Οι σαρωτικές κυρώσεις του ΟΗΕ στο Ιράν φαίνεται να επανέρχονται, παρά την ύστατη προσπάθεια που κατέβαλαν την Παρασκευή η Κίνα και η Ρωσία για αναβολή, ώστε να επιτραπούν περαιτέρω συνομιλίες, λένε διπλωμάτες.
Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις προέτρεψαν το Ιράν να αναιρέσει μια σειρά από βήματα που έλαβε, μετά τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεών του από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Ιούνιο.
Toνίζοντας ότι το Ιράν δεν έχει συμμορφωθεί με τη συμφωνία, οι Ευρωπαίοι πυροδότησαν την επιστροφή των σαρωτικών κυρώσεων του ΟΗΕ, κυρίως στον τραπεζικό και πετρελαϊκό τομέα του, οι οποίες πρόκειται να τεθούν σε ισχύ το Σάββατο.
Η Κίνα και η Ρωσία, σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας την Παρασκευή, υπέβαλαν σχέδιο ψηφίσματος, το οποίο περιήλθε εις γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων, το οποίο θα έδινε άλλο ένα εξάμηνο για συνομιλίες, ή μέχρι τις 18 Απριλίου 2026.
Ωστόσο, διπλωμάτες δήλωσαν ότι δεν περίμεναν να λάβει τις εννέα ψήφους στο 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας, για την ψήφισή του.
Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, συναντήθηκε με τον Ιρανό Πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν ,την Τετάρτη και δήλωσε ότι μια συμφωνία είναι δυνατή για την αποφυγή των κυρώσεων, αλλά ότι το Ιράν έχει μόνο λίγες ώρες.
Διπλωμάτης, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε αργά την Πέμπτη ότι οι Ευρωπαίοι πιστεύουν ότι «έκαναν τα πάντα για να προσπαθήσουν να προχωρήσουν τα πράγματα», αλλά ότι το Ιράν δεν προσέφερε την επιθυμητή ευελιξία.
Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία έχουν πει στο Ιράν ότι πρέπει να επιτρέψει πλήρη πρόσβαση στους πυρηνικούς επιθεωρητές του ΟΗΕ, να επαναλάβει αμέσως τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις και να προσφέρει διαφάνεια στο ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, η τύχη του οποίου έχει αποτελέσει αντικείμενο εικασιών.
Η συμφωνία του 2015, η οποία έτυχε διαπραγμάτευσης επί Προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, αίρει τις κυρώσεις με αντάλλαγμα τη δραστική μείωση του αμφιλεγόμενου πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Ο Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη του θητεία αποσύρθηκε από τη συμφωνία και επέβαλε σαρωτικές μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα πίεσε τους Ευρωπαίους να πράξουν το ίδιο.
Το σχέδιο ψηφίσματος της Κίνας και της Ρωσίας, σε μια αναφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες, θα καλούσε όλα τα αρχικά μέρη της συμφωνίας να «επαναλάβουν αμέσως τις διαπραγματεύσεις».
Την Πέμπτη, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, συναντήθηκε με τη Βρετανίδα ομόλογό του, Ιβέτ Κούπερ, για να συζητήσουν τη διαμάχη.
Ο Αραγτσί «επέκρινε έντονα τη στάση των τριών ευρωπαϊκών χωρών ως αδικαιολόγητη, παράνομη και ανεύθυνη», ανακοίνωσε το ΥΠΕΞ.
Ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος του Τραμπ, ο οποίος διαπραγματευόταν με το Ιράν μέχρι την επίθεση του Ισραήλ, δήλωσε την Τετάρτη ότι το Ιράν βρισκόταν σε «δύσκολη θέση», αλλά εξέφρασε επίσης την ελπίδα για λύση.
Το Ιράν υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα, επικαλούμενο διάταγμα του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες δεν έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η χώρα έχει αποφασίσει να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο.
Ωστόσο, το Ισραήλ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι ευρωπαϊκές χώρες είναι εδώ και καιρό επιφυλακτικές, λόγω του προηγμένου πυρηνικού έργου της χώρας, πιστεύοντας ότι θα μπορούσε γρήγορα να επιδιώξει την κατασκευή βόμβας εάν το αποφάσιζε.
