ΣΟΠΑΖ και Κρατική Έκθεση στο επίκεντρο: Το μεγάλο σχέδιο μεταμόρφωσης της Λευκωσίας

Με δύο εμβληματικά έργα που αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την αναπτυξιακή πορεία της πρωτεύουσας, η Λευκωσία επιχειρεί να περάσει σε μια νέα φάση αστικού και οικονομικού μετασχηματισμού.

Η δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στον χώρο της Κρατικής Έκθεσης και η αξιοποίηση της περιοχής του ΣΟΠΑΖ αποτελούν τις δύο μεγαλύτερες παρεμβάσεις που προωθεί ο νέος μητροπολιτικός Δήμος Λευκωσίας, σύμφωνα με τον απολογισμό της πρώτης διετίας που παρουσίασε ο Δήμαρχος Χαράλαμπος Προύντζος.

Όπως ανέφερε, πρόκειται για έργα που δεν αφορούν μόνο την πολεοδομική ανάπτυξη, αλλά μπορούν να επηρεάσουν την οικονομική δραστηριότητα, την αγορά ακινήτων, την ποιότητα ζωής και τη συνολική ελκυστικότητα της πρωτεύουσας τα επόμενα χρόνια.

Ένας νέος πνεύμονας πρασίνου για την πρωτεύουσα

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάπλαση της Κρατικής Έκθεσης, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πρώτο μεγάλο συμπαγή πνεύμονα πρασίνου της Λευκωσίας.

«Δεν μιλάμε για λίγο πάρκο με μπόλικο τσιμέντο. Μιλούμε για ένα πραγματικό μητροπολιτικό πάρκο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, έχει ήδη διαμορφωθεί κοινή αντίληψη μεταξύ κράτους, Δήμου και των εμπλεκόμενων φορέων ως προς τη γενική κατεύθυνση του έργου, ενώ ακολουθούν η δημόσια διαβούλευση, η εκπόνηση του master plan και ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός.

Η δημιουργία ενός τόσο μεγάλου χώρου πρασίνου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μια πρωτεύουσα που βρίσκεται αντιμέτωπη με τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, της αύξησης των θερμοκρασιών και της ανάγκης αναβάθμισης του αστικού περιβάλλοντος.

ΣΟΠΑΖ: Το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο της πόλης

Ακόμη μεγαλύτερες προσδοκίες δημιουργεί το έργο αξιοποίησης της περιοχής του ΣΟΠΑΖ, το οποίο ο κ. Προύντζος χαρακτήρισε ως «το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο της πόλης και ενδεχομένως το μεγαλύτερο της Κύπρου».

Σύμφωνα με τη μελέτη βιωσιμότητας που έχει εκπονηθεί, η συνολική οικονομική δραστηριότητα που μπορεί να παραχθεί από την ανάπτυξη προσεγγίζει τα €500 εκατ.

Η δημοτική αρχή εκτιμά ότι η αξιοποίηση της περιοχής θα μεταμορφώσει πλήρως την Ανατολική Λευκωσία, δημιουργώντας νέες προοπτικές για οικιστική ανάπτυξη, επιχειρηματικές δραστηριότητες, επενδύσεις και δημιουργία θέσεων εργασίας.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η δημιουργία εκθεσιακού και συνεδριακού κέντρου, υποδομές που μπορούν να ενισχύσουν τη θέση της πρωτεύουσας ως περιφερειακού επιχειρηματικού και συνεδριακού προορισμού.

Η μεγάλη πρόκληση της μεταρρύθμισης

Η πρώτη διετία του νέου Δήμου Λευκωσίας συνέπεσε με τη μεγαλύτερη μεταρρυθμιστική άσκηση στην ιστορία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η συνένωση τεσσάρων μεγάλων αστικών δήμων δημιούργησε έναν νέο οργανισμό με ενιαία διοικητική δομή, κοινές υπηρεσίες και κοινό αναπτυξιακό σχεδιασμό.

Η Γενική Διευθύντρια του Δήμου, Μύρια Πηλακούτα, χαρακτήρισε τη διαδικασία ως ένα ιδιαίτερα σύνθετο εγχείρημα που εξακολουθεί να απαιτεί συντονισμό, προσαρμοστικότητα και συνεχή αναδιοργάνωση.

Οικονομική εξυγίανση παρά τις πιέσεις

Σημαντικό μέρος της παρουσίασης αφιερώθηκε στα οικονομικά δεδομένα του Δήμου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι ελάχιστες πραγματικές ανάγκες του νέου οργανισμού ανέρχονται στα €35 εκατ., ενώ η κρατική χορηγία για την περίοδο 2025-2026 περιορίζεται στα €22,5 εκατ.

Παράλληλα, ο Δήμος καλείται να διαχειριστεί το έλλειμμα του συνταξιοδοτικού ταμείου, το οποίο υπολογίζεται στα περίπου €50 εκατ., καθώς και την ανάγκη χρηματοδότησης σχεδίου εθελούσιας αποχώρησης προσωπικού.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Δήμαρχο, μέσα σε δύο χρόνια επιτεύχθηκε μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κατά περίπου 80% μέσω εξορθολογισμού δαπανών, αναδιοργάνωσης υπηρεσιών και διεύρυνσης της φορολογικής βάσης.

Ψηφιακός μετασχηματισμός και έξυπνη πόλη

Η δημοτική αρχή παρουσίασε επίσης στοιχεία για τη μετάβαση της Λευκωσίας σε ένα πιο ψηφιακό μοντέλο διακυβέρνησης.

Περισσότερα από 22.500 αιτήματα πολιτών έχουν καταχωρηθεί μέσω της πλατφόρμας Novoville, με ποσοστό επίλυσης που ξεπερνά το 77%.

Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα που αφορούν συστήματα γεωγραφικών πληροφοριών, έξυπνη στάθμευση και διαχείριση αποβλήτων, στο πλαίσιο της στρατηγικής για τη δημιουργία μιας σύγχρονης και τεχνολογικά προηγμένης πόλης.

Η αγορά ακινήτων δίνει ψήφο εμπιστοσύνης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν την οικονομική δραστηριότητα της πρωτεύουσας.

Οι αγοραπωλησίες ακινήτων κατέγραψαν αύξηση 13,6%, ενώ η συνολική αξία των συναλλαγών αυξήθηκε κατά περίπου 30% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την εικόνα μιας αγοράς που συνεχίζει να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία.

Παράλληλα, η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι η αναζωογόνηση του ιστορικού κέντρου, η αναβάθμιση της λεωφόρου Μακαρίου, οι νέες ξενοδοχειακές αναπτύξεις και η λειτουργία του παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών εντός των τειχών συμβάλλουν στη δημιουργία νέας δυναμικής για την πόλη.

Το κυκλοφοριακό παραμένει το μεγάλο στοίχημα

Παρά τη θετική εικόνα σε αρκετούς τομείς, ο Δήμαρχος χαρακτήρισε το κυκλοφοριακό ως τη σημαντικότερη πρόκληση της επόμενης περιόδου.

Η δημοτική αρχή ζητεί επιτάχυνση των επενδύσεων σε λεωφορειολωρίδες, πεζοδρόμια, ποδηλατικές υποδομές και ευρύτερα δίκτυα βιώσιμης κινητικότητας, θεωρώντας ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις η περαιτέρω ανάπτυξη της πόλης θα συναντήσει σημαντικά εμπόδια.

Strategist Insight

Η Λευκωσία βρίσκεται ίσως στο πιο κρίσιμο σημείο της σύγχρονης ιστορίας της. Το μητροπολιτικό πάρκο της Κρατικής Έκθεσης και η ανάπτυξη του ΣΟΠΑΖ δεν αποτελούν απλώς δύο μεγάλα έργα υποδομής, αλλά δυνητικούς καταλύτες που μπορούν να επαναπροσδιορίσουν το οικονομικό και πολεοδομικό μοντέλο της πρωτεύουσας. Εάν οι σχεδιασμοί υλοποιηθούν εντός χρονοδιαγραμμάτων και συνδυαστούν με λύσεις στο κυκλοφοριακό και στην αστική κινητικότητα, η Λευκωσία μπορεί να εξελιχθεί σε έναν πιο ανταγωνιστικό, βιώσιμο και επενδυτικά ελκυστικό μητροπολιτικό προορισμό για την επόμενη δεκαετία.