, ωστόσο ήδη επιβαρύνονται με δασμούς 25% σε πολλά προϊόντα και πλέον αντιμετωπίζουν και ξεχωριστό πακέτο δασμών στις εισαγωγές αυτοκινήτων.
