Πετρελαιοειδή +30,6% και τρόφιμα +4,7% – Τι σημαίνει η ακρίβεια για μισθούς και συντάξεις

Στο 4,4% έφτασε ο ετήσιος πληθωρισμός στην Κύπρο τον Οκτώβριο του 2026, από 3,7% τον Σεπτέμβριο. Στις δαπάνες που αγγίζουν άμεσα τα νοικοκυριά, ο δείκτης για τα πετρελαιοειδή αυξήθηκε 30,62% και ο δείκτης για τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά 4,74% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025.

Το πόσο πιέζεται ένας μισθός ή μια σύνταξη εξαρτάται από δύο πράγματα. Το πρώτο είναι πόσο άλλαξε το καθαρό ποσό που μπαίνει κάθε μήνα στον λογαριασμό. Το δεύτερο είναι πόσο αυξήθηκε το κόστος των αγορών και των λογαριασμών του συγκεκριμένου νοικοκυριού. Οι τιμές του Οκτωβρίου δείχνουν γιατί αυτή η πίεση μπορεί να διαφέρει αισθητά από σπίτι σε σπίτι.

Τρεις συγκρίσεις για τις τιμές του Οκτωβρίου

Στο δελτίο της 5ης Νοεμβρίου, η Στατιστική Υπηρεσία κατέγραψε ετήσια αύξηση 4,37% στον εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, την οποία παρουσιάζει στρογγυλοποιημένη σε 4,4%. Με βάση τα δημοσιευμένα στρογγυλοποιημένα ποσοστά, ο ετήσιος ρυθμός ήταν υψηλότερος κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες από τον Σεπτέμβριο.

Μέσα σε έναν μήνα ο γενικός δείκτης ανέβηκε από 104,01 σε 105,17 μονάδες, δηλαδή κατά 1,16 μονάδες δείκτη ή 1,12%. Η τρίτη σύγκριση καλύπτει μεγαλύτερη περίοδο. Ο μέσος ΔΤΚ Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2026 ήταν 2,47% υψηλότερος από τον μέσο ΔΤΚ του αντίστοιχου δεκαμήνου του 2025.

Η ένδυση και η υπόδηση δείχνουν πόσο αλλάζει η εικόνα ανάλογα με τη βάση σύγκρισης. Ο δείκτης της κατηγορίας αυξήθηκε 5,37% μέσα στον μήνα, ενώ παρέμεινε 9,25% χαμηλότερος από τον περσινό Οκτώβριο.

Πετρελαιοειδή, μεταφορές και λογαριασμοί

Στη χωριστή ανάλυση της Στατιστικής Υπηρεσίας ανά οικονομική κατηγορία, τα πετρελαιοειδή είχαν τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση, 30,62%, και ανέβηκαν 3,67% σε έναν μήνα. Η μεταβολή αφορά τον δείκτη ολόκληρης της ομάδας πετρελαιοειδών. Η τιμή που πληρώνει ο οδηγός εξαρτάται από το είδος καυσίμου, το πρατήριο και την ημερομηνία αγοράς.

Ο συνδυασμένος δείκτης για ηλεκτρισμό και νερό αυξήθηκε 13,62% σε ετήσια βάση και 3,68% από τον Σεπτέμβριο. Στην ίδια ανάλυση, τα γεωργικά προϊόντα αυξήθηκαν 9,18% ετησίως και 3,95% μηνιαίως. Οι υπηρεσίες ήταν ακριβότερες κατά 3,70% από έναν χρόνο πριν και τα βιομηχανικά προϊόντα εκτός πετρελαιοειδών φθηνότερα κατά 1,00%.

Τα ποσοστά για μεταφορές και στέγαση στον πίνακα αφορούν ευρύτερες ομάδες καταναλωτικών δαπανών. Κάθε μέτρηση διαβάζεται μέσα στην ομάδα της, ώστε οι αυξήσεις να μην προσμετρώνται δύο φορές.

Τι άλλαξε στο καλάθι τροφίμων

Τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά είχαν ετήσια αύξηση 4,74%, μηνιαία 1,51% και αύξηση 4,12% στη σύγκριση των δύο δεκαμήνων. Ο δείκτης της ομάδας ανέβηκε από 105,30 σε 106,89 μονάδες μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου.

Η ομάδα πρόσθεσε 0,28 μονάδες στη μηνιαία μεταβολή του γενικού ΔΤΚ. Σε επίπεδο επιμέρους ειδών, η Στατιστική Υπηρεσία υπολόγισε θετική επίπτωση 0,31 μονάδων για τα λαχανικά και αρνητική επίπτωση 0,02 μονάδων για τα φρούτα και τους καρπούς με κέλυφος. Τα μεγέθη αυτά δείχνουν πόσο μετακίνησε κάθε ομάδα τον γενικό δείκτη μέσα στον μήνα. Η μεταβολή της τιμής κάθε ομάδας εκφράζεται χωριστά σε ποσοστό.

Πόσα αγοράζουν τα ίδια €1.000

Έστω ότι ένα καλάθι κόστιζε €1.000 τον Οκτώβριο του 2025 και η τιμή του ακολούθησε ακριβώς τον γενικό ΔΤΚ. Έναν χρόνο μετά, για τις ίδιες αγορές θα χρειάζονταν €1.043,70. Ένα καθαρό εισόδημα που έμεινε στα €1.000 θα είχε αγοραστική δύναμη αντίστοιχη με €958,13 σε τιμές του προηγούμενου Οκτωβρίου, δηλαδή περίπου 4,19% χαμηλότερη.

Στο ίδιο υποθετικό παράδειγμα, αν το καθαρό ποσό αυξανόταν κατά 3%, από €1.000 σε €1.030, θα αντιστοιχούσε σε €986,87 σε περσινές τιμές. Η ονομαστική αύξηση θα συνυπήρχε με πραγματική απώλεια περίπου 1,31%, επειδή το κόστος του ίδιου καλαθιού αυξήθηκε περισσότερο.

Ο γενικός ΔΤΚ χρησιμοποιεί βάρη που αντιπροσωπεύουν τη σύνθεση των δαπανών των νοικοκυριών συνολικά. Στο καλάθι του 2026, τα τρόφιμα μαζί με τα μη αλκοολούχα ποτά έχουν βάρος 17,62%, ενώ τα πετρελαιοειδή, στην ταξινόμηση κατά οικονομική κατηγορία, έχουν βάρος 7,08%. Ένα νοικοκυριό που διαθέτει μεγαλύτερο μερίδιο του εισοδήματός του σε κατηγορίες με υψηλές ανατιμήσεις μπορεί να αντιμετωπίσει μεγαλύτερη πίεση από εκείνη που υποδηλώνει ο γενικός δείκτης.

Για παράδειγμα, αν τρεις δαπάνες ήταν €300 για τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, €100 για πετρελαιοειδή και €100 για ηλεκτρισμό και νερό, και ακολουθούσαν ακριβώς τις αντίστοιχες ετήσιες μεταβολές, το άθροισμα θα πήγαινε από €500 σε €558,46. Τα €58,46 επιπλέον αφορούν μόνο τις τρεις υποθετικές δαπάνες και προϋποθέτουν τις ίδιες ποσότητες.

Τι ξέρουμε για τις απολαβές

Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για το β΄ τρίμηνο του 2026 δείχνουν μέσες ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές €2.548, έναντι €2.475 το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Η δημοσιευμένη ετήσια ονομαστική αύξηση ήταν 3,0%. Στην ίδια καταγραφή, το 33,6% των υπαλλήλων είχε ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές κάτω από €1.500.

Τα στοιχεία απολαβών μετρούν τον μέσο μισθό πριν από αποκοπές για την περίοδο Απριλίου–Ιουνίου. Για να υπολογιστεί πόσο άλλαξε η αγοραστική δύναμη τον Οκτώβριο, χρειάζεται σύγκριση εισοδημάτων και τιμών για τον ίδιο Οκτώβριο και τον αντίστοιχο περσινό μήνα. Για κάθε συνταξιούχο, σημείο αναφοράς είναι το καθαρό ποσό της σύνταξης που εισπράχθηκε στις δύο περιόδους, μαζί με τη μεταβολή των δικών του εξόδων.

Πώς μετρά η Στατιστική Υπηρεσία τις τιμές

Ο εθνικός ΔΤΚ έχει βάση 2025=100 από τον Ιανουάριο του 2026. Η Στατιστική Υπηρεσία αναθεώρησε τότε το καλάθι και τα βάρη του με βάση την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών του 2023. Παρακολουθεί τιμές για 850 προϊόντα και υπηρεσίες στις αστικές περιοχές Λευκωσίας, Λάρνακας, Λεμεσού και Πάφου. Τα περισσότερα στοιχεία τιμών συλλέγονται μηνιαίως, ενώ για ορισμένα εποχικά είδη, κρέατα και καύσιμα η συλλογή γίνεται εβδομαδιαίως.

The post Πετρελαιοειδή +30,6% και τρόφιμα +4,7% – Τι σημαίνει η ακρίβεια για μισθούς και συντάξεις appeared first on moneymatters.cy.

Διαβάστε Περισσότερα...