Strategist Ai · AI Takeaways
- Η νέα ΚΕΠ παρουσιάζεται σε τιμές κόστους, σύμφωνα με τον νόμο.
- Το αρχικό κόστος ενός ακινήτου δεν είναι η τρέχουσα αγοραία αξία του.
- Η καθαρή περιουσία αφαιρεί υποχρεώσεις, αλλά διατηρεί την ίδια βάση αποτίμησης.
- Ο δημόσιος έλεγχος απαιτεί συγκρίσιμα δεδομένα και σεβασμό στις νόμιμες εξαιρέσεις προσωπικών στοιχείων.
Ένα ακίνητο μπορεί να έχει αποκτηθεί πριν από δεκαετίες, να αξίζει σήμερα πολύ περισσότερο και παρ’ όλα αυτά να εμφανίζεται στη δήλωση Πόθεν Έσχες με το αρχικό του κόστος. Αυτό δεν αποδεικνύει από μόνο του απόκρυψη περιουσίας. Δείχνει γιατί οι δημόσιοι αριθμοί χρειάζονται σωστή ανάγνωση πριν μετατραπούν σε πολιτικά συμπεράσματα.
Το ζήτημα επανέρχεται μετά τη δημοσιοποίηση νέων δηλώσεων και τη συζήτηση για το τι ακριβώς σημαίνει η «καθαρή περιουσία». Ο Φιλελεύθερος αναδεικνύει τη σύγχυση που προκαλεί η σύγκριση στοιχείων με διαφορετική βάση αποτίμησης. Η ουσιαστική απάντηση βρίσκεται στο ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο.
Το κόστος δεν ακολουθεί την αγορά
Ο νόμος 112(Ι)/2024, ορίζει ότι η Κατάσταση Ενεργητικού και Παθητικού, η ΚΕΠ, παρουσιάζεται σε τιμές κόστους. Η ένδειξη αυτή δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια: καθορίζει τι μετρά ολόκληρος ο πίνακας.
Σε ένα απλό, απολύτως υποθετικό παράδειγμα, κατοικία που αγοράστηκε με €150.000 μπορεί να δηλώνεται με αυτό το κόστος, ακόμη και αν μια σημερινή αποτίμηση θα έδινε διαφορετικό ποσό. Η μεταβολή της αγοράς δεν προστίθεται αυτομάτως στην αρχική τιμή. Αντίστροφα, το κόστος αγοράς ενός αυτοκινήτου δεν αποκαλύπτει πόσο θα πωλούνταν σήμερα ως μεταχειρισμένο.
Η ημερομηνία απόκτησης αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Δύο παρόμοια διαμερίσματα μπορεί να έχουν διαφορετικό δηλωμένο κόστος επειδή αγοράστηκαν σε διαφορετικές περιόδους. Χωρίς πρόσθετη αποτίμηση, ο πίνακας δεν απαντά αν σήμερα έχουν ίδια αξία ούτε ποιο θα εξασφάλιζε υψηλότερο τίμημα. Η διαφορά κόστους δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη άνισης ή παράτυπης καταχώρισης.
Γιατί η αφαίρεση των δανείων δεν λύνει τα πάντα
Το δημόσιο έντυπο του Παραρτήματος προβλέπει υπολογισμό καθαρής περιουσίας από στοιχεία ενεργητικού μείον υποχρεώσεις. Η αφαίρεση των χρεών είναι αναγκαία, αλλά δεν μετατρέπει τις τιμές κόστους σε τρέχουσες αγοραίες αποτιμήσεις. Ο αναγνώστης βλέπει καθαρό ποσό υπό συγκεκριμένους κανόνες, όχι ανεξάρτητη εκτίμηση της σημερινής περιουσίας.
Έτσι, δύο πρόσωπα που αγόρασαν παρόμοια ακίνητα σε διαφορετικές δεκαετίες μπορεί να εμφανίζουν μεγάλες διαφορές στο κόστος. Και η αντιπαραβολή μιας παλαιότερης δήλωσης που περιλάμβανε άλλη βάση αξιών με μια νεότερη χρειάζεται πρόσθετη προσαρμογή. Η διαφορά μεταξύ των δύο συνολικών ποσών δεν τεκμηριώνει αυτομάτως αντίστοιχο πλουτισμό ή απώλεια περιουσίας.
Διαφάνεια με καθαρούς κανόνες
Ο νόμος διαχωρίζει επίσης την πλήρη υποβολή από τα στοιχεία που δημοσιοποιούνται. Δεν δημοσιεύονται επιμέρους προσωπικά στοιχεία συζύγου, συμβίου και εξαρτώμενων τέκνων ούτε ευαίσθητα αναγνωριστικά, όπως αριθμοί λογαριασμών και διευθύνσεις. Αυτό δεν καταργεί την υποχρέωση ελέγχου από τα αρμόδια όργανα.
Το χρήσιμο πολιτικό ερώτημα είναι αν ο πολίτης μπορεί να παρακολουθήσει κατανοητά τη μεταβολή της περιουσίας με σταθερούς κανόνες. Για να το απαντήσει, χρειάζεται σαφή αναφορά στη βάση αποτίμησης, στις υποχρεώσεις και στις περιόδους σύγκρισης. Οι εντυπωσιακές κατατάξεις χωρίς αυτές τις διευκρινίσεις κινδυνεύουν να παράγουν περισσότερη σύγχυση παρά λογοδοσία.
Η Πρόεδρος της Βουλής Αννίτα Δημητρίου σε φωτογραφία αρχείου από τις Βρυξέλλες, 29 Ιουνίου 2023. European People’s Party / Flickr, CC BY 2.0· περικοπή. Φωτογραφία: European People’s Party · CC BY 2.0 · Περικοπή για δημοσίευση.
